การศึกษาการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ำในระบบเอกซเรย์ดิจิทัลในโรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

        เอกซเรย์ทรวงอกเป็นการตรวจทางรังสีวินิจฉัยที่ทําบ่อยที่สุดอย่างหนึ่ง อย่างไรก็ตามการถ่ายภาพเอกซเรย์ซ้ำยังเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อคุณภาพการให้บริการ เพิ่มการได้รับรังสีโดยไม่จําเป็นแก่ผู้รับบริการ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ำ ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง สําหรับใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนาแนวทางลดอัตราการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ำในระบบเอกซเรย์ดิจิทัล โดยศึกษาจากผู้รับบริการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอก โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี จํานวน 4,841 ราย ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลจากระบบ PACS (Picture Archiving and Communication System) ระบบ HIS (Hospital Information System) และระบบจัดเก็บข้อมูลของเครื่องเอกซเรย์ทั่วไประบบดิจิทัล ขนาด 1000 mA ผลการศึกษาพบว่ามีการถ่ายภาพเอกซเรย์ซ้ำ 174 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 3.59 สาเหตุหลักเนื่องจากการหายใจเข้าไม่เต็มที่ 101 ครั้ง (ร้อยละ 58.05) สิ่งแปลกปลอมในภาพ 45 ครั้ง (ร้อยละ 25.86) และการจัดท่าไม่ถูกต้อง 18 ครั้ง (ร้อยละ 10.34) การวิเคราะห์ทางสถิติพบว่าดัชนีมวลกาย เชื้อชาติ และประเภทผู้ป่วยมีความสัมพันธ์กับการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ำอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ ขณะที่เพศและอายุพบว่าไม่มีความสัมพันธ์กับการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ำ สรุปได้ว่าการถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกซ้ําส่วนใหญ่เกิดจากปัจจัยด้านกระบวนการทํางาน ได้แก่ การสื่อสารกับผู้ป่วย การเตรียมผู้ป่วย การตรวจสอบก่อนถ่ายภาพ และทักษะของนักรังสีการแพทย์ซึ่งสามารถปรับปรุงได้ การพัฒนากระบวนการทํางานและการติดตามการถ่ายภาพเอกซเรย์ซ้ำอย่างต่อเนื่องจะช่วยลดการถ่ายภาพเอกซเรย์ซ้ำ ลดการได้รับรังสีที่ไม่จําเป็น เพิ่มคุณภาพของภาพเอกซเรย์ และยกระดับคุณภาพมาตรฐานงานรังสีวินิจฉัย