Factors Associated with Dental Healthcare Behavior among Self-Reliant Elderly in Sri Songkhram District, Nakhon Phanom Province
Keywords:
Elderly dental health, Dental healthcare behavior, Self-Reliant elderly, Factors associated with oral healthAbstract
This study employed a cross-sectional analytical design to investigate factors associated with oral healthcare behaviors among self-reliant older adults in Sri Songkhram District, Nakhon Phanom Province. A stratified random sampling technique was used to select 278 participants. Data were collected using questionnaires from July to September 2024. Statistical analysis involved descriptive statistics, Chi-Square tests, and Odds Ratios.
This study revealed that most participants were female (73.0%) and aged between 60-69 (62.2%), predominantly with a primary school education (86.3%) and low monthly incomes (<1,000 Baht for 57.9%). Over half had chronic diseases (57.6%) and used universal health insurance (83.1%). Despite 57.2% not having recent dental care, 87.4% showed high-level oral health behaviors. Chronic diseases (OR = 2.35; 95% CI = 1.056-5.228; p = 0.023) and perceived susceptibility to oral health problems (OR = 4.07; 95% CI = 1.404-11.777; p = 0.015) were significantly associated with oral health behaviors.
Based on these findings, tailored oral healthcare for the elderly who has chronic diseases, regular check-ups, clear information on oral health risks and accessibility to dental services should be considered.
References
United Nations. World population to reach 8 billion on 15 November 2022 [Internet]. New York: United Nations; 2023 [cited 2024 May 20]. Available From: https://www.un.org/en/desa/world-population-reach-8-billion-15-november-2022
กลุ่มสถิติสุขภาพและภาวะทางสังคม กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. 2568.
กลุ่มสถิติสุขภาพและภาวะทางสังคม กองสถิติสังคม. บทสรุปสำหรับผู้บริหาร: การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. 2567.
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, กนิษฐา ไทยกล้า, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. 2564.
วรวรรณ อัศวกุล. การส่งเสริมสุขภาพช่องปากกับการป้องกันโรคเบาหวานในผู้สูงอายุ. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2563; 35(3): 362-70.
ณฐิตา อยู่ขำ. แนวทางการดูแลภาวะปากแห้งในผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาผู้ป่วย 2 ราย. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2565; 37(4): 557-63.
รวีวรรณ สุรเศรณีวงศ์. สุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์. 2561; 14(1): 87-100.
Rosenstock IM. The health belief model: Explaining health behavior through expectancies. In Glanz K, Lewis FM, Rimer BK (Eds.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice. New Jersey: Jossey-Bass/Wiley; 1990. pp. 39-62.
มณฑกานติ์ สีหะวงษ์. การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562; 28(3): 418-31.
พิราวรรณ เนื้อทอง. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของผู้สูงอายุที่พึ่งพาตนเองได้ในอำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์. [วิทยานิพนธ์ ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร. 2565.
Daniel WW. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences. New York: John Wiley&Sons; 1995.
ศิริรัตน์ รอดแสวง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ในเขตตำบลทุ่งทอง อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์. การประชุมวิชาการระดับชาติ นเรศวรวิจัย ครั้งที่ 12: วิจัยและนวัตกรรมกับการพัฒนาประเทศ; 21-22 กรกฎาคม 2559; มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 2558. หน้า 785-97.
วราฤทธิ์ สฤษฎ์วานิช, จรัญญา หุ่นศรีสกุลม. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสม่ำเสมอในการแปรงฟันก่อนนอนของผู้สูงอายุในอำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง. วิทยาสารทันตสาธารณสุข. 2557; 19(1): 53-65.
สุภาพร ผุดผ่อง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2563; 4(1): 101-19.
จีรวรรณ ดอยลอม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของสูงอายุที่มารับบริการทันตกรรมในโรงพยาบาลกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิชาการสาธารณสุขจังหวัดตาก. 2567; 4(1): 55-68.
ปณิตา ครองยุทธ, จิรวรรณ แผ่นจันทร์, ภานุมาศ เครือคำ, วิมลรัตน์ ฉิมพลีพันธุ์. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในตำบลแสนสุข อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา. 2564; 1(1): 47-60.
สุธาสินี สมานชาติ. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากกับสภาวะสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ที่มารับบริการทันตกรรม โรงพยาบาลเทศบาลเมือง สาขาโรงพยาบาลสระบุรี. [วิทยานิพนธ์ ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2563.
ศิริพันธ์ หอมแก่นจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ ช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. [วิทยานิพนธ์ ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2559.
แก้วใจ มาลีลัย, จีราพร ใจมนต์, ภาณินี นครังสุ, อัษฎาวุธ ปานเหลา, ถนอมศักดิ์ บุญสู่, นิลุบล ปานะบุตร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ตำบลสระสมิง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565; 31(3): 437-46.
Wang Y, Li M, Cao S, Xu C, Zhang S. Social and Dental Determinants of Oral Health-Related Quality of Life among Older Adults: A Cross-Sectional Study in Rural China. BMC Oral Health. 2021; 21(1): 379.
Alkhoury N, Almagor Y, Atwal A, Al-Moaleem M. Factors associated with oral health-related quality of life in older adults: A systematic review. J Oral Rehabil. 2023; 50(12): 1073-86.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Thai Dental Nurse Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารทันตาภิบาล
