การศึกษาประสิทธิผลลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้นในผู้ปวดหลังส่วนล่าง ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดคลองขวาง อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี

ผู้แต่ง

  • บุญยวีร์ สุทธิธรรมสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบัวเกราะ กรุงเทพมหานคร
  • พนาวัลย์ ทองคร่ำ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางคูเวียง จังหวัดนนทบุรี
  • ชุติมา รัตติกาลธารา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพระยาอนุบาลดิตถกรรม (เสน โกศะโยดม) จังหวัดนนทบุรี
  • เบญจวรรณ พูนธนานิวัฒน์กุล วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศราวุฒิ แพะขุนทด วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ตำรับยาทาพระเส้น, ลูกกลิ้ง, อิมัลชัน, ปวดหลังส่วนล่าง

บทคัดย่อ

วิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างของผู้มารับบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดคลองขวางก่อนและหลังใช้ลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้น 2) เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระดับความตึงตัวของกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างของผู้มารับบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดคลองขวางก่อนและหลังใช้ลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้น กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน สุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง โดยกลุ่มตัวอย่างทาบริเวณหลังส่วนล่างที่ปวด วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น เป็นเวลา 7 วัน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) ลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้น 2) แบบประเมินอาการปวดโดยใช้วิธี Numerical rating scale (NRS) และแบบบันทึกความตึงตัวของกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างโดยเครื่อง Digital WE Algometer ตรวจสอบความเที่ยงของเครื่องมือโดยหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แอลฟาครอนบาคของแบบประเมินความพึงพอใจได้ค่าเท่ากับ 0.82 เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม 2566 ถึง เดือนมีนาคม 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ Paired t-test

ผลการศึกษา พบว่า ค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดและคะแนนเฉลี่ยระดับความตึงของกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างก่อนและหลังการทดลอง ของกลุ่มตัวอย่างมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p <0.05) จากผลการศึกษาพบว่า ลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้นมีประสิทธิภาพในการบรรเทาอาการปวดหลังส่วนล่างได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถนำไปต่อยอดผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ได้ในอนาคต

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กองคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและแพทย์พื้นบ้านไทย. (2564). รายการตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ ฉบับ พ.ศ.2564. สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ).

กรมศิลปากร. (2502). ตำรับพระโอสถพระนาราย (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาดไทย กรมราชทัณฑ์.

กิตติยา ขันทอง, ศุภะลักษณ์ ฟักคำ, ยงยุทธ วัชรดุล, ธารา ชินะกาญจน์ และธนวรรษ อิ่มสมบูรณ์. (2565). การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผลของตำรับยาทาพระเส้นระหว่างการใช้น้ำกระสายยา น้ำสุราและน้ำส้มสายชูต่อการรักษาโรคลมจับโปงแห้งเข่าที่โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน. วารสารหมอยาไทยวิจัย. 8(2). 13-28.

เกรียงศักดิ์ แซ่เตีย. (2566). ผลข้างเคียงของยารักษาอาการปวดหลังที่ต้องระวัง. อินสไปน์คลินิก. สืบค้นจาก https://www.inspineclinic.com/post/ผลข้างเคียงของยารักษาอาการปวดหลังที่ต้องระวัง

ธิติมา ณรงค์ศักดิ์, นภาพิศ ฉิมนาคบุญ และศิริศิลป์ ไชยเชษ. (2562). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการนวดหลังส่วนล่างของบุคคากรสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, 13(1), 21-33.

นราพร พิทักษ์พร และชรินรัตน์ เมืองโครต. (2562). การพัฒนาเจลจากสารสกัดใบพลับพลึงเพื่อบรรเทาอาการปวดหลังส่วนล่างของนักศึกษาในวิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก จังหวัดนนทบุรี [การศึกษาปัญหาพิเศษปริญญาบัณฑิต]. วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุขกาญจนาภิเษก สถาบันสมทบของคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร.

นิติรัตน์ มีกาย, เอกกฤษ จันทร์โต, เกีย แซ่ลี และครรชิต คมนัยศักดิ์. (2564). ประสิทธิผลของยาทาพระเส้นในการบรรเทาปวดจากโรคหัวไหล่ติด. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 7(2), 17-30.

ประถมพร มาตย์วิเศษ. (2561). ผลการใช้ลูกกลิ้งมหัศจรรย์ต่อการลดความปวดบ่า. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 15(3), 65-75.

พิชญาภา อินทร์พรหม, ศศิธร ทองดี, จิรวรรณ เพชรจุ้ย และปิยธิดา โยธาบริบาล. (2565). ผลของการนวดแนวเส้นพื้นฐานและยวดจุดสัญญาณในผู้ป่วยที่มีอาการปวดพังผืดและกล้ามเนื้อ ทราพีเซียสส่วนบน. วารสารก้าวทันโลกวิทยาศาสตร์, 22(2), 48-68.

