การประเมินความสามารถห้องปฏิบัติการผ่านการเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์สารกำจัดวัชพืชกลุ่มควอตในมันฝรั่ง

การเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการการวิเคราะห์สารกำจัดวัชพืช

บทคัดย่อ

        สารกลุ่มควอต ได้แก่ paraquat, diquat, chlormequat และ mepiquat เป็นสารกำจัดวัชพืชประเภทไม่เลือกทำลายที่นิยมนำมาใช้งานอย่างกว้างขวาง การวิเคราะห์สารตกค้างเหล่านี้ในอาหารจึงต้องได้รับการตรวจสอบโดยห้องปฏิบัติการที่มีความสามารถ ในปี พ.ศ. 2568 สำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร ได้ดำเนินการเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการการวิเคราะห์สารกำจัดวัชพืชกลุ่มควอตในมันฝรั่ง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสามารถในการวิเคราะห์สารกำจัดวัชพืชกลุ่มควอตในผักและผลไม้ของห้องปฏิบัติการทั้งภาครัฐและเอกชน โดยจัดหามันฝรั่งที่ตรวจไม่พบสารตกค้างนำมาเติมสารมาตรฐาน 2 ชนิด ได้แก่ paraquat และ chlormequat แบ่งตัวอย่างออกเป็น 2 ชุด คือ test sample 1 และ test sample 2 แต่ละชุดนำมาเติมสารมาตรฐานที่ความเข้มข้นแตกต่างกันใช้เป็นตัวอย่างทดสอบ ทำการทดสอบความเป็นเนื้อเดียวกันก่อนการจัดส่งให้กับสมาชิก การเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการใช้การทดสอบทางสถิติตาม ISO 13528:2022 สำหรับ paraquat ใช้ค่ากำหนดที่เป็นค่าพ้องของสมาชิก ส่วน chlormequat ใช้ผลวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการเดียว ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของการเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการ คำนวณจาก Horwitz’s equation modified by Thompson ศึกษาความคงตัวของตัวอย่างทดสอบที่ 2 สภาวะ โดยเก็บตัวอย่างที่อุณหภูมิ ≤ -15 องศาเซลเซียส และที่อุณหภูมิ 2−8 องศาเซลเซียส นาน 3 วัน พบว่าตัวอย่างมีความคงตัวเหมาะสม ผลวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วม 11 แห่ง ถูกประเมินด้วยค่า z-scores หรือ z'-scores เพื่อแสดงความสามารถของห้องปฏิบัติการ ผลวิเคราะห์ paraquat จำนวน 14 ค่า และ chlormequat จำนวน 7 ค่า พบว่าผลการประเมินอยู่ในเกณฑ์ยอมรับได้คิดเป็นร้อยละ 92.9 และ 85.7 ตามลำดับ บ่งชี้ว่าโดยรวมแล้วห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมในครั้งนี้มีความสามารถในการวัดและให้ผลวิเคราะห์ที่มีความน่าเชื่อถือ