ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางด้านสุขภาพในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ โรงพยาบาลดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา
DOI:
https://doi.org/10.14456/taj.2025.7คำสำคัญ:
โปรแกรมความรอบรู้ทางด้านสุขภาพ, ผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์, จังหวัดพะเยาบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (quasi-experimental design) แบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง (one group pretest-posttest design) เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ทางด้านสุขภาพในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ โรงพยาบาลดอกคำใต้ ระหว่างเดือนสิงหาคม - ธันวาคม ปี พ.ศ. 2567 กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 ราย เลือกแบบเจาะจง เป็นผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ รักษาแบบผู้ป่วยนอกด้วยยาต้านไวรัสและมีผลตรวจเชื้อไวรัสเอชไอวีในกระแสเลือดมากกว่า 20 copies/mL ได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ทางด้านสุขภาพ ตามรูปแบบการสร้างเสริมความรอบรู้ด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กระทรวงสาธารณสุข 5 กิจกรรม ได้แก่ (1) กิจกรรมฝึกทักษะการเข้าถึง (2) กิจกรรมฝึกทักษะการสร้างความเข้าใจ (3) กิจกรรมฝึกทักษะการไต่ถาม (4) กิจกรรมฝึกทักษะการตัดสินใจ และ (5) กิจกรรมฝึกทักษะการนำไปใช้ โดยผ่านการให้ความรู้ การติดตามหนุนเสริมกำลังใจเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและติดตามข้อมูลหลังครบ 5 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินความรอบรู้ทางด้านสุขภาพในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) สรุปได้ว่า โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางด้านสุขภาพในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ ส่งผลให้กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพสูงขึ้น ซึ่งมีผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในทางที่ดีขึ้นไปด้วย ดังนั้น ควรมีการเสริมสร้างความรอบรู้ทางด้านสุขภาพแก่กลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์อย่างสม่ำเสมอ และควรมีการติดตามผลการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
HIV Info HUB. Fact sheet: the HIV situation in Thailand in 2023 [Internet]. 2024 [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://hivhub.ddc.moph.go.th/officer/report.php (in Thai)
Ruxrungtham K, Chokephaibulkit K, Chetchotisakd P, Chariyalertsak S, Kiertburanakul S, Putacharoen O, et al. Thailand national guidelines on HIV/AIDS treatment and prevention 2017 [Internet]. 2023 [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://www.ddc.moph.go.th/das/forecast_detail.php?publish=12810&deptcode=das (in Thai)
Department of Disease Control, Ministry of Public Health. Annual report of Bureau of AIDS TB and STIs 2017 [Internet]. 2017 [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1039120200818064231.pdf (in Thai)
World Health Organization Health promotion glossary. Geneva: World Health Organization; 1998.
Namwong T, Khampat S, Pratchayakhup P. Prevalence rate and factors associated with sexually transmitted infections (STIs) among adolescent, Yasothon, Thailand. Thai AIDS Journal. 2019;31(3):116-24. (in Thai)
Gakumo CA, Enah CC, Vance DE, Sahinoglu E, Raper JL. “Keep it simple”: older African Americans preferences for a health literacy intervention in HIV management. Patient Prefer Adherence. 2015;29:9:217-23.
Kumkrong C, Maneesriwongul W, Janpanish P. Relationships of health literacy and knowledge about antiretroviral therapy to medication adherence among people living with HIV. Kuakarun Journal of Nursing. 2014;21(2):211-28. (in Thai)
Dok Kham Tai Hospital. Report on HIV/AIDS patients at Dok Kham Tai Hospital. Phayao: Dok Kham Tai Hospital; 2024. (in Thai)
Polit DF, Beck CT. Nursing research: principles and methods. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.
Bunman S, Wannapaschaiyong P, Saiyasalee S, Pornma K. Health literacy among individuals living with HIV. The Bangkok Medical Journal [internet]. 2022 [cited 2024 Dec 2];18(1):65-8. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/bkkmedj/article/view/256074 (in Thai)
Division of AIDS and STIs. HIV&STIs literacy. Nonthaburi: Division of AIDS and STIs; 2020. (in Thai)
Yuktanon P, Kanthamala L, U-thit P. HIV/AIDS treatment Literacy. Nonthaburi: Bureau of TB Bureau of AIDS and STIs; 2011. (in Thai)
Salalux P, Tiparat W. The effects of enhancing health literacy program on health literacy and fall prevention behaviors among caregivers of older adults at risk in Trang Municipality. Journal of Nursing and Education. 2022;15(2):1-13. (in Thai)
Yingdamnun P. The effects of a health literacy and health behaviors program for older adults in Phra Phutthabat Municipality, Saraburi Province. Journal of Health Sciences and Pedagogy. 2024;4(2):43-57. (in Thai)
Khukaeo R, Raksilp M. Effects of the health literacy promotion program on health viewing behavior of the elderly type 2 diabetes, Kut Khao Pun District, Ubon Ratchathani Province. UBRU Journal for Public Health Research [Internet]. 2024 [cited 2024 Dec 23];13(1):99-112. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/266396 (in Thai)
Choeisuwan V. Health literacy: concept and application for nursing practice. Royal Thai Navy Medical Journal. 2017;44(3):183-97. (in Thai)
Thaworn A, Samruayruen K. The effectiveness of health literacy program on self-care behavior among hypertensive patients, Tambon Aranyik Health Promotion Hospital, Mueang District, Phitsanulok Province. EAU Heritage Journal Science and Technology. 2022;16(1):65-77. (in Thai)