ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับในหัตถการทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี

ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับในหัตถการทางรังสีร่วมรักษาระบบลำตัว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • กันตินันท์ สมใจ หน่วยงานรังสีร่วมรักษา โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

ปริมาณรังสีที่ผู้ปวยได้รับ, ค่าปริมาณรังสีอ้างอิง, รังสีร่วมรักษา

บทคัดย่อ

         รังสีร่วมรักษาเป็นหัตถการที่มีเป้าหมายในการให้การรักษาแก่ผู้ป่วยผ่านทางหลอดเลือด โดยการใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์จําเพาะที่มีขนาดเล็กหรือสารอนุภาคขนาดเล็กใส่เข้าไปในร่างกายของผู้ป่วย เพื่อการวินิจฉัยและรักษาโดยเครื่องเอกซเรย์หลอดเลือดเพื่อนําทางในการทําหัตถการที่มักใช้เวลานานส่งผลทําให้ผู้ป่วยได้รับปริมาณรังสีมากขึ้น จึงมีความจําเป็นที่จะต้องมีการนําค่าปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับมาวิเคราะห์ เพื่อศึกษาปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการตรวจทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว และนําไปเปรียบเทียบกับค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของการตรวจทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว จากการเก็บข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับการทําหัตถการทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว จํานวน 96 ราย ระยะเวลาตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2565 โดยศึกษาใน 3 หัตถการ คือ การให้สารเคมีบําบัดเฉพาะที่ทางหลอดเลือดแดง การฉีดสารอุดหลอดเลือดที่ผิดปกติระบบลําตัว และการใส่สายระบายน้ำดีผ่านทางผิวหนังหน้าท้อง พบว่าปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับเฉลี่ย คือ 68.26, 67.20 และ 8.91 Gy/cm2 ตามลําดับ สรุปว่าค่าปริมาณรังสีสะสมจากงานวิจัยนี้เมื่อนํามาเปรียบเทียบกับปริมาณรังสีอ้างอิงมาตรฐานของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2566 และมาตรฐานสากล พบว่าค่าปริมาณรังสีสะสมจากการศึกษานี้มีค่าน้อยกว่าค่าอ้างอิงมาตรฐาน

เอกสารอ้างอิง

พงษ์ศักดิ์ แสงครุฑ, คง บุญคุ้ม, ศาสตราวุธ ธรรมกิติพันธ์, เอนก สุวรรณบัณฑิต, วิธวัช หมอหวัง. ปริมาณรังสีที่ได้รับจากการตรวจรักษาทางรังสีร่วมรักษา. ว ชมรมรังสีเทคนิคและพยาบาลเฉพาะทางรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษาไทย 2550; 1(2): 51–60.

นิตยา ทองประพาฬ, พรรณี สมจิตประเสริฐ, วิชุดา สิริเมธาธโนปกรณ์. ภาวะผิวหนังลอกไหม้จากการได้รับรังสีเกินกําหนด. ว ชมรมรังสีเทคนิคและการพยาบาลเฉพาะทางรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษาไทย 2553; 4(1): 18–20.

สํานักงานปรมาณูเพื่อสันติ. แนวทางความปลอดภัยด้านรังสีในการตรวจวินิจฉัยทางรังสีร่วมรักษา. กรุงเทพฯ: สํานักงานปรมาณูเพื่อสันติ; 2563.

Vano E, Miller DL, Martin CJ, Rehani MM, Kang K, Rosenstein M, et al. Patient dose in interventional radiology: a review of current guidelines and practical recommendations. Radiat Prot Dosimetry 2010; 139(1-3): 443–8.

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. ค่าปริมาณรังสีอ้างอิงในการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์ของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: บริษัท บียอนด์ พับลิสชิ่ง จํากัด; 2566.

Hong CS, Ju SG, Choi DH, Han Y, Huh SJ, Park W, et al. Dosimetric effects of intrafractional organ motion in field-in-field technique for whole-breast irradiation. Prog Med Phys. 2019; 30(3): 65–73.

Japan Network for Research and Information on Medical Exposure (J-RIME). National diagnostic reference levels in Japan. [online]. 2020; [cited 2023 Jul 17]; [22 screens]. Available from: URL: https://j-rime.qst.go.jp/report/DRL2020_Engver.pdf.

Health Information and Quality Authority. Diagnostic reference level. [online]. 2021; [cited 2023 Jun 26]. Available from: URL: http://hiqa.ie/sites/default/files/2021-07/diagnostic-Reference-Levels.

สมศักดิ์ วงษ์ศานนท์, วิชัย วิชชาธรตระกูล, วัฒนา วงษ์ศานนท์. ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการตรวจทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว. ศรีครินทร์เวชสาร 2552; 24(4): 339–43.

ณัฏฐกิติพัฒน์ กิติ์คูณะรักข์. ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการตรวจทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว. ว วิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข วชิระภูเก็ต, 2566; 3(2): 27–38.

Valentin J. Avoidance of radiation injuries from medical interventional procedures. ICRP Publication 85. Ann ICRP 2000; 30(2): 7–67.

Valentin J. The 2007 recommendations of the International Commission on Radiological Protection. ICRP Publication 103. Ann CRP 2007; 37(2–4): 1–332.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

24-09-2025

รูปแบบการอ้างอิง

1.
สมใจ ก. ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับในหัตถการทางรังสีร่วมรักษาระบบลําตัว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี: ปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับในหัตถการทางรังสีร่วมรักษาระบบลำตัว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี. ว กรมวิทย พ [อินเทอร์เน็ต]. 24 กันยายน 2025 [อ้างถึง 5 กุมภาพันธ์ 2026];67(3):499-505. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/dmsc/article/view/274840

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานจากห้องปฏิบัติการ (Laboratory Findings)