ผลของการใช้สื่อออนไลน์ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ในกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ตำบลบ้านครัว อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี

Yotsamol To-iam; Kobsak Pimanpang; Kamonporn Poodaen; Nattawat Ketkul

Authors

Yotsamol To-iam Registered Nurse Professional, Ban Khrua Sub-district Health Promoting Hospital, Ban Mo District, Saraburi Province
Kobsak Pimanpang Lecturer, Boromarajonani College of Nursing, Saraburi, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute
Kamonporn Poodaen Lecturer, Boromarajonani College of Nursing, Saraburi, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute
Nattawat Ketkul Registered Nurse Professional, Bang Khamot Sub-district Health Promoting Hospital, Ban Mo District, Saraburi Province

Keywords:

Risk of NCDs, Health literacy, Health promoting behaviors, Online media

Abstract

This quasi-experimental study employed a two-group pretest-posttest design to evaluate the effects of One-page online infographics on health literacy, health promoting behaviors (3E2S), and satisfaction among individuals at risk of non-communicable diseases (NCDs). A total of 60 participants were assigned to an experimental group (n = 30) and a control group (n = 30). The experimental group received one One-page infographic per day via the LINE application, for a total of 21 sessions over five weeks. Data were collected using a questionnaire on online media utilization for health literacy and health-promoting behavior enhancement (3E2S), and the control group received usual care. Statistical analyses included descriptive statistics, Paired t-test, and ANCOVA with baseline and education level adjustment, with effect sizes reported. Results showed that the experimental group had significantly higher post-intervention health literacy and health promoting behavior scores compared with pre-intervention (p-value <0.001).

After adjusting for baseline differences, the experimental group demonstrated significantly higher health literacy scores (Adj. M = 80.04 vs. 54.98, M diff. = 25.05, 95% CI: 20.98-29.12, F (1,53) = 152.50, p-value <0.001, Partial η² = 0.74, Cohen's d = 4.02) and health promoting behavior scores (Adj. M = 4.25 vs. 3.42, M diff. = 0.83, 95% CI: 0.62-1.03, F (1,53) = 65.50, p-value <0.001, Partial η² = 0.55, Cohen's d = 2.35) than the control group. Overall satisfaction was at a high level (M = 4.47, S.D. = 0.51).

In conclusion, concise and continuous online media effectively improves health literacy and health promoting behaviors among individuals at risk of NCDs, with large effect sizes, highlighting its potential for scalability as a strategy for community-based health promotion.

References

World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: WHO; 2025 Sep [cited 2026 Apr 6]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

กรมควบคุมโรค. แผนปฏิบัติการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พ.ศ. 2566-2570. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือการดูแลสุขภาพตามหลัก 3อ 2ส สำหรับแกนนำสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 6 เม.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hss.moph.go.th/HssDepartment/file_reference/20230420933578458.pdf

Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008; 67(12): 2072-8.

Maltz M. Psycho-cybernetics and self-fulfillment. Deluxe ed. New Jersey: Prentice-Hall; 2016.

รสสุคนธ์ ภักดีไพบูลย์สกุล. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมสุขภาพ ในกลุ่มเสี่ยงสูงเบาหวานและความดันโลหิตสูง. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา. 2568; 5(2): e275531.

นวลอนงค์ ศรีสุกไสย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพ ต่อพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลเขาขลุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 2567; 4(1): e000729.

ฉลองรัฐ ทองกันทา, นิพนธ์ แก้วต่าย. การสื่อสารโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อดูแลสุขภาพประชาชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านยุค 4.0 อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2566; 17(1): 30-40.

อัจฉรา นาเมือง, พรรณี บัญชรหัตถกิจ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ ร่วมกับสื่อสังคมออนไลน์ ในการป้องกันโรคอ้วนของบุคลากรที่มีภาวะน้ำหนักเกินของศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2563; 13(3): 78-89.

ชนะ โพธิ์ทอง, ธานินทร์ สุธีประเสริฐ. ประสิทธิผลชุดความรู้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามแนวทาง 3อ.2ส. สำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2564; 1(3): 1-18.

สุวรรณา มณีนิธิเวทย์. ผลของโปรแกรมการดูแลตนเองผ่านระบบเครือข่ายสังคมต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ และผลลัพธ์ด้านสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงภาวะเมตาบอลิกซินโดรม ในบุคลากรของศูนย์บริการสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. Thai Journal of Public Health. 2563; 50(1): 47-60.

Bloom BS, Engelhart MD, Furst EJ, Hill WH, Krathwohl DR. Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals. Handbook I: Cognitive Domain. New York: Longman; 1986.

Best JW, Kahn JV. Research in Education. 4th ed. New Jersey: Prentice-Hall; 1986.

อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติในงานวิจัย เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะสม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์; 2558.

Osborne RH, Elmer S, Hawkins M, Cheng CC, Batterham RW, Dias S, et al. Health literacy development is central to the prevention and control of non-communicable diseases. BMJ Global Health. 2022; 7: e010362.

Shaluhiyah Z, Qatrannada SA, Kusumawati A, Miah MS. The effect of digital health intervention in promoting healthy behavior: A systematic scoping review on strategies to prevent non-communicable diseases. Dialogues Health. 2025; 14; 7: 100258.

กนกพงษ์ ม่วงศรี, วิทยาธร ท่อแก้ว, สุภาภรณ์ ศรีดี, ปัทมพรรณ โลมะรัตน์. การสื่อสารสุขภาพทางสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อลดการบริโภคน้ำตาล ในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ในกลุ่มสตรีวัยทำงาน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. 2566; 7(6): 12-25.

กาญจนา สมพื้น, ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์, ชลกานดาร์ นาคทิม. การสื่อสารสุขภาพ การรู้เท่าทันสื่อและพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ของประชาชนตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. 2568; 9(11): 174-90.

อังศินันท์ อินทรกำแหง, ขวัญหญิง ศรีประเสริฐภาพ, อารยา เชียงของ, นิวัฒน์ ศรีสวัสดิ์, ปิยะ บูชา, สุพิชชา วงค์จันทร์. ผลของการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตามหลักพอเพียงของกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา. 2567; 16(2): 55-73.

พรภัทรา แสนเหลา, สุวารี ทวนวิเศษกุล, ปัญญ์กรินทร์ หอยรัตน์, สมัคร ตาปราบ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. ของประชาชนกลุ่มเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อ ตำบลนาฝาย จังหวัดชัยภูมิ. วารสารพยาบาล. 2565; 71(4): 20-8.