ผลของโปรแกรมการสนับสนุนข้อมูล และอารมณ์ผ่านแอฟพลิเคชั่นไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์ ต่อความรู้ และความสามารถในการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ที่มีภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก

ผู้แต่ง

  • สุดาวรรณ สันหมอยา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พุทธชินราช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศักดา เปรมไทยสงค์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พุทธชินราช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • พรพิมล ชัยสา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พุทธชินราช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ความรู้, ความสามารถในการเผชิญความเครียด, ไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์, โรคเบาหวาน, หลอดเลือดแดงขนาดเล็ก

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่มวัดซ้ำ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสนับสนุนข้อมูลและอารมณ์ผ่านแอฟพลิเคชั่นไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์ต่อความรู้และความสามารถในการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก กลุ่มตัวอย่าง คือผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคลอง จังหวัดพิษณุโลก ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2567 ถึง เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2567 จำนวน 66 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 33 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสนับสนุนข้อมูลและอารมณ์ผ่านแอฟพลิเคชั่นไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์ร่วมกับการดูแลตามปกติเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ ประเมินผลโปรแกรมจากความรู้ และความสามารถในการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยโรคเบาหวานก่อนการทดลอง และหลังการทดลองในสัปดาห์ที่ 2 และ 4 วิเคราะห์ผลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน chi-square, independent t-test และ repeated measures ANOVA กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ p-value<.05

            ผลการศึกษาพบว่า  กลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงคิดเป็นร้อยละ 72.70 และ 69.70 ตามลำดับกลุ่มควบคุมมีอายุเฉลี่ย 65.73 (S.D.=8.63) กลุ่มทดลองมีอายุเฉลี่ย 65.30 ปี (S.D.=8.84) หลังได้รับโปรแกรมค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ และค่าเฉลี่ยคะแนนความสามารถในการเผชิญความเครียดของกลุ่มทดลองภายหลังการทดลองในสัปดาห์ที่ 2 และ 4 สูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value<.001 ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการสนับสนุนข้อมูลและอารมณ์ผ่านแอฟพลิเคชั่นไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์ ช่วยเพิ่มผลลัพธ์ที่ดีในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กิติยาพร สังฆศรีสมบัติ, ชรินทร์พร มะชะรา, มนัสนันท์ พรมศรี และนิรันดร ผานิจ. (2565). การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และให้คำปรึกษาผ่านแอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์สำหรับมารดาในการดูแลทารกเกิดก่อนกำหนด. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(2), 623-641.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2566). จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ (ปี 2560 - 2564). สืบค้นจาก http://thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=14480&tid=32&gid=1-020

กองส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2567). แบบประเมินความเครียด (ST-5). สืบค้นจาก https://dmhpd.dmh.go.th/%e0%b9%81%e0%b8%9a%e0%b8%9a%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%a1%e0%b8%b4%e0%b8%99/

จารุวรรณ ไผ่ตระกูล, ศรีสุดา รัศมีพงศ์, กวินนา พันธ์สวัสดิ์, สุนัฐนันท์ พิมตะครอง, เบญจรัตน์ นรภาร, ภัทรภา สิริวิริยะพัฒน์ และคณะ. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับบริการที่โรงพยาบาลศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ตำบลองครักษ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 29(1), 21-31.

ชนิดาวดี สายืน, ณิชพันธุ์ระวี เพ็งพล, พรรณงาม วรรณพฤกษ์, กิรณานันท์ สนธิธรรม, ครือวัลย์ ดิษเจริญ, ณัฐณณร์ หาศิริ และคณะ. (2563). ความเครียดและการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยโรคเรื้อรังชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 23(3), 67-76.

ชนัญช แจมจิตรตรง และรัตนา สําโรงทอง. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธกับความเครียดของผูปวยโรคเบาหวานชนิดที่ไมพึ่งอินซูลิน (ชนิดที่ 2) ในชุมชนชนบทของประเทศไทย. วารสารสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 4(1), 54-66.

ดวงฤทัย ไพรบึง, พัชราพร เกิดมงคล, ขวัญใจ อำนาจสัตย์ซื่อ และทัศนีย์ รวิวรกุล. (2562). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการเผชิญความเครียดในผู้สูงอายุโรคเบาหวาน. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 35(2), 153-162.

ทรงกรฎ ศฤงคาร, ตฤณ ทิพย์สุทธิ์, และกัลยา มั่นล้วน. (2567). การควบคุมระดับน้ำตาลของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยการจัดการตนเองและครอบครัว. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา, 19(1), 68-80.

ทรงวุฒิ สารจันทึก และลือรัตน์ อนุรัตน์พาณิช (2565). ผลลัพธ์ในกาติดตามผลการรักษาผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยแอปพลิเคชั่นไลน์. เชียงรายวารสาร, 14(2), 75-88.

ปัญจนีย์ ทองโปร่ง, ประพัสสร แย้มโกสุม, ศรีสุพรรณ นันทไพบูลย์ และธวัลรัตน์ จรสระน้อย. (2568). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อ ความรู้ พฤติกรรม การจัดการตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ โรงพยาบาลบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 43(1), e277404.

พุทธรักษ์ ดีสิน และศุภศิลป์ ดีรักษา. (2563). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับโรคแทรกซ้อนในผู้ใหญ่ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(3), 36-41.

มนัญญา ภิรมย์. (2565). ความสัมพันธ์ของความเครียดและภาวะซึมเศร้าต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ของศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองสามัคคี จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 19(3), 125-136.

มนฑิต พูลสงวน. (2565). ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเกาะยาวชัยพัฒน์ จังหวัดพังงา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(2), 299-306.

ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์ และสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข. (2568). อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวาน. สืบค้นจาก https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/cefa42b9223ec4d

c5ce18d762bdd

ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์ และสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข. (2568). อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวานสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก เขตสุขภาพที่ 2. สืบค้นจาก https://hdc.moph.go.th/plk/public/

standard-report-detail/137a726340e4dfde7bbbc5d8aeee3ac3

เลิศวิทย์ เหลือผล. (2567). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยเบาหวานในตำบลอาจสามารถ อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 9(1), 455-466.

วารี ไอยราคม. (2568). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเอง ร่วมกับการติดตามด้วยแอพพลิเคชั่นไลน์ ต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ โรงพยาบาลทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. Science, Technology, and Social Sciences Procedia, (1), CRF06.

สกลสุภา สิงคิบุตร, เรืองฤทธิ์ โทรพันธ์ และเพชรรัตน์ พิบาลวงศ์. (2567). การพัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อติดตามและเตือนอาการผิดปกติ ต่อความรู้ พฤติกรรมการปฏิบัติตัว และระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 30(2), 56-74.

สายฝน ม่วงคุ้ม, พรพรรณ ศรีโสภา, วัลภา คุณทรงเกียรติ, ปณิชา พลพินิจ, วิภา วิเสโส, ชุติมา ฉันทมิตรโอภาส และคณะ. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็กในผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(2), 74-84.

สุจิตรา ทับครอง, เพ็ญรุ่ง นวลแจ่ม, นิตยา วิโรจนะ และพาจนา ดวงจันทร์. (2561). ผลของการใช้สื่อสุขภาพรูปแบบแอปพลิเคชั่นไลน์ต่อความรู้ และความเข้าใจโรคเบาหวานของบุคลากรในสถานศึกษา. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 19(36), 78-87.

สุดา หันกลาง, สมพงษ์ ลือกลาง, สุจินดา สถิรอนันต์, ศุภรัตน์ ภู่เกิด และทิชา ฉวนพิมาย. (2568). ประสิทธิผลของนวัตกรรม “Sugar Safety Alert” ทางไลน์แอปพลิเคชันสำหรับผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล, 31(1), 66-83.

สุจิตราภรณ์ ทับครอง, เพ็ญรุ่ง นวลแจ่ม, นิตยา วิโรจนะ และพาจนา ดวงจันทร์. (2561) ผลของการใช้สื่อสุขภาพรูปแบบแอปพลิเคชันไลน์ต่อความรู้และความเข้าใจโรคเบาหวานของบุคลากรในสถานศึกษา. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 19(36), 78-87.

สุทัสสี รังวารี. (2566). ผลการใช้โปรแกรมการให้ความรู้สำหรับการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 งานการพยาบาลผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลอากาศอำนวย. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 8(4), 152-161.

สุดธิดา ยอดเมือง และอิสรีย์ ปัญญาวรรณ (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะสุขภาพจิตของผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตา หลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ห้องตรวจจอตาและวุ้นตา โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 50(4), 43-55.

สำรวย ว่องไวยุทธ์. (2568). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดตรัง. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข, 3(1), 141-156.

American Diabetes Association, (2025). Introduction and Methodology: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care, 48(Suppl. 1), S1-S5.

Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. W. (2012). Educational research: Competencies for analysis and applications (10th ed.). Pearson Education.

Ingrosso, D. M. F., Primavera, M., Samvelyan, S., Tagi, V. M., & Chiarelli, F. (2023). Stress and diabetes mellitus: pathogenetic mechanisms and clinical outcome. Hormone Research in Paediatrics, 96(1), 34-43. http://doi.org/10.1159/000522431

International Diabetes Federation. (2025). IDF Diabetes Atlas 11th Edition. Retrieved from: https://diabetesatlas.org/resources/idf-diabetes-atlas-2025/

LINE Corporation. (2563). LINE for business [อินเตอร์เน็ต]. 2563. สืบค้นจาก https://lineforbusiness.com/th/

service/line-oa-features

Kalra, S., Jena, B. N. & Yeravdekar, R. (2018). Emotional and Psychological Needs of People with Diabetes. Indian Journal of Endocrinolody Metabolism, 22(5):696–704. http://doi: 10.4103/ijem.IJEM57917

Lazarus, R. S. & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York: Springer.

Munster-Segev, M., Fuerst, O.,Kaplan, S. A. & Cahn, A. (2017). Incorporation of a stress reducing

mobile app in the care of patients with type 2 diabetes: A prospective study. JMIR

Mhealth Uhealth. 5(5), e75. http://doi.org/10.2196/mhealth.7408

Wungrath, J. & Autorn, N. (2021). Effectiveness of Line application and telephone-based counseling

to improve medication adherence: A randomized control trial study among uncontrolled

type 2 diabetes patients. Health Promotion Perspectives, 11(4), 438-443.

http://doi.org/10.34172/hpp.2021.55. eCollection 2021

Sharma, K., 1, Akre, S., Chakole, S., & Wanjari, M. B. (2022). Stress-Induced Diabetes: A Review.

Cureus, 14(9), e29142. http://doi.org/10.7759/cureus.29142

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2025-12-06 — ปรับปรุง 2025-12-30

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

สันหมอยา ส. ., เปรมไทยสงค์ ศ., & ชัยสา พ. . (2025). ผลของโปรแกรมการสนับสนุนข้อมูล และอารมณ์ผ่านแอฟพลิเคชั่นไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์ ต่อความรู้ และความสามารถในการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ที่มีภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก . วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 5(3), e276802. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/276802 (Original work published 6 ธันวาคม 2025)

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย