จาก ESPReL Checklist สู่การพัฒนา ห้องปฏิบัติการปลอดภัยระดับต้นแบบ
คำสำคัญ:
ESPReL Checklist, Peer evaluation, มาตรฐาน มอก. 2677–2558, กระบวนจิตตปัญญาบทคัดย่อ
ห้องปฏิบัติการปลอดภัยระดับต้นแบบ หมายถึง ห้องปฏิบัติการที่ผ่านเกณฑ์พื้นฐานด้านความปลอดภัยและสามารถยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยได้ครบทั้ง 7 องค์ประกอบ คือ การบริหารระบบจัดการความปลอดภัย ระบบการจัดการสารเคมี ระบบการจัดการของเสีย ลักษณะทางกายภาพของห้องปฏิบัติการอุปกรณ์และเครื่องมือ ระบบป้องกันและแก้ไขภัยอันตราย การให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ และการจัดการข้อมูลและเอกสาร มีการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรมของผลผลิตและกระบวนการที่ชัดเจน ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 2 พิษณุโลก เข้าร่วมโครงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย (ESPReL) ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาห้องปฏิบัติการให้มีมาตรฐานความปลอดภัยในระดับประเทศ โดยได้ประเมินสภาพความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการตามข้อกำหนดพื้นฐาน ESPReL Checklist จำนวน 137 ข้อใน 7 องค์ประกอบ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ได้ยื่นขอรับรองมาตรฐานห้องปฏิบัติการปลอดภัยในรูปแบบการยอมรับร่วม (peer evaluation) ผลการประเมินพบข้อบกพร่องที่ต้องปรับปรุง คือ การจัดการสารเคมี ระบบแสงสว่าง และระบบบำบัดน้ำเสีย จึงได้ดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องจนได้รับการรับรองจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ และเป็นห้องปฏิบัติการปลอดภัยระดับต้นแบบ เนื่องจากได้คะแนนร้อยละ 100 ทั้ง 7 องค์ประกอบ ทั้งนี้ได้นำกระบวนการจิตตปัญญามาใช้เป็นกลไกในการขับเคลื่อน เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยต่อตนเอง บุคคลรอบข้าง ตลอดจนชุมชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน เป้าหมายต่อไปในการพัฒนา คือ มุ่งสู่การขอการรับรองมาตรฐานความปลอดภัยในระดับสากล มอก. 2677–2558
เอกสารอ้างอิง
ปวีณา เครือนิล, ดวงกมล เชาวน์ศรีหมุด, เบญจพร บริสุทธิ์. การพัฒนาระบบการจัดการความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการโลหะและธาตุปริมาณน้อย. ว วิทยาศาสตร์ประยุกต์ กรมวิทยาศาสตร์บริการ 2556; 2(2): 55–61.
กาญจนา สุรีย์พิศาล. การยกระดับความปลอดภัยห้องปฏิบัติการเคมี L-210 มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ตามมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. Mahidol R2R e-Journal 2564; 8(1): 49–62.
ฉัตรชัย วิริยะไกรกุล. การพัฒนาตัวอย่างห้องปฏิบัติการวิจัยปลอดภัยในประเทศไทย. ว วิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2558; 64: 19–36.
ทิพย์วรรณ สุพิเพชร. ทักษะการบริหารจัดการสถาบันศึกษาตามแนว ESG. ว ปรัชญาปริทรรศน์. 2566; 28(2): 250–9.
สุชาตา ชินะจิตร, บรรณาธิการ. ห้องปฏิบัติการต้นแบบตั้งต้นได้อย่างไร. กรุงเทพฯ: บริษัท เอสทีซี มีเดีย แอนด์ มาร์เก็ตติ้ง จำกัด; 2558.
ธนา นิลชัยโกวิทย์ และคณะ. รายงานโครงการวิจัยเพื่อพัฒนาชุดการเรียนรู้การอบรมและกระบวนการด้านจิตตปัญญาศึกษา. นครปฐม: ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล; 2550.
โครงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. คู่มือการประเมินความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2558.
ศูนย์บริหารความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน มหาวิทยาลัยมหิดล. คู่มือสำหรับผู้ตรวจประเมินห้องปฏิบัติการปลอดภัยในรูปแบบ peer evaluation. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ; 2563.
วราพรรณ ด่านอุตรา, สุชาตา ชินะจิตร. ห้องปฏิบัติการปลอดภัย: จากนโยบายสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย สำนักพัฒนาบัณฑิตศึกษาและวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และสถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2559.
ศูนย์บริหารความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน (COSHEM). กระบวนการทำแผนยกระดับความปลอดภัยห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวกับสารเคมี. ใน: การประชุมโครงการยกระดับมาตรฐานด้านความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ; 15 มกราคม 2562. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2562.
จันทร์ฉาย ไกรสินธุ. การบริหารจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางห้องปฏิบัติการ. ว เทคนิคการแพทย์ 2565; 50(2): 8159–73.
คณะทำงานจัดทำคู่มือการประเมินความเสี่ยงสุขภาพลูกจ้างในกรณีใช้สารเคมีอันตราย. คู่มือการประเมินความเสี่ยงสุขภาพลูกจ้างในกรณีใช้สารเคมีอันตราย. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน); 2564.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
