การพัฒนาระบบจ่ายยาผู้ป่วยใน โรงพยาบาลมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การพัฒนาระบบ, ระบบจ่ายยาผู้ป่วยใน, ความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา, ระยะเวลารอคอยรับยา, การวิจัยเชิงปฏิบัติการบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : 1. เพื่อพัฒนาระบบจ่ายยาผู้ป่วยใน 2. เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาระบบ ได้แก่ ระยะเวลารอคอย รับยาและความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา
รูปแบบและวิธีวิจัย : เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ดำเนินการระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึง 31 มีนาคม 2567 แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การวิเคราะห์สถานการณ์และวางแผนปฏิบัติ ระยะที่ 2 การดำเนินการตามแนวทางปฏิบัติงานที่พัฒนาใหม่และประเมินผล และระยะที่ 3 การสรุป ติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับงานบริการจ่ายยาผู้ป่วยในของโรงพยาบาลมหาสารคาม จำนวน 31 คน (เภสัชกร 12 คน เจ้าพนักงานเภสัชกรรม 9 คน เจ้าหน้าที่ห้องจ่ายยาผู้ป่วยใน 10 คน) ข้อมูลที่ เก็บรวบรวมได้แก่ ใบสั่งยาผู้ป่วยในช่วงก่อนและหลังการพัฒนาระบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบผลด้วยสถิติ Mann-Whitney U Test
ผลการศึกษา : การพัฒนาระบบประกอบด้วย 1) ปรับระบบการส่ง-รับออเดอร์และงานภายใน 2) ปรับปรุง โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในการจ่ายยา ผลการวิจัยพบว่า ระยะเวลารอคอยรับยาด่วนลดลงจาก 17.1+11.1 นาที เหลือ 10.8+6.7 นาที ระยะเวลารอคอยยากลับบ้านช่วงเร่งด่วน (10:30-13:00 น.) ลดลงจาก 40.7+17.6 นาที เหลือ 24.5+13.8 นาที อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01 และ p=0.02 ตามลำดับ) และความคลาดเคลื่อน ในการจ่ายยาลดลงจาก 1.43 เหลือ 0.55 ครั้งต่อ 1,000 วันนอนต่อเดือน
สรุปผลการศึกษา : การพัฒนาระบบจ่ายยาผู้ป่วยในสามารถลดระยะเวลารอคอยรับยาด่วน ยากลับบ้าน และลด ความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยาลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). กรอบงานพื้นฐานระบบยา. กรุงเทพฯ: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2563. p. 19-20.
ปัทมนันท์ รุ่งเรือง. การพัฒนาระบบการจ่ายยาด่วนด้วยเครื่องจัดยากึ่งอัตโนมัติบนหอผู้ป่วยวิกฤตโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. 2566;8(3):97-104.
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). มาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมโรงพยาบาล พ.ศ. 2566-2570 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2566 [เข้าถึงเมื่อ 16 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://heyzine.com/flip-book/918a88b264.html
Trakulsunti Y, Trakoonsanti L. The use of Lean tools to reduce inpatient waiting time in a Thai public hospital: an action research study. Leadersh Health Serv (Bradf Engl). 2021;34(2):84-97. doi:10.1108/LHS-10-2020-0080.
Sallam M. Enhancing hospital pharmacy operations through Lean and Six Sigma strategies: a systematic review. Cureus. 2024;16(3):e57176. doi:10.7759/cureus.57176.
Kemmis S, McTaggart R. Participatory action research: communicative action and the public sphere. In: Denzin NK, Lincoln YS, editors. The Sage handbook of qualitative research. 3rd ed. Thousand Oaks (CA): Sage Publications; 2005. p. 559-604.
ปรารถนา กิมพร. การพัฒนาระบบการกระจายยาสำหรับผู้ป่วยใน โรงพยาบาลราชบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุข]. นครปฐม: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2563.
Oh AL, Tan YJ, Chong WC, et al. Improving bedside dispensing services through early medication discharge planning: a pre-post intervention study. J Pharm Policy Pract. 2022;15(1):7. doi:10.1186/s40545-022-00405-3.
Jairoun AA, Al-Hemyari SS, Shahwan M, El-Dahiyat F, Al-Ghananeem AM. Improving efficiency in hospital pharmacy systems: the case for color-coded zones for rapidly dispensed medications. J Pharm Policy Pract. 2025;18(1):2493169. doi:10.1080/20523211.2025.2493169.
Liew JES, Cheng YC, Tai NL, et al. A before-after study to evaluate the effect of pharmacy workflow redesign to improve pharmacy waiting time and reduce medication near misses in Malaysia. Int J Pharm Pract. 2024;32(1):83-90. doi:10.1093/ijpp/riad083.
Wei K, Xie X, Huang T, et al. Drug closed-loop management system using mobile technology. BMC Med Inform Decis Mak. 2022;22(1):311. doi:10.1186/s12911-022-02067-2.
Wai DF, Merchant RF, Donneyong MM. Optimizing medication distribution in automated dispensing cabinets: dashboard implementation and evaluation. J Pharm Pract. 2023;36(6):1404-11. doi:10.1177/08971900221118159.
Neville H, Nodwell L, Alsharif S. Decreasing medication turnaround time with digital scanning technology in a Canadian health region. Can J Hosp Pharm. 2014;67(6):410-15. doi:10.4212/cjhp.v67i6.1402.
Zaidan M, Rustom F, Kassem N, Al Yafei S, Peters L, Ibrahim MIM. Nurses' perceptions of and satisfaction with the use of automated dispensing cabinets at the Heart and Cancer Centers in Qatar: a cross-sectional study. BMC Nurs. 2016;15:4. doi:10.1186/s12912-015-0121-7.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
