Development and Evaluation of a Participatory Nutritional Management Program on Nutritional Status and Dietary Behaviors among Peritoneal Dialysis Patients in Mahasarakham Province
Keywords:
nutritional management program, peritoneal dialysis, nutritional status, dietary behaviorAbstract
Objective : To develop and evaluate a participatory nutrition management program on nutritional status and dietary behaviors among peritoneal dialysis patients in Mahasarakham Province.
Methods : This action research study, based on Kemmis and McTaggart's framework, was conducted in two cycles from January to September 2025. The sample consisted of 79 peritoneal dialysis patients receiving services at the Dialysis Unit, Mahasarakham Hospital, selected through purposive sampling based on inclusion and exclusion criteria. The Participatory Nutrition Care Model (PNCM) comprised four components: 1) multidimensional nutritional assessment, 2) individualized counseling, 3) behavioral monitoring, and 4) reflective evaluation for continuous improvement. Data collection instruments included nutritional status assessment tools (Serum albumin level, body mass index, mid-arm circumference, and subjective global assessment) and a dietary behavior questionnaire. The instruments were validated for content validity by three experts and demonstrated a Cronbach's alpha reliability coefficient of 0.82. Data were analyzed using descriptive statistics, repeated measures ANOVA, and post-hoc pairwise comparisons.
Result : Following the completion of the two-cycle PNCM program, participants showed statistically significant improvements in serum albumin levels (3.43 ± 0.57 g/dL) and mid-arm circumference (24.51 ± 2.99 cm) (p < 0.001). The Subjective Global Assessment (SGA) scores demonstrated continuous improvement, reflecting enhanced physical condition (p < 0.001). Dietary behavior mean scores also improved significantly (27.73 ± 0.93 points). Qualitative analysis revealed that the collaborative participation of both patients and the multidisciplinary team enhanced awareness and motivation for appropriate nutritional management tailored to individual contexts.
Conclusion : The participatory nutrition management program effectively promoted nutritional status and dietary behaviors among peritoneal dialysis patients. This model can be implemented as a care framework in healthcare facilities with similar contexts.
References
World Health Organization. Chronic kidney disease and global health burden [Internet]. 2023 [cited 2025 Aug 10]. Available from: https://www.who.int
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. Thailand renal replacement therapy registry annual report 2023 [Internet]. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nephrothai.org
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. รายงานผลการดำเนินงานระบบการบำบัดทดแทนไตแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2567 [Internet]. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th
Narasaki Y, Rhee CM, Kalantar-Zadeh K, Rastegar M. Why protein-energy wasting leads to faster progression of chronic kidney disease. Curr Opin Nephrol Hypertens [Internet]. 2025 [cited 2025 Aug 10];34(1):55–66. Available from: https://journals.lww.com
ณัฐฐศรัณฐ์ วงศ์เตชะ และกิตติพร เนาว์สุวรรณ. ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้โภชนบำบัดต่อระดับภาวะทุพโภชนาการและระดับสภาวะร่างกายของผู้ป่วยที่บำบัดทดแทนไตด้วยวิธีล้างไตทางช่องท้องที่มีภาวะทุพโภชนาการในคลินิกไตเทียม โรงพยาบาลแม่สอด จังหวัดตาก. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา [อินเทอร์เน็ต]. 2023 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 10];3(3):57–70. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org
Ikizler TA, Cuppari L, Kalantar-Zadeh K, et al. KDOQI clinical practice guideline for nutrition in CKD: 2020 update. Am J Kidney Dis [Internet]. 2020 [cited 2025 Aug 10];76(3 Suppl 1):S1–S107. Available from: https://www.ajkd.org
Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. 3rd ed. Victoria: Deakin University Press; 1988.
Sabatino A, Avesani CM. Editorial: Nutritional aspects of kidney disease. Clin Nutr [Internet]. 2021 [cited 2025 Aug 10];8:803351. Available from: https://doi.org/10.3389/fnut.2021.803351
รัตนาภรณ์ แซ่ลิ้ม, และคณะ. ผลของการส่งเสริมความรู้และแนวทางการเลือกบริโภคอาหารต่อความรู้ ภาวะโภชนาการ ระดับอัลบูมินในเลือด และค่าความสามารถในการจับธาตุเหล็กในผู้ป่วยไตเรื้อรังที่ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 10];11(1):127–139. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org
Detsky AS, McLaughlin JR, Baker JP, et al. What is subjective global assessment of nutritional status? JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1987;11(1):8–13.
Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 10th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2017.
World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic. Geneva: World Health Organization; 2000.
Tang AM, Chung M, Dong K, et al. Determining a global mid-upper arm circumference cut-off to assess malnutrition in adults. Public Health Nutr. 2020;23(17):3104–3113.
Kalantar-Zadeh K, Ikizler TA, Block G, Avram MM, Kopple JD. Malnutrition-inflammation complex syndrome in dialysis patients: causes and consequences. Am J Kidney Dis. 2003;42(5):864–881.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16(3):297–334.
ปิยวรรณ กิตติสกุลนาม. คำแนะนำการบริโภคอาหารในผู้ป่วยไตเรื้อรังในระยะก่อนบำบัดทดแทนไตและโรคไตระยะสุดท้าย. Thai JPEN วารสารโภชนบำบัด. 2566;26(2):10–19.
Karavetian M, de Vries N, Rizk R, Elzein H, Hiligsmann M. Dietary behavior change in patients with chronic kidney disease: a systematic review. J Ren Nutr [Internet]. 2022 [cited 2025 Aug 10];32(4):405–418. Available from: https://doi.org/10.1053/j.jrn.2021.09.006
Lee S, Choi J, Kim H, Baek S. A comparative study of information literacy study trends between Korea and other countries using keyword networks. Libri [Internet]. 2023 [cited 2025 Aug 10];73:51–62. Available from: https://doi.org/10.1515/libri-2022-0070
Campbell KL, Ash S, Bauer JD, Davies PSW. Critical review of nutrition intervention outcomes in chronic kidney disease. J Ren Nutr. 2008;18(1):48–56.
Miller WR, Rollnick S. Motivational interviewing: helping people change. 3rd ed. New York: Guilford Press; 2013.
Launiala A. How much can a KAP survey tell us about people’s knowledge, attitudes and practices? Anthropol Matters [Internet]. 2009 [cited 2025 Aug 10];11(1):1–13. Available from: https://doi.org/10.22582/am.v11i1.31
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Mahasarakham Hospital Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
