ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด ต่อระดับความเครียด ของนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุราษฎร์ธานี

ปนิดา พุ่มพุทธ; อทิตยา  ลิบลับ; รัตนา  มานะชำนิ; ศศิกานต์  ไทยพิทักษ์; ไหมมูเนาะห์  วาปี

ผู้แต่ง

ปนิดา พุ่มพุทธ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สุราษฎร์ธานี, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
อทิตยา ลิบลับ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สุราษฎร์ธานี, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
รัตนา มานะชำนิ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สุราษฎร์ธานี, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ศศิกานต์ ไทยพิทักษ์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สุราษฎร์ธานี, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ไหมมูเนาะห์ วาปี วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สุราษฎร์ธานี, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด, ความเครียด, นักศึกษาพยาบาล

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบระดับคะแนนความเครียดของนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุราษฎร์ธานี ชั้นปีที่ 1 ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาล ศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 1 จำนวน 31 คน โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบง่าย และผ่านเกณฑ์การคัดเลือก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย 1)แบบประเมินความเครียดสวนปรุง ชุด 20 ข้อ (SPST-20) ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .91 2) โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด มีค่าความตรงตามเนื้อหา (CVI) เท่ากับ 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบค่าที (t-test)

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด นักศึกษาพยาบาลมีระดับความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 8.31, p < .001) โดยก่อนการทดลองมีคะแนนความเครียดเฉลี่ยเท่ากับ 33.61 (S.D. = 4.24) และภายหลังการทดลองมีคะแนนความเครียดเฉลี่ยลดลงเหลือ 26.16 (S.D. = 4.84)

ผลการวิจัยครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตตามหลัก 3 อ. 3 ลด มีประสิทธิผลในการลดระดับความเครียดและส่งเสริมสุขภาพจิตของนักศึกษาพยาบาลในช่วงเริ่มต้นของการศึกษาระดับอุดมศึกษา ซึ่งเป็นช่วงวัยที่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านการเรียน การปรับตัวทางสังคม และความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้น นอกจากนี้ โปรแกรมยังช่วยเสริมสร้างความสามารถในการจัดการความเครียด การปรับตัวต่อสถานการณ์กดดัน และการดำเนินชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม อันจะเอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพในการเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาลในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

กัญญาวีณ์ โมกขาว, วรพนิต ศุกระแพทย์, และวลัยนารี พรมลา. (2564). ผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อระดับความเครียดและความสามารถในการจัดการความเครียดของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(2), 355–363.

กรมสุขภาพจิต. (2567).รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตคนไทยผ่านระบบ Mental Health Check-in (พ.ศ. 2563–2567).กระทรวงสาธารณสุข. https://checkin.dmh.go.th.

จิราวัฒน์ ขจรศิลป์ และ Fang Yuan. (2562). การเปรียบเทียบการออกกำลังกายกับการลดความเครียดทางจิตของนักศึกษาที่ศึกษาในต่างประเทศ–กรณีศึกษานักศึกษาจีน ณ มหาวิทยาลัยบูรพา. วารสารวิชาการ สถาบันการพลศึกษา, 11(1), 235–242.

ณรงค์กร ชัยวงศ์ และณิชาภัทร มณีพันธ์. (2563). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิตต่อการปรับตัวของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ รุ่นที่ 1 มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 28(3), 315–325.

ทยาวีร์ จันทรวิวัฒน์ และสุหทัย โตสังวาลย์. (2564). ผลของโปรแกรมการเจริญสติเป็นฐานออนไลน์ต่อระดับความเครียดและระดับสติในนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(3),42–56.

ปภาสินี แซ่ติ๋ว, ธนิดา ทีปะปาล, กฤตติยา สุปันตี, ปวีณา เพชรหรีม, ขนิษฐา ขำนุรักษ์, รัชยากร รอดศรีนาค, และณัทธิฌา เพชรฟอง.(2568). ผลของการสร้างเสริมสุขภาพตามหลัก 3 อ. ของนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุราษฎร์ธานี ชั้นปีที่ 1 ที่มีภาวะน้ำหนักตัวเกิน.วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 8(1), e274675.

