ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพ ทัศนคติเกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ดำเนินการวิจัยระหว่างวันที่ 1-30 มิถุนายน 2568 เก็บข้อมูลในกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 41 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน และตรวจสอบความเชื่อมั่นแบบสอบถามความรู้ด้วยวิธี KR 20 มีค่าเท่ากับ 0.723 แบบสอบถามทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพด้วยการหา ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค มีค่าเท่ากับ 0.834 และ 0.727 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และหาความสัมพันธ์โดยใช้สถิติไควสแควร์ ฟิชเชอร์ และสหสัมพันธ์ สเปียร์แมน ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพอยู่ในระดับดี ร้อยละ 87.80 ทัศนคติเกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพอยู่ในระดับดี ร้อยละ 97.56 และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพอยู่ในระดับดี ร้อยละ 58.54 โรคประจำตัว มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง (x^2=4.562, p-value=0.033) ดัชนีมวลกายมีความสัมพันธ์เชิงบวก กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยมีความสัมพันธ์ระดับน้อย (r=0.322, p-value=0.040) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สะท้อนให้เห็นว่า ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวและมีดัชนีมวลกายเกินเกณฑ์มาตรฐานจะมีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพที่ดีกว่า และพฤติกรรมที่ยังคงมีปัญหาที่ควรได้รับการส่งเสริมคือ การทำกิจกรรมร่วมกันกับสมาชิกในครอบครัว การเลือกรับประทานอาหารโดยคิดถึงประโยชน์ของอาหารมากกว่ารสชาติ และการควบคุมน้ำหนัก