ปัจจัยที่มีผลต่ออาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคหืดที่มารับบริการที่โรงพยาบาลมะการักษ์ จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
อาการกำเริบเฉียบพลัน, โรคหืด, ปัจจัยบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่ออาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคหืดที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลมะการักษ์ จังหวัดกาญจนบุรี
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบไปข้างหน้า โดยเก็บข้อมูลจากผู้ป่วยโรคหืดที่มารับบริการ ที่โรงพยาบาลมะการักษ์ จังหวัดกาญจนบุรี ในระยะเวลาตั้งแต่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2567 ถึง 31 มีนาคม พ.ศ. 2568 เป็นระยะเวลา 8 เดือน เครื่องมือที่ใช้ทำการวิจัย คือ แบบบันทึกเก็บข้อมูลปัจจัยที่มีผลต่ออาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคหืดที่มารับบริการ นำเสนอข้อมูลเป็นจำนวนร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่ออาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคหืดด้วยการทำ t test independent, chi-square test
ผลการศึกษา: จากจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด 140 ราย พบปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดกำเริบเฉียบพลัน ได้แก่ ค่า FEV1 %predicted ที่น้อย (p = .006); การมีประวัติเคยกำเริบรุนแรงใน 12 เดือนที่ผ่าน (p < .001); การควบคุมโรคหืดตาม “Asthma Control Test” (ACT) ที่คุมอาการไม่ได้ (p < .001); การไม่ได้รับการสั่งจ่าย inhaled corticosteroids (ICS), (p = .002); เทคนิคการพ่นสูด ICS (p < .001); และมีการใช้ SABA เกินขนาด (มากกว่าเท่ากับ 1 หลอดต่อเดือน), (p = .038) ส่วนปัจจัยอื่น ได้แก่ เพศ, โรคอ้วน, ระดับ eosinophil ในเลือด, โรคจมูกและไซนัสอักเสบจากภูมิแพ้ชนิดเรื้อรัง, โรคซึมเศร้า, ประวัติเคยใส่ท่อช่วยหายใจหรือการนอนในหอผู้ป่วยวิกฤติเนื่องจากการกำเริบของโรคหืดมาก่อน, การสัมผัสควันบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้า, และความร่วมมือในการใช้ยา ตาม “The Adherence to Asthma Medication Questionnaire” (AAMQ-13) พบว่าไม่มีผลต่อการเกิดอาการกำเริบเฉียบพลัน
สรุป: ปัจจัยที่มีผลต่อการกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคหืด ได้แก่ คะแนน Asthma Control Test (ACT), FEV1%predictedที่น้อย, การมีประวัติเคยกำเริบรุนแรงใน 12 เดือนที่ผ่าน, การได้รับการสั่งจ่าย ICS, และมีการใช้ SABA เกินขนาด
เอกสารอ้างอิง
Global initiative for asthma. Global strategy for asthma management and prevention [internet]. 2024 [cited 2025 Jun 23]. Available from: URL: https://ginasthma.org
สมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคหืดสำหรับผู้ใหญ่ในประเทศไทย 2565. กรุงเทพมหานคร: สมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย; 2565.
Yao TC, Wang JY, Chang SM, Chang YC, Tsai YF, Wu AC, et al. Association of oral corticosteroid bursts with severe adverse events in children. JAMA Pediatr. 2021;175(7):723–9. doi:10.1001/jamapediatrics.2021.0433.
Zhang H, Xue K, Li W, Yang X, Gou Y, Su X, et al. Cullin5 drives experimental asthma exacerbations by modulating alveolar macrophage antiviral immunity. Nat Commun. 2024;15(1):252. doi:10.1038/s41467-023-44168-0.
Ramsahai JM, Hansbro PM, Wark PAB. Mechanisms and management of asthma exacerbations. Am J Respir Crit Care Med. 2019;199(4):423–32. doi:10.1164/rccm.201810-1931CI.
Janson C, Menzies-Gow A, Nan C, Nuevo J, Papi A, Quint JK, et al. SABINA: An overview of short-acting β2-agonist use in asthma in European countries. Adv Ther. 2020;37(3):1124–35. doi:10.1007/s12325-020-01233-0.
Lee TY, Petkau J, Sadatsafavi M. Long-term natural history of severe asthma exacerbations and their impact on the disease course. Ann Am Thorac Soc. 2022;19(6):907–15. doi:10.1513/AnnalsATS.202012-1562OC.
สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางการวินิจฉัยและบำบัดโรคหืดในผู้ใหญ่ สำหรับอายุรแพทย์และแพทย์ทั่วไปในประเทศไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2566.
