ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและภาวะสุขภาพจิตในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต, ภาวะสุขภาพจิต, นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและภาวะสุขภาพจิตของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาและใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนารูปแบบการดูแลและสนับสนุนด้านสุขภาพจิต กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนมัธยมศึกษาที่สังกัดโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา จันทบุรี ตราด ในอำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี ในปีการศึกษา 2568 จำนวน 316 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามประเมินความเครียด ST-5 แบบสอบถามประเมินความวิตกกังวลทั่วไป และแบบสอบถามประเมินภาวะซึมเศร้า PHQ-A หาค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่นได้เท่ากับ 0.85, 0.90, 0.91, 0.90 และ 0.96 ตามลำดับวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมัธยมศึกษามีความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง คะแนนเฉลี่ยรวมเท่ากับ 47.64 คะแนน ครอบคลุมด้าน ความรู้เกี่ยวกับสุขภาพจิต การรับรู้ปัญหา ทัศนคติ และความสามารถในการขอความช่วยเหลือ ด้านความเครียด พบว่านักเรียนส่วนใหญ่อยู่ในระดับปกติมากที่สุด ร้อยละ 46.84 รองลงมาคือกลุ่มที่มีความเครียดในระดับเล็กน้อย ร้อยละ 36.99 สำหรับระดับความวิตกกังวลพบว่า นักเรียนส่วนใหญ่อยู่ในระดับ ไม่มีหรือมีน้อยมาก ร้อยละ 52.22 และระดับเล็กน้อย ร้อยละ 31.96 ผลการประเมินภาวะซึมเศร้า พบว่านักเรียนส่วนใหญ่ไม่มีภาวะซึมเศร้า ร้อยละ 44.30 รองลงมาคือกลุ่มที่มีภาวะซึมเศร้าเล็กน้อย ร้อยละ 32.91 ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่านักเรียนส่วนใหญ่มีภาวะสุขภาพจิตในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง แต่ยังมีกลุ่มที่มีความเครียด วิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าในระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง ดังนั้นจึงควรมีการศึกษาการพัฒนารูปแบบการดูแลและสนับสนุนด้านสุขภาพจิตในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาเพื่อเสริมสร้างความรอบรู้ ส่งเสริม และป้องกันปัญหาสุขภาพจิตต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Mental Health of Adolescents [Internet]. 2025 [cited 2025 Aug 3]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-mental-health
กรมสุขภาพจิต. รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นไทย ปี 2565. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
โรงพยาบาลขลุง. รายงานการสำรวจความชุกของภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษา อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี. จันทบุรี: โรงพยาบาลขลุง; 2565.
กรมสุขภาพจิต. รายงานสุขภาพจิตคนไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Krishnan V, Nestler EJ. The molecular neurobiology of depression. Nature. 2008 Oct 16;455(7215):894-902. doi: 10.1038/nature07455.
Schildkraut JJ. The catecholamine hypothesis of affective disorders: a review of supporting evidence. Am J Psychiatry. 1965 Nov;122(5):509-22. doi: 10.1176/ajp.122.5.509.
UNICEF. The State of the World’s Children 2021–On My Mind: Promoting, protecting and caring for children’s mental health [Internet]. New York: UNICEF; 2021 [cited 2025 Aug 3]. Available from: https://www.unicef.org/reports/state-worlds-children-2021
Jorm AF, Wright A, Morgan AJ. Beliefs about appropriate first aid for young people with mental disorders: findings from an Australian national survey of youth and parents. Early Interv Psychiatry. 2007 Feb;1(1):61-70. doi: 10.1111/j.1751-7893.2007.00012.x.
World Health Organization. Promoting mental health: Concepts, emerging evidence, practice: Summary report. Geneva: World Health Organization; 2004.
Keyes CL. The mental health continuum: from languishing to flourishing in life. J Health Soc Behav. 2002 Jun;43(2):207-22.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas. 1970;30(3):607-10. doi:10.1177/001316447003000308
กรมสุขภาพจิต. แบบคัดกรองความเครียด 5 ข้อ (ST-5). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2553.
กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินความวิตกกังวลทั่วไป 7 ข้อ (GAD-7). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2561.
Johnson JG, Harris ES, Spitzer RL, Williams JB. The patient health questionnaire for adolescents: validation of an instrument for the assessment of mental disorders among adolescent primary care patients. J Adolesc Health. 2002 Mar;30(3):196-204. doi: 10.1016/s1054-139x(01)00333-0.
กรมสุขภาพจิต. แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต (Mental Health Literacy Questionnaire: MHLQ). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2561.
Tam WW, Lo KK, Pacheco J. Measurement of mental health literacy in Asia: A systematic review. BMJ Open. 2019;9(9):e027087. doi:10.1136/bmjopen-2018-027087
Jorm AF, Korten AE, Jacomb PA, Christensen H, Rodgers B, Pollitt P. "Mental health literacy": a survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Med J Aust. 1997 Feb 17;166(4):182-6. doi: 10.5694/j.1326-5377.1997.tb140071.x.
Gulliver A, Griffiths KM, Christensen H. Perceived barriers and facilitators to mental health help-seeking in young people: a systematic review. BMC Psychiatry. 2010 Dec 30;10:113. doi: 10.1186/1471-244X-10-113.
Saffari M, Ghofranipour F, Mahmoudi M, Montazeri A. Stress, coping strategies and related factors in a sample of Iranian adolescents. Iran Red Crescent Med J. 2011 Sep;13(9):641-6. doi: 10.5812/kowsar.20741804.2241.
Mohammadi MR, Pourdehghan P, Mostafavi SA, Hooshyari Z, Ahmadi N, Khaleghi A. Generalized anxiety disorder: Prevalence, predictors, and comorbidity in children and adolescents. J Anxiety Disord. 2020 Jun;73:102234. doi: 10.1016/j.janxdis.2020.102234.
Beesdo K, Pine DS, Lieb R, Wittchen HU. Incidence and risk patterns of anxiety and depressive disorders and categorization of generalized anxiety disorder. Arch Gen Psychiatry. 2010 Jan;67(1):47-57. doi: 10.1001/archgenpsychiatry.2009.177.
Thapar A, Collishaw S, Pine DS, Thapar AK. Depression in adolescence. Lancet. 2012 Mar 17;379(9820):1056-67. doi: 10.1016/S0140-6736(11)60871-4.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9