แบบจำลองเชิงสาเหตุของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาล ที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทย

Abstract

บทคัดย่อ

          การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบแบบจำลองเชิงสาเหตุของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาลที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทย โดยแบบจำลองสมมติฐานเชิงสาเหตุในการศึกษานี้ใช้แนวคิดสมรรถนะของ Spencer                                                                                                                                                                                                             กลุ่มตัวอย่างถูกคัดเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอนจากพยาบาลที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทย จำนวน 940 คน (อัตราการตอบกลับร้อยละ 72.1) การเก็บข้อมูลใช้การส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณาและสถิติการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างด้วยโปรแกรม AMOS

          ผลการศึกษาแบบจำลองเชิงสาเหตุของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาลที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทย โดย 4 ปัจจัย ประกอบด้วย ประสบการณ์ ความรู้ คุณลักษณะเฉพาะบุคคล และทักษะในการบริการอาชีวอนามัย สามารถอธิบายความแปรปรวนของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยได้ร้อยละ 56 แบบจำลองเชิงสาเหตุของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยที่พัฒนาจากแนวคิดสมรรถนะของ Spencer สามารถอธิบายรูปแบบของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาลที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทยได้ดี (x² =0.71, df=1, p = 0.40, CFI = 1.00, GFI=1.00, RMSEA =0.00) โดยทักษะในการบริการอาชีวอนามัย มีอิทธิพลโดยตรงทางบวกต่อสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (=0.56, p<.001) ส่วนคุณลักษณะเฉพาะบุคคล ความรู้และประสบการณ์การทำงานอาชีวอนามัยมีอิทธิพลโดยอ้อมทางบวกต่อสมรรถนะการบริการ    อาชีวอนามัยของพยาบาลผ่านทักษะในการบริการอาชีวอนามัย (=0.44, p<.001; =0.07, p<.001; =0.05, p<.05) ตามลำดับ นอกจากนั้นพบว่าทักษะในการบริการอาชีวอนามัยเป็นปัจจัยสื่อกลางระหว่างสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยและปัจจัยทำนายอื่น

              ผลการวิจัยบ่งชี้ว่าแบบจำลองเชิงสาเหตุของสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัย สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาสมรรถนะการบริการอาชีวอนามัยของพยาบาลที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิไทย ทั้งนี้การปรับปรุงพัฒนาควรเริ่มจากทักษะในการบริการอาชีวอนามัยก่อนเป็นอันดับแรก

A Causal Model of Occupational Health Service Competencies  Among Thai Primary Care Unit Nurses

          Suwattana Kerdmuang*

Surintorn Kalampakorn**

Abstract

            A cross-sectional study was designed to examine a causal model of Occupational health service competencies (OHSC) of nurses working in primary care units (PCU). A hypothesized causal model based on Spencer’s competency concept was used. Multistage random sampling was employed to obtain 940 nurses working at PCU nationwide (returned rate: 72.1%). Data were collected from the mailed questionanaires and analyzed using descriptive statistics and structual equation modeling in the Analysis of Moment Structures program (AMOS).

           The findings revealed that four components of OHSC of nurses working in PCU, including OHS experiences, OHS knowledge, OHS traits, and OHS skills explained 56% of variance in the subject’s OHSC. A causal model based on Spencer’s competency concept explained OHSC of nurses working in Thai PCU well (x² =0.71, df=1, p = 0.40, CFI = 1.00, GFI=1.00, RMSEA =0.00). The OHS skills had a total direct positive effect on OHSC of nurses working in PCU (  =0.56, p<0.001). The OHS traits, OHS knowledge, and OHS experiences were found to have an indirect positive effect on the OHSC of nurses working in PCU via OHS skill ( =0.44, p<.001; =0.07, p<.001; =0.05, p<0.05, respectively). Moreover, the OHS skills were found to be a mediator between OHSC and other predictors.

           The research findings indicate that a causal model of OHSC of nurses working in Thai PCU could be used as a guideline in improving and developing OHSC. The interventions should start at OHS skills.

  *  Registered Nurse, Proffessional level / Sirindhorn College of Public Health, Suphanburi

** Associate Professor / Department of Public Health Nursing, Faculty of Public Health, Mahidol University