Laidlaw TM, Mullol J, Woessner KM, Amin N, Mannent LP. Chronic rhinosinusitis with nasal polyps and asthma. J Allergy Clin Immunol Pract. 2021;9(3):1133–41. doi:10.1016/j.jaip.2020.09.063.
พิชญาภา รุจิวิชญ์. โรคหืด. ใน: ภัทริน ภิรมย์พาริช, ฐิติ ศรีเจริญชัย, พิชญาดา รุจิวิชชญ์, บรรณาธิการ. อายุรศาสตร์ผู้ป่วยนอกโรคระบบการหายใจ. ปทุมธานี: ภาพพิมพ์; 2566. 21.
Osborne ML, Pedula KL, O'Hollaren M, Ettinger KM, Stibolt T, Buist AS, et al. Assessing future need for acute care in adult asthmatics: the profile of asthma risk study: a prospective health maintenance organization-based study. Chest. 2007;132(4):1151–61. doi:10.1378/chest.05-3084.
Federico MJ, Wamboldt FS, Carter R, Mansell A, Wamboldt MZ. History of serious asthma exacerbations should be included in guidelines of asthma severity. J Allergy Clin Immunol. 2007;119(1):50–6. doi:10.1016/j.jaci.2006.10.019.
Cajigal S, Wells KE, Peterson EL, Ahmedani BK, Yang JJ, Kumar R, et al. Predictive properties of the asthma control test and its component questions for severe asthma exacerbations. J Allergy Clin Immunol Pract. 2017;5(1):121–7.e2. doi: 10.1016/j.jaip.2016.06.025.
Miyasaka T, Dobashi-Okuyama K, Kawakami K, Masuda-Suzuki C, Takayanagi M, Ohno I. Sex plays a multifaceted role in asthma pathogenesis. Biomolecules. 2022;12(5):650. doi: 10.3390/biom12050650.
Wu D, Wang J, Zhang M. Altered Th17/Treg ratio in nasal polyps with distinct cytokine profile: association with patterns of inflammation and mucosal remodeling. Medicine (Baltimore). 2016;95(10):e2998. doi: 10.1097/MD.0000000000002998.
Laffont S, Guéry JC. Deconstructing the sex bias in allergy and autoimmunity: from sex hormones and beyond. Adv Immunol. 2019;142:35–64. doi: 10.1016/bs.ai.2019.04.001.
Fahy JV. Type 2 inflammation in asthma—present in most, absent in many. Nat Rev Immunol. 2015;15(1):57–65. doi: 10.1038/nri3786.
Robinson D, Humbert M, Buhl R, Cruz AA, Inoue H, Korom S, et al. Revisiting type 2-high and type 2-low airway inflammation in asthma: current knowledge and therapeutic implications. Clin Exp Allergy. 2017;47(2):161–75. doi: 10.1111/cea.12880.
Shailesh H, Janahi IA. Role of obesity in inflammation and remodeling of asthmatic airway. Life (Basel). 2022;12(7):948. doi: 10.3390/life12070948.
Price D, Wilson AM, Chisholm A, Rigazio A, Burden A, Thomas M, et al. Predicting frequent asthma exacerbations using blood eosinophil count and other patient data routinely available in clinical practice. J Asthma Allergy. 2016;9:1–12. doi:10.2147/JAA.S97973.
Glaser R, Kiecolt-Glaser JK. Stress-induced immune dysfunction: implications for health. Nat Rev Immunol. 2005;5(3):243–51. doi:10.1038/nri1571.
Alvarez GG, Schulzer M, Jung D, Fitzgerald JM. A systematic review of risk factors associated with near-fatal and fatal asthma. Can Respir J. 2005;12(5):265–70. doi:10.1155/2005/837645.
Polosa R, Thomson NC. Smoking and asthma: dangerous liaisons. Eur Respir J. 2013;41(3):716–26. doi:10.1183/09031936.00073312.
Bakakos P, Kostikas K, Loukides S. Smoking asthma phenotype: diagnostic and management challenges. Curr Opin Pulm Med. 2016;22(1):53–8. doi:10.1097/MCP.0000000000000221.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียนบทความ แต่หากผลงานของท่านได้รับการพิจารณาตีพิมพ์ลงวารสารแพทย์เขต 4-5 จะคงไว้ซึ่งสิทธิ์ในการตีพิมพ์ครั้งแรกด้วยเหตุที่บทความจะปรากฎในวารสารที่เข้าถึงได้ จึงอนุญาตให้นำบทความในวารสารไปใช้ประโยชน์ได้ในเชิงวิชาการโดยจำเป็นต้องมีการอ้างอิงถึงชื่อวารสารอย่างถูกต้อง แต่ไม่อนุญาตให้นำไปใช้ในเชิงพาณิชย์
