การพัฒนาเครื่องวัดความสว่างของแสงจากอุปกรณ์จํากัดลํารังสีในการทดสอบคุณภาพเครื่องเอกซเรย์

การพัฒนาเครื่องวัดความสว่างของแสงจากอุปกรณ์จำกัดลำรังสีของเครื่องเอกซเรย์

ผู้แต่ง

  • นัฐิกา จิตรพินิจ ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 2 พิษณุโลก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
  • รุ่งโรจน์ จันทร์สูง ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1 เชียงใหม่ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

คำสำคัญ:

เครื่องวัดความสว่างของแสง, เครื่องเอกซเรย์, อุปกรณ์จํากัดลํารังสี

บทคัดย่อ

         เครื่องวัดความสว่างของแสงเป็นเครื่องมือที่สําคัญที่ใช้ทดสอบคุณภาพแสงสว่าง ที่ออกมาจากอุปกรณ์จํากัดลํารังสีของเครื่องเอกซเรย์ว่ามีความสว่างของแสงไฟผ่านมาตรฐานหรือไม่ เพื่อให้สามารถกําหนดพื้นที่แสงไฟในการถ่ายภาพรังสีได้อย่างถูกต้อง จึงได้พัฒนาเครื่องวัดความสว่างของแสงที่ใช้หลักการวัดอุณหภูมิสีของแสง โดยการใช้อุปกรณ์ตรวจจับแสงสีซึ่งมีความสามารถในการตรวจจับสีที่มีความละเอียดสูง สามารถแยกสีแดง เขียว น้ำเงิน และแสงที่ไม่มีสี แล้วใช้ไมโครคอนโทรลเลอร์เป็นตัวประมวลผลเป็นค่าความสว่างของแสงตามมาตรฐาน CIE 1931 โดยแสดงผลการวัดความสว่างของแสงทุกความยาวคลื่นที่มองเห็นได้เป็นตัวเลข เมื่อนําผลการวัดจากเครื่องที่พัฒนาขึ้นไปเปรียบเทียบกับเครื่องวัดความสว่างของแสงทางการค้าที่ใช้เป็นเครื่องอ้างอิง พบว่าเครื่องที่พัฒนาขึ้นมีค่าผิดพลาดสูงสุด ร้อยละ 4.5 และการทําซ้ำของผลการวัดมีค่าร้อยละสัมประสิทธิ์การแปรปรวน 1.9

เอกสารอ้างอิง

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐานคุณภาพเครื่องเอกซเรย์วินิจฉัย. กรุงเทพฯ: บริษัท บียอนด์ พับลิสชิ่ง จํากัด; 2566.

International Commission on Illumination (CIE). Colorimetry. CIE Publication No. 15.2. Vienna: International Commission on Illumination; 1986.

Texas Instruments. TCS34725 RGB and clear color sensor. [online]. 2014; [cited 2023 Oct 5]. Available from: URL: https://www.ti.com/lit/ds/symlink/tcs34725.pdf.

International Telecommunication Union (ITU). BT.709: parameter values for the HDTV standards for production and international programme exchange. [online]. 2015; [cited 2025 Aug 31]. Available from: URL: https://www.itu.int/rec/R-REC-BT.709.

Commission Internationale de l’Éclairage (CIE). Proceedings of the Commission Internationale de l’Eclairage, 1931. Cambridge: Cambridge University Press; 1932.

สุรชัย ตุ้ยด้วง. การพัฒนาเครื่องวัดความเข้มแสงโดยใช้หัววัดแบบโฟโตไดโอด. ใน: การประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์การแพทย์; 25–27 มีนาคม 2558. นนทบุรี: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2558. หน้า 502–507.

นาถยา ศิริทอง, ศุภกร กตาธิการกุล, สุวิทย์ คงภักดี. การออกแบบและพัฒนาเครื่องวัดความส่องสว่าง. ว มหาวิทยาลัยทักษิณ 2557; 17(3): 44–50.

Hrbac R, Novak T, Vaclav K, Bartlomiejczyk M. Prototype of a low-cost luxmeter with wide measuring range designed for railway stations' dynamic lighting system. [online]. 2014; [cited 2023 Oct 5]. Available from: URL: https://www.researchgate.net/publication/269300497.

อริสรา ลือวิสุทธิชาจิ, เฉลิมพันธุ์ แช่มช้อย, ธนัท หงส์เหิรสถิตย์, ธิติวุฒิ เรือนทอง, ณัฐพงศ์ ธัญญรัตน์สกุล, อภิวัฒน์ ตันทอง, และคณะ. แหล่งจ่ายไฟกระแสตรงระดับนาโนแอมป์ควบคุมโดยไมโครคอนโทรลเลอร์. ว งานวิจัยและพัฒนาเชิงประยุกต์ โดยสมาคม ECTI 2565; 2(2): 14–21.

ณัฐริกา คําเขียว, พงศธร สุยะมูล, สุทธิดา จํารัส. การประยุกต์ใช้ไมโครคอนโทรลเลอร์เพื่อประดิษฐ์เครื่องวัด pH แบบดิจิทัล. ศึกษาศาสตร์สารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2564; 5(2): 79–91.

รุ่งโรจน์ จันทร์สูง. เครื่องวัดเวลาและปริมาณรังสี. รายงานประจําปี 2564. เชียงใหม่: ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1 เชียงใหม่; 2564. หน้า 47

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

02-03-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จิตรพินิจ น, จันทร์สูง ร. การพัฒนาเครื่องวัดความสว่างของแสงจากอุปกรณ์จํากัดลํารังสีในการทดสอบคุณภาพเครื่องเอกซเรย์: การพัฒนาเครื่องวัดความสว่างของแสงจากอุปกรณ์จำกัดลำรังสีของเครื่องเอกซเรย์. ว กรมวิทย พ [อินเทอร์เน็ต]. 2 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 12 มีนาคม 2026];68(1):32−41. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/dmsc/article/view/273562

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ (Original Articles)