ปิยะณัฐ อักษรดี และธีราภรณ์ พลายเล็ก. (2564). การสร้างสื่อการเรียนรู้ผ่านวิดีโอแบบมีปฏิสัมพันธ์เพื่อช่วยให้นักเรียนสามารถจำการใช้คำประกอบการสนทนาภาษาอังกฤษ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร. วารสาร Roi Kaensarn Academi, 7(7), 330–341.

พัชรา สิริวัฒนเกตุ, ธนรัช สุขกาย และประวิทย์ ทองไชย. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการกินตามอารมณ์ของเด็กวัยรุ่น. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 12(2), 91–106.

ภัทรวดี ศรีนวล. (2562). ผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 2(1), 187–196.

รัชตะ รอสูงเนิน, ธนาคาร เสถียรพูนสุข, สาธิต สีเสนซุย, วัชรากร หวังหุ้นกลาง, และวันฉัตร โสฬส. (2564). แนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการเลิกบุหรี่. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 15(2), 362–363.

วิทวัส สุดเพาะ, นฤมล สินสุพรรณ, และชนะพล ศรีฤาชา. (2566). ประสิทธิผลของโปรแกรมการป้องกันการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนร่วมกับการสนับสนุนทางสังคม เพื่อป้องกันการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน,9(2), 96–107.

วิชัย เทียนถาวร. (2556). ระบบการเฝ้าระวัง ควบคุม ป้องกัน โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในประเทศไทย: นโยบายสู่การปฏิบัติ. กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข.

ศิวพร ตันติกัลชาญ, ปรียา ลีฬหกุล, ประดิษฐ์ โพธิกลาง, และนฤพล ทองสุข. (2564). ภาวะโภชนาการกับความฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนประจำ. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 18 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน (หน้า 3101–3113).

Kumar, R., Rizvi, M. R., & Saraswat, S. (2022). Obesity and stress: A contingent paralysis. International Journal of Preventive Medicine, 13, 95.https://doi.org/10.4103/ijpvm.IJPVM_427_20

Ma, T., Jin, H., Kwok, L.-Y., Sun, Z., Liong, M.-T., & Zhang, H. (2021). Probiotic consumptionrelieved human stress and anxiety symptoms possibly via modulating the neuroactive potential of the gut microbiota. Neurobiology of Stress, 14, 100294. https://doi.org/10.1016/j.ynstr.2021.100294

Pascoe, M. C., Bailey, A. P., Craike, M., Carter, T., Patten, R. K., Stepto, N. K., & Parker, A. G. (2021). Single session and short-term exercise for mental health promotion in tertiary students: A scoping review. Sports Medicine - Open, 7, 72.https://doi.org/10.1186/s40798-021-00358-y

Ren, J., Zhang, Y., Song, H., Gou, H., Zhao, Q., Hong, W., Piao, Y., Chen, Y., Chen, Y., Wen, S., Du, Z., Li, C., Qiu, B., Ma, Y., Zhang, X., & Wei, Z. (2024). The interaction of oxytocin and nicotine addiction on psychosocial stress: An fMRI study. Translational Psychiatry, 14(1),348. https://doi.org/10.1038/s41398-024-03016-5

Sasaki, A., Mizuno, K., Morito, Y., Oba, C., Nakamura, K., Natsume, M., Watanabe, K., Yamano, E., & Watanabe, Y. (2024). The effects of dark chocolate on cognitive performance during cognitively demanding tasks: A randomized, single-blinded,crossover,dose-comparison study. Heliyon,10(3), e24430.. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e24430

Takayanagi, Y., & Onaka, T. (2022). Essential roles of oxytocin in the regulation of stress response, allostasis, and resilience. International Journal of Molecular Sciences, 23(1), 150. https://doi.org/10.3390/ijms22052320

World Health Organization. (2022). Mental health: strengthening our response. https://www.who.int/news-room/factsheets/detail/mental-health-strengthening-our-response