การพัฒนาและการตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ในผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์ เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือโดยเทคนิค Headspace-Gas Chromatography-Flame Ionization Detector
การตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ ในผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์สำหรับมือโดยเทคนิค HS-GC-FID
คำสำคัญ:
แอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือ, เอทิลแอลกอฮอล์, ไอโซโพรพิลแอลกอฮอล์, เอ็น-โพรพิลแอลกอฮอล์, เฮดสเปซ-โครมาโตกราฟีแก๊ส ชนิดตัวตรวจวัดเฟลมไอออไนเซชันบทคัดย่อ
ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุข อนุญาตให้เครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือที่มีส่วนผสมของเอทิลแอลกอฮอล์ หรือไอโซโพรพิลแอลกอฮอล์ หรือเอ็นโพรพิลแอลกอฮอล์ เพียงสารเดียวหรือผสมรวมกันอยู่ตั้งแต่หรือมากกว่าร้อยละ 70 โดยปริมาตร สามารถผลิต นำเข้า หรือขายได้ และไม่อนุญาตให้ใช้เมทิลแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสม สำนักเครื่องสำอางและวัตถุอันตราย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จึงพัฒนาวิธีวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ 4 ชนิด ตามกฎหมายกำหนด โดยเทคนิค HS-GC-FID ผลการศึกษาได้สภาวะการสกัดแอลกอฮอล์โดยเครื่อง Headspace ที่อุณหภูมิ 70°C เวลา 5 นาที และสภาวะการวิเคราะห์โดยเครื่อง Gas Chromatography คอลัมน์ชนิด DB-5 อุณหภูมิ 45°C อัตราการไหล 0.5 ml/min ระยะเวลา 8 นาที ผลการการตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ พบว่าสามารถแยกสารได้ 5 ชนิด รวมเทอร์ท-บิวทิลแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็น Internal Standard โดย Resolution > 2 วิธีมีความเป็นเส้นตรง r > 0.995 และ ช่วงของการวิเคราะห์ในช่วง 0.50–8.00 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ค่าร้อยละของการคืนกลับอยู่ในช่วง 95–110 ความเที่ยงจากการทำซ้ำในวันเดียวกัน ระหว่างวัน และระหว่างนักวิเคราะห์มีค่าที่ยอมรับได้ (% RSD < 3) ขีดจำกัดของการตรวจพบเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ร้อยละ 0.01 และร้อยละ 0.001 โดยปริมาตร ตามลำดับ สรุปว่าวิธีที่พัฒนามีความเหมาะสมสำหรับใช้ในงานวิเคราะห์หาปริมาณแอลกอฮอล์ครอบคลุมตามที่กฎหมายกำหนด ข้อดีของวิธีนี้ คือ วิธีเตรียมตัวอย่างง่ายสะดวก และสามารถวิเคราะห์แอลกอฮอล์ได้พร้อมกันภายในเวลา 8 นาที
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลสำหรับการป้องกันตนเองจากไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019. [ออนไลน์]. 2563; [สืบค้น 14 มี.ค. 2567]; [2 หน้า]. เข้าถึงได้จาก: URL: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/file/introduction/introduction01.pdf.
World Health Organization. สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในประเทศไทย. [ออนไลน์]. 2567; [สืบค้น 15 มี.ค. 2567]; [4 หน้า]. เข้าถึงไดจาก: URL: https://www.who.int/thailand/news/detail/07-02-2024-update-on-covid-19-inthailand--7-february-2024-THA.
ไทยพีบีเอส. เตือน! หลอกขาย “เมทิลแอลกอฮอล์” เป็นส่วนผสมเจลล้างมือมีโทษ. [ออนไลน์]. 2563; [สืบค้น 23 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: URL: https://www.thaipbs.or.th/news/content/290143.
World Health Organization. Novel coronavirus (2019-nCoV): situation report-1. [online]. 2020; [cited 2020 Oct 5]. Available from: URL: https://iris.who.int/handle/10665/330760.
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). [ออนไลน์]. 2563; [สืบค้น 19 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: URL: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia.
Sithersingh MJ, Snow NH. Chapter 9 - Headspace gas chromatography. In: Poole CF, editor. Handbooks in separation science gas chromatography. 2nd ed. Elsevier; 2021. p. 251–265.
พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดลักษณะของเครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือ ที่ห้ามผลิต นำเข้า หรือขาย พ.ศ. 2563. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 137 ตอนพิเศษ 54 ง (วันที่ 9 มีนาคม 2563). หน้า 6.
สุวรรณา จารุนุช และคณะ. แนวปฏิบัติการประมาณ ค่าความไม่แน่นอนของการวัดทางเคมี. นนทบุรี: กรมวิทยาศาตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2550.
EURACHEM/CITAC. Quantifying uncertainty in analytical measurement. 2nd ed. [online]. 2000; [cited 2020 Jun 15]; [126 screens]. Available from: URL: https://www.eurachem.org/imager/stories/Guides/pdf/QUAM2000-1.pdf.
EURACHEM. The fitness for purpose of analytica lmethod: a laboratory guide to method validation and related topics. 2nd ed.[online]. 2014; [cited 2000 Jun 15]; [70 screens]. Available from: URL: https://www.eurachem.org/imager/stories/Guides/pdf/MV_guide_2nd_ed_EN.pdf.
Customer Laboratories European Network. ILIADe 143:2019 CLEN Method. Determination of ethanol in alcoholic products by GC-FID version 14, October 2019. [online]. 2019; [cited 2020 Jun 15]; [7 screens]. Available from: URL: https://www.scribd.com/document/447884817/iliade-143-ethanolgc-fid.
Chun HJ, Poklis JL, Poklis A, Wolf CE. Development and validation of a method for alcohol analysis in brain tissue by headspace gas chromatography with flame ionization detector. J Anal Toxicol 2016; 40(8): 653–8.
Nisbar ND, Jamal Khair SK, Bujang NB, Mohd Yusop AY. Determination of ethanol, isopropyl alcohol and methanol in alcohol-based hand sanitiser to ensure product quality, safety and efficacy. Sci Rep 2023; 13(1): 9478. (10 pages).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
