การเปรียบเทียบอัตราการรอดชีพในการผ่าตัดยึดตรึงกระดูกข้อสะโพก (PFNA) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมของกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ ก่อนและหลังกระดูกหัก 72 ชั่วโมง ในโรงพยาบาลบางประอิน
คำสำคัญ:
การผ่าตัดยึดตรึงกระดูกข้อสะโพก, การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม, อัตราการรอดชีพบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบอัตราการรอดชีพและปัจจัยที่มีผลต่อการรอดชีพของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดยึดตรึงกระดูกข้อสะโพก (PFNA) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมของกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ ภายใน 72 ชั่วโมง และมากกว่า 72 ชั่วโมง
รูปแบบและวิธีการ : เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (retrospective cohort) ในผู้ป่วยอายุ ≥ 60 ปี ที่ได้รับการผ่าตัดยึดตรึงกระดูกข้อสะโพก (PFNA) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมจากภาวะกระดูกสะโพกหัก ณ โรงพยาบาลบางปะอิน ระหว่างปี พ.ศ. 2561–2565 รวม 140 ราย จำแนกตามระยะเวลาผ่าตัดเป็น 2 กลุ่ม (≤ 72 ชั่วโมง และ > 72 ชั่วโมง)
ผลการศึกษา : กลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดหลัง 72 ชั่วโมงมีอายุเฉลี่ยและค่าดัชนีโรคร่วม (Charlson Comorbidity Index) สูงกว่ากลุ่มที่ผ่าตัดภายใน 72 ชั่วโมงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) นอกจากนี้ยังพบว่าอัตราการเสียชีวิตในกลุ่มที่ผ่าตัดล่าช้าสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (ร้อยละ 28.57 เทียบกับร้อยละ 12.86, p = 0.022) และมีอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนโดยรวมสูงกว่า (ร้อยละ 28.57 เทียบกับร้อยละ 8.57, p = 0.002) ผู้ป่วยในกลุ่มที่ผ่าตัดภายใน 72 ชั่วโมงยังมีคะแนนกิจวัตรประจำวัน (ADL) ที่สัปดาห์ที่ 6 และ 12 สูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) อย่างไรก็ตาม เมื่อวิเคราะห์ด้วยสถิติถดถอยพหุตัวแปรไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญระหว่างระยะเวลาการผ่าตัดกับการรอดชีวิต (Adjusted HR = 0.54, 95% CI: 0.19–1.52, p = 0.240)
สรุปผลการศึกษา : แม้ว่าผลการวิเคราะห์แบบ Multiple Cox Regression จะไม่แสดงความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างการผ่าตัดภายใน 72 ชั่วโมงกับอัตราการเสียชีวิต แต่พบว่าการผ่าตัดในช่วงเวลาดังกล่าวสัมพันธ์กับอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ต่ำกว่า และการฟื้นตัวของการทำงานของข้อสะโพกดีกว่าเมื่อเทียบกับการผ่าตัดที่ล่าช้า ดังนั้นจึงควรพิจารณาส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดยึดตรึงกระดูกข้อสะโพก (PFNA) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมภายใน 72 ชั่วโมง ภายใต้เงื่อนไขที่สามารถดำเนินการได้อย่างปลอดภัยและไม่มีข้อห้ามทางคลินิก
เอกสารอ้างอิง
Emmerson BR, Varacallo MA, Inman D. Hip fracture overview. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023.
Ensrud KE. Epidemiology of fracture risk with advancing age. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013;68(10):1236-1242.
Santini S, Rebecatto, Bolgan I, et al. Hip fractures in elderly patients treated with bipolar hemiarthroplasty. Comparison between cemented and cementless implants. J Orthop Traumatol. 2005;6:80–7.
Roberts SE, Goldacre MJ. Time trends and demography of mortality after fractured neck of femur in an English population, 1968-98:database study. BMJ 2003;327:771-5.
Goldacre MJ, Roberts SE, Yeates D. Mortality after admission to hospital with fractured neck of femur: database study. BMJ 2002;325:868-9.
Daraphongsataporn N, Saloa S, Sriruanthong K, Philawuth N, Waiwattana K, Chonyuen P, et al. One-year mortality rate after fragility hip fractures and associated risk in Nan, Thailand. Osteoporosis and Sarcopenia.2020 jun;6(2):65-70.
ปริปริณ ศรีหลังศักดิ์. ความชุก อัตราการป่วยตายและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยที่มีภาวะกระดูกข้อสะโพกหักในผู้สูงอายุของโรงพยาบาลบึงกาฬ. Udon Thani Hosp Med J. 2024;32(1):71-83.
วัชระ วิไลรัตน์. กระดูกต้นขาหัก (Fracture of the Proximal part of femur) [Internet]. คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. Available from: http://ortho.md.chula.ac.th/student/SHEET/fxfemur.html. Accessed [2 กรกฎาคม 2567].
กีรติ เจริญชลวานิช. Hemiarthroplasty and Total hip arthroplasty in Orthopaedic Nursing Care. ใน: Advance Orthopaedic Nursing Care เนื่องในวาระครบรอบ "ศิริราช 120 ปี". กรุงเทพฯ: ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์และกายภาพบำบัด คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2551.
Rogmark C, Johnell O. Primary arthroplasty is better than internal fixation of displaced femoral neck fractures: a meta-analysis of 14 randomized studies with 2,289 patients. Acta Orthop. 2006;77(3):359-367.
Mitchell SM, Chung AS, Walker JB, Hustedt JW, Russell GV, Jones CB. Delay in Hip Fracture Surgery Prolongs Postoperative Hospital Length of Stay but Does Not Adversely Affect Outcomes at 30 Days. J Orthop Trauma. 2018;32(12):629-633.
Simunovic N, Devereaux PJ, Sprague S, et al. Effect of early surgery after hip fracture on mortality and complications: systematic review and meta-analysis. CMAJ. 2010;182(15):1609-1616.
Orosz GM, Magaziner J, Hannan EL, Morrison RS, Koval K, Gilbert M, McLaughlin M, Halm EA, Wang JJ, Litke A, Silberzweig SB, Siu AL. Association of timing of surgery for hip fracture and patient outcomes. JAMA. 2004 Apr 14;291(14):1738-43.
Suttaphakti B, Tananoo S, Thremthakanpon W, Wanitcharoenporn W. Comparison of One-year Survival Rate of Hip Arthroplasty Performed within and After 72 Hours in Elderly Femoral Neck Fracture. J Southeast Asian Orthop. 2023 Jan 27;47(2):3–10.
Moja L, Piatti A, Pecoraro V, Ricci C, Virgili G, Salanti G, et al. Timing matters in hip fracture surgery: patients operated within 48 hours have better outcomes. A meta-analysis and meta-regression of over 190,000 patients. PloS One. 2012;7(10):e46175.
Liu L, Gao F, Liu Y, Xing Q, Li S, Li W, et al. Association of surgery time and early curative effect for elderly patients with femoral neck fracture in China. Biomed Res. 2017 Jun 1;28(10):4450–5.
Doruk H, Mas MR, Yildiz C, Sonmez A, Kýrdemir V. The effect of the timing of hip fracture surgery on the activity of daily living and mortality in elderly. Arch Gerontol Geriatr. 2004;39(2):179–85.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
