การตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ปริมาณแอนติเจนรวมและปริมาณแอนติเจนอิสระ ในวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal vaccine) ซีโรไทป์ เอ โดยวิธี High Performance Anion Exchange Chromatography with Pulse Amperometric Detection (HPAEC-PAD)
คำสำคัญ:
การวิเคราะห์ปริมาณแอนติเจน ซีโรไทป์ เอ, วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น, การตรวจสอบความถูกต้องของวิธี, HPAEC-PADบทคัดย่อ
วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น ผลิตจากส่วนโพลีแซคคาไรด์ของเชื้อแบคทีเรีย Neisseria meningitidis การตรวจหาปริมาณแอนติเจนเป็นการวิเคราะห์ที่สําคัญในการควบคุมคุณภาพวัคซีน เพื่อให้มั่นใจว่ามีปริมาณที่เหมาะสมในการป้องกันโรค จึงได้ตรวจสอบความใช้ได้ของวิธี HPAEC-PAD โดยใช้คอลัมน์ชนิดแลกเปลี่ยนไอออนลบ อุณหภูมิคอลัมน์ 20 องศาเซลเซียส สารละลายตัวพาเป็น 44 mM NaOH with 280 mM NaOAc อัตราการไหล 1.0 มิลลิลิตรต่อนาทีปริมาณที่ฉีด 20 ไมโครลิตร ตรวจวัดด้วยเครื่องชนิด Pulse Amperometric (PAD) ผลการศึกษาพบว่ากราฟสารมาตรฐานมีความเป็นเส้นตรงในช่วงความเข้มข้น 0.47 ถึง 15.00 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ เท่ากับ 0.9983 ความเที่ยงเมื่อทดสอบในวันเดียวกันได้ค่าร้อยละส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์ของปริมาณแอนติเจนรวมและปริมาณแอนติเจนอิสระ เท่ากับ 0.22 และ 3.61 ทดสอบต่างวันกันได้ค่าร้อยละส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์ของปริมาณแอนติเจนรวมและปริมาณแอนติเจนอิสระ เท่ากับ 1.31 และ 2.93 ตามลําดับ เมื่อเปลี่ยนนักวิเคราะห์กับเครื่องมือในการวิเคราะห์ไม่มีผลต่อการวิเคราะห์ วิธีมีความแม่นสามารถตรวจวัดสารมาตรฐานที่ใส่ในวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นได้ ค่าร้อยละการคืนกลับอยู่ระหว่าง 82.09 ถึง 104.87 แสดงว่าวิธีมีความจําเฉพาะและสามารถวิเคราะห์ปริมาณแอนติเจนในวัคซีนได้ตั้งแต่ 0.97 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร สรุปได้ว่าวิธี HPAEC-PAD มีความแม่น ความเที่ยง น่าเชื่อถือสามารถใช้เป็นวิธีมาตรฐานได้ เพื่อผู้บริโภคได้รับวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นที่มีคุณภาพและเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ตําราวัคซีนและการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค: วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น. กรุงเทพฯ: บริษัท เวิร์คพริ้นท์ จํากัด; 2562. หน้า 227-241.
สุภาภรณ์ ชุมพล, สุกัลยาณี ไชยมี, อภิชัย ศุภสารสาทร, สุภาพร ภูมิอมร. การพัฒนาและตรวจสอบความถูกต้องของวิธีตรวจสอบเอกลักษณ์ของวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นชนิดคอนจูเกตด้วยเทคนิค Indirect ELISA. ว อาหารและยา. [ออนไลน์]. 2567; [สืบค้น 8 ส.ค. 2568]; 31(1): 79-97. เข้าถึงได้จาก: URL: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/fdajournal/article/view/270694/182116.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Meningococcal disease. [online]. 2025; [cited 2025 Aug 2]. Available from: URL: https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/meningococcal-disease.html.
World Health Organization. Annex 2 Recommendations to assure the quality, safety and efficacy of group A meningococcal conjugate vaccines. In: WHO Expert Committee on Biological Standardization. Technical report series No. 962, Geneva: WHO; 2011. p. 117–171.
Rohrer JS. Vaccine quality ensured by high-performance anion-exchange chromatography with pulsed amperometric detection. SLAS Technol 2019; 25(4): 320-8.
National Institute for Biological Standards and Control (NIBSC). Meningococcal serogroup A polysaccharide (1st WHO International Standard). [online]. 2025; [cited 2025 Aug 4]. Available from: URL: https://nibsc.org/products/brm_product_catalogue/detail_page.aspx?catid=13%2f246.
Sigma-Aldrich. Adonitol. [online]. 2025; [cited 2025 Aug 4]. Available from: URL: https://www.sigmaaldrich.com/TH/th/product/sigma/g5509.
International Council for Harmonisation (ICH). Validation of analytical procedures: text and methodology Q2(R1). [online]. 2005; [cited 2025 Aug 5]; [17 screens]. Available from: URL: https://database.ich.org/sites/default/files/Q2%28R1%29%20Guideline.pdf.
ทิพวรรณ นิ่งน้อย. คุณลักษณะเฉพาะของวิธีวิเคราะห์การหาและการประเมิน การยอมรับ. ใน: แนวปฏิบัติการทดสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ทางเคมีโดยห้องปฏิบัติการเดียว. นนทบุรี: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2549. หน้า 39-86.
ชลดา เพ็ชรไทย, กัสมา บุญมาก, อภิชัย ศุภสารสาทร, สุภาพร ภูมิอมร. การตรวจสอบความถูกต้องของวิธี High performance anion exchange chromatography with pulse amperometric detection (HPAEC-PAD) ในการวิเคราะห์ปริมาณแอนติเจนซีโรไทป์ ซี ในวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น. ว อาหารและยา. [ออนไลน์]. 2567; [สืบค้น 8 ส.ค. 2568]; 31(2): 46-63. เข้าถึงได้จาก: URL: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/fdajournal/article/view/273122/183639.
Gao F, Beresford N, Lockyer K, Burkin K, Rigsby P, Bolgiano B. Saccharide dosage content of meningococcal polysaccharide conjugate vaccines determined using WHO international standards for serogroup A, C, W, Y and X polysaccharides. Biologicals 2021; 70: 53-8.
Cook MC, Gibeault S, Filippenko V, Ye Q, Wang J, Kunkel JP. Serogroup quantitation of multivalent polysaccharide and polysaccharide-conjugate meningococcal vaccines from China. Biologicals 2013; 41(4): 261-8.
Cook MC, Bliu A, Kunkel JP. Quantitation of serogroups in multivalent polysaccharidebased meningococcal vaccines: optimisation of hydrolysis conditions and chromatographic methods. Vaccine 2013; 31(36): 3702-11.
Gudlavalleti SK, Crawford EN, Harder JD, Reddy JR. Quantification of each serogroup polysaccharide of Neisseria meningitidis in A/C/Y/W-135-DT conjugate vaccine by high-performance anion-exchange chromatography-pulsed amperometric detection analysis. Anal Chem. [serial online]. 2014; [cited 2025 Aug 9]; 86(11): 5383-90. Available from: URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24810004/.
Giannelli C, Cappelletti E, Di Benedetto R, Pippi F, Arcuri M, Di Cioccio V, et al. Determination of free polysaccharide in Vi glycoconjugate vaccine against typhoid fever. J Pharm Biomed Anal. [serial online] 2017; [cited 2024 Aug 17]; 139: 143-7. Available from: URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28282600/.
Rosskopf U, Daas A, Terao E, von Hunolstein C. Collaborative study on saccharide quantification of the Haemophilus influenzae type b component in liquid vaccine presentations. Pharmeur Bio Sci Notes. [serial online]. 2017; [cited 2024 Aug 17]; 2017: 44-68. Available from: URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29017702/.
Bardotti A, Ravenscroft N, Ricci S, Ascenzi SD, Guarnieri V, Averani G, et.al. Quantitative determination of saccharide in Haemophilus influenzae type b glycoconjugate vaccines, alone and in combination with DPT, by use of high-performance anion-exchange chromatography with pulsed amperometric detection. Vaccine 2000; 18: 1982-93.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
