เปรียบเทียบผลลัพธ์การผ่าตัดไส้ติ่งแบบส่องกล้องกับการผ่าตัดไส้ติ่งแบบเปิด ในโรงพยาบาลอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ณัฐวุฒิ  กาละพงษ์

ผู้แต่ง

ณัฐวุฒิ กาละพงษ์ โรงพยาบาลอู่ทอง

คำสำคัญ:

ไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน, การผ่าตัดไส้ติ่งผ่านกล้อง, การผ่าตัดไส้ติ่งแบบเปิด, ผลลัพธ์ทางคลินิก, โรงพยาบาลอู่ทอง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: โรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันเป็นสาเหตุของภาวะปวดท้องเฉียบพลันที่พบบ่อยที่สุด แม้การผ่าตัดไส้ติ่งผ่านกล้อง (laparoscopic appendectomy: LA) จะเริ่มเป็นที่นิยมและได้รับการแนะนำว่ามีประสิทธิภาพสูงในด้านการพักฟื้น แต่ข้อมูลเปรียบเทียบในบริบทของโรงพยาบาลชุมชนยังคงมีจำกัด ผู้วิจัยจึงต้องการศึกษาเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างการผ่าตัดไส้ติ่งผ่านกล้อง (LA) และการผ่าตัดไส้ติ่งแบบเปิด (open appendectomy: OA) ในโรงพยาบาลอู่ทอง โดยเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิก ได้แก่ ระยะเวลาผ่าตัด, การสูญเสียเลือด, ระยะเวลาเริ่มรับประทานอาหาร, ภาวะแทรกซ้อน, และระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล รวมถึงเปรียบเทียบความคุ้มค่าผ่านค่าน้ำหนักสัมพัทธ์ (RW) และรายรับจากการรักษาพยาบาล

วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) ในผู้ป่วยไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันที่เข้ารับการผ่าตัด ณ โรงพยาบาลอู่ทอง ระหว่างเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2566 ถึง กรกฎาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติอนุมาน (chi-square test, independent t test, และ Mann-Whitney U test) โดยกำหนดนัยสำคัญที่ p < .05

ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างรวม 140 ราย แบ่งเป็นกลุ่มผ่าตัดแบบเปิด 64 ราย และกลุ่มผ่าตัดผ่านกล้อง 76 ราย ทั้งสองกลุ่มมีลักษณะพื้นฐานไม่แตกต่างกันในด้านเพศ อายุ และความรุนแรงของโรค แต่กลุ่ม ผ่าตัดผ่านกล้อง (LA) มีค่าน้ำหนักและดัชนีมวลกาย (BMI) สูงกว่ากลุ่มผ่าตัดแบบเปิด (OA) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ในด้านผลลัพธ์ทางคลินิก พบว่า ปริมาณการเสียเลือด ระยะเวลาการเริ่มรับประทานอาหารหลังผ่าตัด อัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อน และจำนวนวันนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลของทั้งสองกลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ระยะเวลาผ่าตัดในกลุ่มผ่าตัดผ่านกล้อง (LA) มากกว่ากลุ่ม ผ่าตัดแบบเปิด (OA) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) สุดท้ายในด้านเศรษฐศาสตร์พบว่า การผ่าตัดผ่านกล้อง (LA) มีค่าน้ำหนักสัมพัทธ์ (RW) และรายรับที่สูงกว่าการผ่าตัดแบบเปิด (OA)

สรุป: การผ่าตัดไส้ติ่งผ่านกล้องในโรงพยาบาลชุมชนเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะอ้วน นอกจากนี้ในแง่รายรับการผ่าตัดผ่านกล้อง (LA) ยังมากกว่าการผ่าตัดแบบเปิด (OA) แต่ยังมีปัจจัยเรื่องต้นทุนและระยะเวลาผ่าตัดที่ต้องพิจารณาประกอบกันในบริบทของโรงพยาบาลแต่ละแห่งด้วย โดยเฉพาะโรงพยาบาลชุมชน

เอกสารอ้างอิง

Di Saverio S, Podda M, De Simone B, Ceresoli M, Augustin G, Gori A, et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines. World J Emerg Surg. 2020;15(1):1–42. doi: 10.1186/s13017-020-00306-3.

Potey K, Kandi A, Jadhav S, Gowda V. Study of outcomes of perforated appendicitis in adults: A prospective cohort study. Ann Med Surg (Lond). 2023;85(4):694–700. doi: 10.1097/MS9.0000000000000277.

Selvaggi L, Pata F, Pellino G, Podda M, Di Saverio S, De Luca GM, et al. Acute appendicitis and its treatment: A historical overview. Int J Colorectal Dis. 2025;40(1):28. doi: 10.1007/s00384-024-04793-7.

World Health Rankings. Thailand: Appendicitis [internet]. 2020 [cited 2025 Aug 12]. Available from: URL: https://www.worldlifeexpectancy.com/thailand-appendicitis

Khongcharoen N, Khiawthuam N, Chouchuen P, Surachat K, Sirichamratsakul K, Sangkhathat S. Epidemiology, seasonal variability, and factors associated with increased mortality in patients with acute appendicitis in Thailand: A study using data from the National Health Security Office. PSU Med J. 2024;4(1):3–15.

Takami T, Yamaguchi T, Yoshitake H, Hatano K, Kataoka N, Tomita M, et al. A clinical comparison of laparoscopic versus open appendectomy for the treatment of complicated appendicitis: Historical cohort study. Eur J Trauma Emerg Surg. 2020;46(4):847–51. doi: 10.1007/s00068-019-01086-5.

Shimoda M, Maruyama T, Nishida K, Suzuki K, Tago T, Shimazaki J, et al. Comparison of clinical outcome of laparoscopic versus open appendectomy, single center experience. Heliyon. 2018;4(5):e00635. doi: 10.1016/j.heliyon.2018.e00635.

Kumar S, Jalan A, Patowary BN, Shrestha S. Laparoscopic appendectomy versus open appendectomy for acute appendicitis: A prospective comparative study. Kathmandu Univ Med J. 2016;14(55):244–8.

สุภกิจ ฉัตรไชยาฤกษ์. การศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาไส้ติ่งอักเสบด้วยวิธีผ่าตัดผ่านกล้องกับแบบเปิดในโรงพยาบาลกลาง. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง. 2563;64(1):33–40.

Jaffer U, Cameron AEP. Laparoscopic appendectomy: A junior trainee's learning curve. JSLS. 2008;12(3):288–91.

Rasuli SF, Naz J, Azizi N, Hussain N, Qureshi PNAA, Swarnakari KM, et al. Laparoscopic versus open appendectomy for patients with perforated appendicitis. Cureus. 2022;14(6):e26265. doi: 10.7759/cureus.26265.

Biondi A, Di Stefano C, Ferrara F, Bellia A, Vacante M, Piazza L. Laparoscopic versus open appendectomy: A retrospective cohort study assessing outcomes and cost-effectiveness. World J Emerg Surg. 2016;11(1):44. doi: 10.1186/s13017-016-0102-5.

Jaschinski T, Mosch C, Eikermann M, Neugebauer EA. Laparoscopic versus open appendectomy in patients with suspected appendicitis: A systematic review of meta-analyses of randomised controlled trials. BMC Gastroenterol. 2015;15:48. doi: 10.1186/s12876-015-0277-3.

Pradhan S, Shakya YR, Batajoo H, Malla B, Joshi HN, Thapa LB, et al. Laparoscopic versus open appendectomy: A prospective comparative study. J Soc Surg Nepal. 2017;18(2):29–32. doi: 10.3126/jssn.v18i2.18572

กรรณเอก หนุนแหลมทอง. การศึกษาความเจ็บปวดหลังผ่าตัดและผลการรักษาไส้ติ่งอักเสบเปรียบเทียบระหว่างผ่าตัดแบบส่องกล้องและการผ่าตัดแบบเปิดท้อง [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 14 สิงหาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: URL: https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/require/files/post-doc/20231221153302