ประสิทธิผลโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ในนักเรียนมัธยมศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่ง ในเขตอำเภอแวงใหญ่ จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
คำสำคัญ: โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ความรอบรู้ด้านสุขภาพ นักเรียน การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น, โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น; ความรอบรู้ด้านสุขภาพ; นักเรียน; การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น, โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ; นักเรียน; การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพก่อนและหลังได้รับโปรแกรม ในนักเรียนมัธยมศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่ง ในเขตอำเภอแวงใหญ่ จังหวัดขอนแก่น
รูปแบบการวิจัย: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง
วัสดุและวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ประจำปี การศึกษา 2567 จำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น โดยประยุกต์แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพของนัทบีม และ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความพึงพอใจ ตรวจสอบความตรง ได้ค่า IOC เท่ากับ 0.78 ค่าความเที่ยงสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.82 ดำเนินการระหว่างเดือนธันวาคม 2567 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2568 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน คือ Paired Sample t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05)
ผลการวิจัย: พบว่า ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ของกลุ่มตัวอย่าง หลังรับโปรแกรม พบว่า อยู่ในระดับมาก ทั้งโดยรวมและรายด้าน และมีความแตกต่างกันอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05)
ข้อเสนอแนะ: ควรแยกกลุ่มนักเรียนชายและหญิงในการจัดกิจกรรม เพื่อให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้ที่เปิดกว้างยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเพศศึกษา
เอกสารอ้างอิง
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การพัฒนาคุณภาพบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชนในประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 9 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://bit.ly/41nHoyB
World Health Organization. Health promotion glossary. Geneva: Division of Health Promotion, Education and Communications, Health Education and Health Promotion Unit, WHO; 1998.
วีระชัย สิทธิปิยะสกุล, พิทักษ์ อู่ทรัพย์, ทวีศักดิ์ โสมมี. สำรวจความคิดเห็นและพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของวัยรุ่นในประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2556;22(6):980–5.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. ข้อมูล HDC [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 9 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://kkn.hdc.moph.go.th/hdc/main/
Nutbeam D. Defining and measuring health literacy: what can we learn from literacy studies? International Journal of Public Health. 2009; 54(5): 303-5. doi: 10.1007/s00038-009-0050-x. PMID: 19641847
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. แบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพคนไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณืการเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. กรุงเทพฯ; 2556.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย: คุณสมบัติการวัดเชิงจิตวิทยา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
Cronbach LJ. Essentials of psychological testing. 5th ed. New York: Harper & Row; 1990.
ภาสิต ศิริเทศ, พจมาน บำรุงกิจ, เกษม สุดสวาท. ผลของโปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตต่อการรับรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นของนักเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. 2560;47(3):241–54.
นาตยา แก้วพิภพ, พรรณี บัญชรหัตถกิจ. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและการรับรู้ความสามารถตนเองเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์. วารสารสุขศึกษา. 2562;42(1):55–67.
พีรพล ไชยชาติ, เกศินี สราญฤทธิชัย. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่อพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นตอนต้น. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562;7(4):42–51.
Shahid R, Shoker M, Chu LM, Frehlick R, Ward H, Pahwa P. Impact of low health literacy on patients’ health outcomes: a multicenter cohort study. BMC Health Serv Res. 2022;22: 1148. doi:10.1186/s12913-022-08527-9
Rosário J, Raposo B, Santos E, Dias S, Pedro AR. Efficacy of health literacy interventions aimed to improve health gains of higher education students—a systematic review. BMC Public Health. 2024;24: 882. doi:10.1186/s12889-024-18358-4
วิสัย คะตา, พัชนี สมกำลัง, นาฎนภา อารยะศิลปะธร. ผลการใช้รูปแบบการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นโดยใช้ครอบครัวเป็นฐาน อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2565;19(2):154–63.
จงรัก สุวรรณรัตน์, กรฐณธัช ปัญญาใส. ประสิทธิภาพของรูปแบบความรอบรู้ด้านสุขภาพแบบมีส่วนร่วมเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรของวัยรุ่นหญิง. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ. 2562;5(1):60–71.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง
