การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

  การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2564 – เมษายน 2565 กลุ่มตัวอย่างแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 45 คน กลุ่มผู้สูงอายุ จำนวน 358 คน ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 4 ขั้นตอน ดังนี้ การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และสะท้อนผล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ แบบสอบถามการมีส่วนร่วมเกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ แบบสอบถามคุณภาพชีวิตทั่วไป แบบสอบถามคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือมีค่าเท่ากับ 0.89, 0.92 และ 0.92  ตามลำดับ แบบสอบถามสอบถามความรู้ของผู้ที่เกี่ยวข้องผู้ดูแลผู้สูงอายุเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุ ตรวจสอบค่าความเชื่อมั่นด้วยค่า KR 20 มีค่าเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลกลุ่มตัวอย่าง ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เป็นต้น สถิติเชิงอนุมาณเพื่อประเมินคุณภาพชีวิตก่อนและหลังการเข้าร่วมกิจกรรมตามรูปแบบที่พัฒนาขึ้น และเปรียบเทียบผลต่างค่าเฉลี่ยของคะแนนใช้สถิติ t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก คือ “3P2RAO Model” ประกอบด้วย 1) P1; Policy & Structure 2) P2; Plan 3) P3; Participate 4) R1; Research 5) A; Action 6) O; Observation และ 7) R2; Refection ถอดบทเรียนความสำเร็จและโอกาสพัฒนา คุณภาพชีวิตทั่วไปของผู้สูงอายุก่อนและหลังการดำเนินการ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 คุณภาพชีวิตสำหรับผู้สูงอายุ ก่อนและหลังการดำเนินการ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ปัจจัยแห่งความสำเร็จ 1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ความสำคัญกับผู้สูงอายุ 2) ครอบครัวและชุมชนมีส่วนร่วม 3) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้การสนับสนุน 4) มีผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง 5) มีทุนทางสังคม และ 6) การติดต่อประสานงานของเครือข่าย