ภูริทัต กนกกังสดาล, มาลิน ไวประดับ, พัชรา ตุ้นสกุล, เครือวัลย์ ก้านลำไย, โรจน์ คุณอเนก และอรุณพร อิฐรัตน์. (2563). ประสิทธิผลความปลอดภัยของยาทาพระเส้นในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมปฐมภูมิเปรียบเทียบกับยาครีมทาแก้ปวด : การศึกษาเปิดเผยแบบสุ่ม. วารสารเภสัชกรรมไทย, 12(3), 880-890.

มนตร์ปาจรีย์ ณ ร้อยเอ็ด, พาสินี บัวกุม, เพ็ญพิมล จิตรวุฒิวาสน์ และอุไรลักษณ์ วันทอง. (2562). ประสิทธิผลเบื้องต้นของยาทาพระเส้นเพื่อลดอาการปวดเข่าของผู้ป่วยโรคลมจับโป่งแห้งเข่าทางการแพทย์แผนไทย. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 17(3), 447-459.

โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า, กองการพยาบาล, คณะกรรมการประกันสุขภาพการจัดการความปวด. (2562). การจัดการความปวด. สืบค้นจาก https://nurse.pmk.ac.th/images/WI/PMK-WND-017.pdf

โรงพยาบาลสำโรงการแพทย์, ฝ่ายเภสัชกรรม. (2560). ยาแปลงรูป. สืบค้นจาก http://www.samrong-hosp.com/คัมภีร์การใช้ยา/ยาแปลงรูป

ลัดดาวัลย์ เพชรโรจน์ และ อัจฉรา ชำนิประศาสน์. (2547). ระเบียบวิธีวิจัย (Research Methodology). กรุงเทพฯ: พิมพ์ดีการพิมพ์.

วรวุฒิ เกรียงไกร. (2564). เอกสารประกอบการเรียนการสอนวิชาเภสัชกรรม สำหรับเภสัชศาสตร์ 2 เรื่อง อิมัลชัน. คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ, กองสถิติสังคม. (2566). รายงานการสำรวจอนามัยและสวัสดิการ พ.ศ. 2566. กองสถิติพยากรณ์. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail /2023/20230929131046_99194.pdf

อมรรัตน์ แสงใสแก้ว, จุรีรัตน์ กอเจริญยศ, บุญรอด ดอนประเพ็ง และมารศรี ศิริสวัสดิ์. (2562). ผลของโปรแกรมส่งเสริมกิจกรรมทางกายในขณะปฏิบัติกิจวัตรประจำวันต่ออาการปวดและภาวะจำกัดความสามารถในผู้ที่ปวดหลังส่วนล่างไม่ทราบสาเหตุ. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 39(1), 93-104.

อรชดา สิทธิพรหม, ยุพา เต็งวัฒนโชติ และภาวิณี เส็งสันต์. (2565). ประสิทธิผลการลดปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ ของเจลยาทาพระเส้นสูตรพัฒนา. สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัยรังสิต. สืบค้นจาก https://rsuir-library.rsu.ac.th/bitstream/123456789/2558/1/ONCHADA%20SITTIPROM.pdf

อรพันธ์ อันติมานนท์, โกวิทย์ บุญมีพงศ์, ธิติรัตน์ สายแปง, กมลชนก สุขอนันต์, อารีพิศ พรหมรัตน์, พีรวิชญ์ จุลเรือง และศิริพร พรพิรุณโรจน์. (2560). ภาวะทางสุขภาพจากการบาดเจ็บในผู้ประกอบอาชีพ. วารสารควบคุมโรค, 43(2), 139-150.

Angsusing, J., Singh, S., Samee, W., Tadtong, S., Stokes, L., O’Connell, M., et al. (2024). Anti-Inflammatory Activities of Yataprasen Thai Traditional Formulary and Its Active Compounds, Beta-Amyrin and Stigmasterol, in RAW264.7 and THP-1 Cells. Pharmaceuticals, 17(8), 1018. https://doi.org/10.3390/ph17081018

Deepika, S., & Yash, P. (2013). Preliminary and Pharmacological Profile of Melia azedarachL.: An Overview. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 3(12), 133-138.

Franz, F., Edgar, E., Axel, B., Albert-Georg, L. (2009). Statistical Power Analyses Using G*Power 3.1: Tests for Correlation and Regression Analyses. Behavior Research Methods, 41(1), 1149-1160.

Suzuki, H., Aono, S., Inoue, S., Imajo, Y., Nishida, N., Funaba, M., et al. (2020) Clinically significant changes in pain along the Pain Intensity Numerical Rating Scale in patients with chronic low back pain. PLoS ONE, 15(3): e0229228. https://doi. org/10.1371/journal.pone.0229228

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2025-12-06 — ปรับปรุง 2025-12-31

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

สุทธิธรรมสูง บ. ., ทองคร่ำ พ. ., รัตติกาลธารา ช., พูนธนานิวัฒน์กุล เ., & แพะขุนทด ศ. . (2025). การศึกษาประสิทธิผลลูกกลิ้งอิมัลชันตำรับยาทาพระเส้นในผู้ปวดหลังส่วนล่าง ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดคลองขวาง อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 5(3), e277258. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/277258 (Original work published 6 ธันวาคม 2025)

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย