สัดส่วนการใช้สมุนไพรของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ณ ศูนย์ชุมชนสุขภาพเขตตำบลศรีสงคราม โรงพยาบาลศรีสงคราม
คำสำคัญ:
เบาหวาน,, สมุนไพร,, ปัจจัย, Diabetes mellitus,, Herbal medicine,, Factors ,บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นวิจัยแบบตัดขวางเชิงพรรณนา เพื่อศึกษาสัดส่วนข้อมูลการใช้สมุนไพร ความสัมพันธ์การใช้สมุนไพรของผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 2 ในพื้นที่ของศูนย์สุขภาพชุมชนเขตตำบลศรีสงคราม จังหวัดนครพนม โดยใช้แบบสอบถาม กลุ่มประชากรผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ผ่านเกณฑ์การคัดเข้าคัดออก จำนวน 75 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ตัวแปรเชิงเดี่ยว Chi-Square Test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างใช้สมุนไพรในการรักษาเบาหวานร้อยละ 42.7 แหล่งที่มาเป็นญาติหรือคนรู้จักแนะนำร้อยละ 50 สมุนไพรที่ใช้คือมะระขี้นก ร้อยละ 37.5 เคยมีผลข้างเคียงจากการใช้ร้อยละ 4.2 ไม่แน่ใจขนาดสมุนไพรที่ชัดเจนร้อยละ46.8 ไม่แน่ใจว่าการใช้สมุนไพรแล้วจะดีขึ้นร้อยละ 46.8 และไม่แน่ใจจะแนะนำการใช้สมุนไพรต่อคนอื่นร้อยละ 62.5 เหตุผลที่ไม่ใช้สมุนไพรเพราะการใช้ยาแผนปัจจุบันนั้นดีอยู่แล้วร้อยละ 34.8 ไม่พบปัจจัยด้านข้อมูลพื้นฐานที่มีความสัมพันธ์กันระหว่างการใช้หรือไม่ใช้สมุนไพรในการรักษาโรคเบาหวาน ค่าระดับน้ำตาลสะสมไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยยะสำคัญทางสถิติ ซึ่งบุคลากรสาธารณสุขควรให้ความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องการใช้สมุนไพรแก่ผู้ป่วยเบาหวานต่อไป
เอกสารอ้างอิง
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. สถานการณ์เบาหวาน.[อินเทอร์เน็ต] 2566 [เข้าถึงเมื่อ 30 ตุลาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.diabassocthai.org.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ.การสำรวจพฤติกรรมการดูแลรักษาตนเองด้วยแพทย์แผนไทย และสมุนไพรของครัวเรือน. [อินเทอร์เน็ต] 2556 [เข้าถึงเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.m-society.go.th/ewtadmin/ewt/mso_web/article_attach/11617/15921.pdf
Yeh GY, Eisenberg DM, Kaptchuk TJ, Phillips RS. Systematic Review of herbs and dietary supplements for glycemic control in diabetes. Diabetes care 2003; 26(4): 1277–94.
Ahda M, Jaswir I, Khatib A, Ahmed QU, Mahfudh N, Ardini YD. A review on selected herbal plants as alternative anti-diabetes drugs chemical compositions, mechanisms of action, and clinical study. Int. J Food Prop 2023; 26(1):1414–25.
วิภา อุทยานินทร์, เสาวนันท์ บำเรอราช, กาญจนา นิ่มสุนทร. พฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการ ลดระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวาน: ข้อมูลพื้นฐานเพื่อนำไปสู่ การพัฒนาระบบบริการเบาหวาน ในอำเภอห้วยแถลง. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2556;1(1):11-23.
ธรรมศักดิ์ สายแก้ว, สุทธิศักดิ์ สุริรักษ์, สุนันทา ศรีศิริ, สมฤดี สายหยุดทอง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน กรุงเทพ 2566; 5(1):47-57.
Lema GD, Gebeyaw ED, Yferu ZA, Mulatu SF, Dagnaw AB, Aydagnuhm GB, et al. Herbal medicine use and its impact on glycemic control among diabetes patients at governmental hospitals in Debre Berhan, Ethiopia: A cross-sectional study. Metabol Open [Internet]. 2024 [cited 2024 Nov 1]; 23(100311):100311. Available from: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2589936824000434
ฤทธิชัย พิมปา, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, นิรัตน์ อิมามีม, สุปรียา ตันสกุล. พฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรของผู้ป่วยโรคเบาหวาน จังหวัดกาญจนบุรี.วารสารวิทยาลัยราชชนนี กรุงเทพ 2557;30(3):14-25.
Utomo AW, Annisaa E, Antari AL, Armalina D. The use of herbal medicines in patients with type-2 diabetes mellitus in indonesia. Sains Medika: Jurnal Kedokteran dan Kesehatan 2022; 13(1):12-17.
Kamel FO, Magadmi RM, Hagras MM, Magadmi B, AlAhmad RA. Knowledge, attitude, and beliefs toward traditional herbal medicine use among diabetics in Jeddah Saudi Arabia. ComplementarClinicalPractice 2017; 29:207–12.
Alqathama A, Alluhiabi G, Baghdadi H, Aljahani L, Khan O, Jabal S, et al. Herbal medicine from the perspective of type II diabetic patients and physicians: what is the relationship? BMC Complement Med Ther 2020; 20(1): 65.
Sriraman S, Sreejith D, Andrew E, Okello I, Willcox M. Use of herbal medicines for the management of type 2 diabetes: A systematic review of qualitative studies. ComplementarClinicalPractice 2023; 53:101808.
กองระบาด กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์.[อินเทอร์เน็ต].2566 [เข้าถึงเมื่อ 5 ตุลาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.
ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, ตั ้ม บุญรอด, วิชชาดา สิมลา. ปัจจัยที่มีผลการใช้สมุนไพรในการดูแล สุขภาพเบื้องต้น. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2555; 7(2):25-37.
Kleinman A. Patients and Healers in the Context of Culture: An Exploration of the borderland between anthropology, medicine, and psychiatry. USA: Berkeley University. The Journal of Asian Studies 1981; 40(2):332–4.
พัชรี ประทุมแย้ม, นูรีดา จิงู. การดูแลตนเองและการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคเบาหวานของผู้ป่วยเบาหวานโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี.[อินเทอร์เน็ต].2554 [เข้าถึงเมื่อ 30 ตุลาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaimed.buu.ac.th/file%20downlode/research/3.pdf
เลิศมณฑน์ฉัตร อัครวาทิน, สุรางค์ เมรานนท์, สุทิติ ขัตติยะ. พฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวาน: กรณีศึกษาผู้ป่วย ตำบลม่วงงาม อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ 2554; 5(1):103-12.
Alzahrani MA, Alsiary KA, Khan MA, Bushnaq A, Alzahrani B, Salama M, et al. Perception of herbs use in treating diabetes among patients attending specialized polyclinics of National Guard Health Affairs, Jeddah. J Family med prim Care 2023; 12:270-5.
Baser T, Aypak C, Gorpelioglu S. Use of herbal products in type 2 diabetes mellitus patients. Fammed care [Internet]. 2018 [cited 2024 Nov 1]; 1(1). Available from: https://www.semanticscholar.org/paper/4d0b79c113e43751d19e0110399e5f69fb52e38c
Andrade C, Gomes NGM, Duangsrisai S, Andrade PB, Pereira DM, Valentão P. Medicinal plants utilized in thai traditional medicine for diabetes treatment: Ethnobotanical surveys, scientific evidence and phytochemicals. J Ethnopharmacol 2020; 263:113177.
มัลลิกา เขมา.การใช้พืชสมุนไพรของผู้ป่วยโรคเบาหวานในตำบลพระอาจารย์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก. [วิทยานิพนธ์]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2551.
ณรงค์ มูลคำ.ปลูกผักพื้นบ้าน อาหาร- ยาต้านโรค.พิมพ์ครั้งที่1.กรุงเทพฯ: แซทโฟร์พรินติง; 2553.
El-bayoumy I, Dawod W. Herbal use and perceptions among patients with type 2 diabetes mellitus in Kuwait. Journal of diabetes mellitus 2022; 12:50-62.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง
