การพัฒนารูปแบบการคัดกรองในกลุ่มที่มีอาการทางคลินิกสงสัยโรคหลอดเลือดสมองแผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. พัฒนารูปแบบการคัดกรองผู้ที่มีอาการทางคลินิกสงสัยโรคหลอดเลือดสมอง แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลมหาสารคาม 2. ทดลองใช้รูปแบบการคัดกรองที่พัฒนาขึ้น และ 3. ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการคัดกรองในด้านความสามารถของพยาบาลในการปฏิบัติตามรูปแบบ ความพึงพอใจของผู้ใช้ และผลลัพธ์ทางคลินิกของการคัดกรอง

รูปแบบและวิธีวิจัย : การวิจัยเชิงพัฒนา (Developmental Research) นี้ดำเนินการภายหลังได้รับการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โรงพยาบาลมหาสารคาม แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การพัฒนารูปแบบการคัดกรองผู้ที่มีอาการทางคลินิกสงสัยโรคหลอดเลือดสมองในแผนกผู้ป่วยนอก โดยประยุกต์แนวคิด BEFAST ร่วมกับแนวทางการพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิกของ NHMRC ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน (IOC = 0.83) และทดสอบความเที่ยงด้วยวิธีการสังเกตร่วม (Inter-rater reliability = 0.85) ระยะที่ 2 ทดลองใช้รูปแบบการคัดกรองผู้ที่มีอาการทางคลินิก และระยะที่ 3 การประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ โดยนำไปใช้กับพยาบาลวิชาชีพ 20 คน และผู้ป่วย 30 คน ในแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลมหาสารคาม ประเมินความสามารถในการปฏิบัติตามรูปแบบ ความพึงพอใจของผู้ใช้ และผลลัพธ์การคัดกรอง ได้แก่ การระบุผู้ป่วย Fast Track ความถูกต้องของการคัดกรอง และอัตราอาการทรุดลงระหว่างรอตรวจ

ผลการศึกษา : รูปแบบการคัดกรองที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 หมวด พยาบาลมีความสามารถในการคัดกรองร้อยละ 92.40 มีความพึงพอใจต่อรูปแบบการคัดกรองร้อยละ 97.5 ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 4.87 (SD = 0.42) อยู่ในระดับมากที่สุดผลลัพธ์ของรูปแบบการคัดกรองสามารถ Alarm fast trackในกลุ่มที่มีอาการทางคลินิกสงสัยโรคหลอดเลือดสมองได้ คิดเป็น ร้อยละ 30.00 โดยได้เข้ารับการรักษาต่อในหอผู้ป่วย ร้อยละ 3.33 ได้รับการส่งต่อไปแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินเพื่อรับการตรวจเร่งด่วน ร้อยละ 10.00 และได้รับการจัดลำดับคิวด่วนเพื่อรอรับการตรวจ ร้อยละ 16.67 พบอัตราการคัดกรองผิดพลาดร้อยละ 1.75 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 7.00 และไม่พบผู้ป่วยที่เกิดภาวะทรุดลงภายหลังการใช้รูปแบบการคัดกรอง

สรุปผลการศึกษา : รูปแบบการคัดกรองในกลุ่มที่มีอาการทางคลินิกสงสัยโรคหลอดเลือดสมองที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ สะท้อนผลของการมีรูปแบบที่ชัดเจนและการใช้เครื่องมือที่สนับสนุนการคัดกรองอาการได้แม่นยำ สามารถลดความคลาดเคลื่อนในการประเมินความรุนแรงของผู้ป่วยได้