ผลกระทบของระยะเวลารอคอยก่อนการผ่าตัดต่ออัตราการรอดชีวิตระยะยาวในผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ระยะไม่แพร่กระจาย

ผู้แต่ง

  • จุฑาภรณ์ สามสีทอง โรงพยาบาลนครปฐม

คำสำคัญ:

มะเร็งเต้านม, ระยะเวลารอคอยการผ่าตัด

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลารอคอยการผ่าตัด (time to surgery) กับอัตราการรอดชีวิตที่ 5 ปี (5-year overall survival) และอัตราการปลอดโรคที่ 5 ปี (5-year disease-free survival) ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะที่ 1–3 ที่ได้รับการรักษาในโรงพยาบาลนครปฐม

วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลัง (retrospective study) ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลนครปฐม ระหว่าง พ.ศ. 2560–2564 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์รวม 477 ราย และแบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็น 4 กลุ่ม (ระยะเวลารอคอยผ่าตัดน้อยกว่า 4, 4–6, 6–8, และมากกว่า 8 สัปดาห์) และวิเคราะห์อัตรารอดชีวิตและอัตราปลอดโรคที่ 5 ปี ด้วยวิธีทางสถิติ Kaplan-Meier และปัจจัยที่มีผลต่ออัตรารอดชีวิตและอัตราปลอดโรคที่ 5 ปี ด้วย multivariate Cox regression

 ผลการศึกษา: อัตราการรอดชีวิตที่ 5 ปี (5-year overall survival) ของกลุ่มที่มีระยะเวลารอคอยรอผ่าตัดน้อยกว่า 4, 4–6, และ 6–8 สัปดาห์ อยู่ในระดับใกล้เคียงกัน (ร้อยละ 83.8, 81.9, และ 80.9 ตามลำดับ) แต่อัตราการรอดชีวิตจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญในกลุ่มที่มีระยะเวลารอคอยผ่าตัดนานกว่า 8 สัปดาห์ เหลือเพียงร้อยละ 62.7 (p = .003) เช่นเดียวกับอัตราการปลอดโรคที่ 5 ปี (5-year disease-free survival) ที่ลดลงเหลือร้อยละ 54.9 (p < .001) จากการวิเคราะห์พหุตัวแปรพบว่า ระยะเวลารอคอยผ่าตัดนานกว่า 8 สัปดาห์ เพิ่มความเสี่ยงการเสียชีวิตเป็น 1.792 เท่า (95% CI: 1.014–3.166; p = .045) และมีปัจจัยเสี่ยงอิสระอื่น ๆ ได้แก่ มะเร็งระยะที่ 3, มะเร็งชนิด triple negative, และ HER2 overexpression
ที่ส่งผลต่ออัตราการอดชีวิตและอัตราการปลอดโรคที่ลดลง

สรุป: ระยะเวลารอคอยการผ่าตัดที่นานเกิน 8 สัปดาห์ ส่งผลลบต่ออัตราการรอดชีวิต และอัตรา
การปลอดโรคอย่างชัดเจน การบริหารจัดการระบบบริการ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดภายในกรอบเวลานี้ (optimum window) ถือเป็นปัจจัยเชิงระบบที่สำคัญในการปรับปรุงผลลัพธ์การรักษา

เอกสารอ้างอิง

Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209–49. doi: 10.3322/caac.21660.

Cardoso F, Paluch-Shimon S, Burstein HJ, Curigliano G, Kyriakides S, Senkus E, et al. Early breast cancer: ESMO clinical practice guideline. Ann Oncol. 2023;34(5):379–93.

Richards MA, Westcombe AM, Love SB, Littlejohns P, Ramirez AJ. Delays in the treatment of breast cancer. Br J Cancer. 1997;76(4):468–74.

Mukherjee S, Chagpar AB, Horowitz NR, Wang CH, Li FY, Pusztai L, et al. Impact of surgical delay on survival in early breast cancer: A national cancer database analysis. Ann Surg Oncol. 2021;28(12):7456–65.

Soran A, Ozbas S, Aksu G, Aksoy S, Kuru B, Igci A, et al. Surgical timing during the COVID-19 pandemic and long-term outcomes in breast cancer. JAMA Surg. 2023;158(5):480–8.

National Cancer Institute, Thailand. National breast cancer registry report 2023. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health; 2023.

Viriyapant W, Akewanlop C, Sripan P, Chayawee P, Sriuranpong V, Sookprasert A, et al. Disparities in breast cancer care in Thailand: A multicenter retrospective study. Asian Pac J Cancer Prev. 2022;23(8):2731–8.

Zhang Y, Wang H, Liu Z, et al. Time to surgery and survival in breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Br J Surg. 2022;109(5):188–97.

An D, Choi J, Lee J, Kim JY, Kwon S, Kim J, et al. Time to surgery and survival in breast cancer. BMC Surg. 2022;22(1):388. doi: 10.1186/s12893-022-01835-1

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-06

รูปแบบการอ้างอิง

1.
สามสีทอง จ. ผลกระทบของระยะเวลารอคอยก่อนการผ่าตัดต่ออัตราการรอดชีวิตระยะยาวในผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ระยะไม่แพร่กระจาย. Reg 4-5 Med J [อินเทอร์เน็ต]. 6 ตุลาคาม 2026 [อ้างถึง 17 ตุลาคาม 2026];45(3):487-99. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/reg45/article/view/285040