ความสัมพันธ์ระหว่างความปวดกับสมรรถภาพปอด ในผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแบบกึ่งกลางหน้าอก

Main Article Content

ไพลิน ถาวรชีพ
วรวิทย์ จิตติถาวร
สมศรี เธียรมนตรี
ปรพร ศรีวรรณวิทย์

บทคัดย่อ

ที่มาและความสำคัญ: ปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นภายหลังการผ่าตัดหัวใจ คือค่าสมรรถภาพปอดลดลง ซึ่งเป็นผลมาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น ผลของยาสลบ การใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม เทคนิคการผ่าตัด และอาการปวดแผลผ่าตัด ทำให้ผู้ป่วยมีอัตราการหายใจเร็ว สั้นและตื้น โดยปัจจัยเหล่านี้ส่งผลทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ตามมา เช่น ภาวะปอดแฟบ และการติดเชื้อที่ปอด เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการศึกษาด้านความปวดที่เกิดขึ้นภายหลังการผ่าตัดนั้นส่งผลต่อสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยอย่างไร และความสัมพันธ์กับค่าสมรรถภาพปอดไปในทิศทางใด


วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความปวดและสมรรถภาพปอดที่เปลี่ยนแปลงภายหลังการผ่าตัด และความสัมพันธ์ระหว่างความปวดกับสมรรถภาพปอด ในผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแบบกึ่งกลางหน้าอก


วิธีการวิจัย: อาสาสมัครที่ผ่าตัดหัวใจแบบกึ่งกลางหน้าอก จำนวน 34 คน เพศชาย 19 คน และหญิง 15 คน  อาสาสมัครทุกรายได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูหัวใจ การประเมินระดับความเจ็บปวด (numeric rating scales, NRS) ปริมาตรการหายใจออกเต็มแรง (forced vital capacity, FVC) ปริมาตรของอากาศหายใจออกเต็มที่ หลังจากการหายใจเข้าเต็มที่ลดลง (vital capacity, VC) ปริมาตรอากาศที่ขับออกได้ในวินาทีแรกของการหายใจออกอย่างเร็วและแรงเต็มที่จากการหายใจเข้าเต็มที่ (forced expiratory volume in one second, FEV1) ความจุปอดรวม (total lung capacity, TLC) และค่าอัตราการไหลของอากาศที่เร็วที่สุด (peak expiratory flow rate, PEFR) ก่อนการผ่าตัดและในวันที่ 2, 3, 4 และ 5 หลังการผ่าตัด


ผลการวิจัย: มีความสัมพันธ์ในเชิงลบในระดับปานกลาง (moderate negative relationship) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระหว่างความปวด (NRS) กับ VC (r=-0.468, p=0.005)  และความปวด (NRS) กับ PEFR (r=-0.352, p=0.041) ของวันที่ 2 หลังการผ่าตัด


สรุปผล: ความปวดมีความสัมพันธ์ในระดับปานกลางกับ VC และ PEFR ในผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจ ดังนั้น นักกายภาพบำบัดควรคำนึงถึงการจัดการความปวด เมื่อต้องใช้เทคนิคที่กระตุ้นการไอผู้ป่วย เนื่องจากต้องอาศัยค่า VC และ PEFR เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. Mazzeffi M, Khelemsky Y. Poststernotomy pain: a clinical review. J Cardiothorac Vasc Anesth. 2011; 25: 1163-78.

2. Lahtinen P, Kokki H, Hynynen M. Pain after cardiac surgery:prospective cohort study of 1-year incidence and intensity. Anesthesiology. 2006; 105: 794-800.

3. Milgrom LB, Brooks JA, Qi R. Pain levels experienced with activities after cardiac surgery. Am J Crit Care. 2004; 13: 116-25.

4. Ranucci M, Ballotta A, La Rovere MT, Castelvecchio S; Surgical and Clinical Outcome Research (SCORE) Group. Post-operative hypoxia and length of intensive care unit stay after cardiac surgery: the underweight paradox? PLoS One. 2014; 9(4): e93992.

5. Westerdahl E, Lindmark B, Bryngelsson I, Tenling A. Pulmonary function 4 months after coronary artery bypass graft surgery. Respir Med. 2003; 97(4): 317-22.

6. Arozullah AM, Daley J, Henderson WG, Khuri SF: Multifactorial risk index for predicting post-operative respiratory failure in men after major noncardiac surgery. The National Veterans Administration Surgical Quality Improvement Program. Ann Surg 2000; 232: 242–53

7. Wynne R, Botti M. Postoperative pulmonary dysfunction in adults after cardiac surgery with cardiopulmonary bypass: clinical significance and implications for practice. Amer J Resp Crit Care. 2004 Sep 1;13(5):384-93.

8. Guizilini S, Gomes WJ, Faresin SM, Carvalho AC, Jaramillo JI, Alves FA, et al. Effects of the pleural drain site on the pulmonary function after coronary artery bypass grafting. Braz J Cardiovasc Surg. 2004; 19(1): 47-54.

9. Mueller XM, Tinguely F, Tevaearai HT, Revelly JP, Chioléro R, Segesser LK. Pain location, distribution, and intensity after cardiac surgery. Chest. 2000; 118(2): 391-6.

10. Sasaki N, Meyer MJ, Eikermann M. Postoperative Respiratory Muscle Dysfunction Pathophysiology and Preventive Strategies. Anesthesiology. 2013; 118(4): 961-78.

11. Berrizbeitia LD, Tessler S, Jacobowitz IJ, Kaplan P, Cunningham JN. Effect of sternotomy and coronary bypass surgery on post-operative pulmonary mechanics: comparison of internal mammary and saphenous vein bypass grafts. Chest. 1989; 96(4): 873-6.

12. Baumgarten MC, Garcia GK, Frantzeski MH, Giacomazzi CM, Lagni VB, Dias AS, Monteiro MB. Pain and pulmonary function in patients submitted to heart surgery via sternotomy. Braz J Cardiovasc Surg. 2009; 24(4): 497-505.

13. Lichtenberg A, Hagl C, Harringer W, Klima U, Haverich A. Effects of minimal invasive coronary artery bypass on pulmonary function and post-operative pain. J Thorac Cardiovasc Surg. 2000;70(2): 461-5.

14. Ragnarsdottir M, Kristjansdottir A, Ingvarsdóttir I, Hannesson P, Torfason B, Cahalin LP. Short‐term changes in pulmonary function and respiratory movements after cardiac surgery via median sternotomy. Scand Cardiovasc J. 2004; 38(1): 46-52.

15. Locke TJ, Griffiths TL, Mould H, Gibson GJ. Rib cage mechanics after median sternotomy. Thorax. 1990; 45(6): 465-8.

16. Shenkman Z, Shir Y, Weiss YG, Bleiberg B, Gross D. The effects of cardiac surgery on early and late pulmonary functions. Acta Anaesthesiol Scand. 1997; 41: 1193–9.

17. Melzack, R., & Katz, J. Pain measurement in persons in pain, Textbook of pain (pp. 409-26). London: Harcourt Publisher; 1999

18. Morsch KT, Leguisamo CP, Camargo MD, Coronel CC, Mattos W, Ortiz LD, et al. Ventilatory profile of patients undergoing CABG surgery. Braz J Cardiovasc Surg. 2009; 24(2): 180-7.

19. Renault JA, Costa-Val R, Rossetti MB. Respiratory physiotherapy in the pulmonary dysfunction after cardiac surgery. Braz J Cardiovasc Surg. 2008; 23(4): 562-9.

20. Lancey RA, Gaca C, Salm TJV. The use of smaller, more flexible chest drains following open heart surgery. Chest. 2001; 119: 19-24.

21. Guizilini S, Gomes WJ, Faresin SM, Bolzan DW, Alves FA, Catani R, et al. Evaluation of pulmonary function in patients following on and off-pump coronary artery bypass grafting. Braz J Cardiovasc Surg. 2005; 20(3): 310-6.

22. Enright PL, Kronmal R A , Manolio TA , Schenker M B, Hyatt RE . Respiratory muscle strength in the elderly. Correlates and reference values. Cardiovascular Health Study Research Group . Am J Respir Crit Care Med. 1994 ;149 : 430 – 8.

23. Shoemaker MJ , Donker S , Lapoe A . Inspiratory muscle training in patients with chronic obstructive pulmonary disease:The state of the evidence . Cardiopulm Phys Ther J. 2009 ; 20 :5 – 15.