Development of an Integrated Thai Traditional Medicine Model for Rehabilitation of Subacute Stroke Patients in Na Dun District, Maha Sarakham Province
Keywords:
Subacute Stroke, Rehabilitation, Thai traditional medicineAbstract
Objective : This action research aimed to: 1) examine the situation and problems
of rehabilitation among subacute stroke patients in Na Dun District, Maha Sarakham Province; 2) develop an integrated Thai traditional medicine rehabilitation model for subacute stroke patients; and 3) evaluate the effectiveness of the developed rehabilitation model.
Methods : This study was conducted between October 2023 and September 2024 using an action research approach. The participants included 30 subacute stroke patients, their caregivers, multidisciplinary healthcare providers, and village health volunteers, selected through purposive sampling. Research instruments consisted of an in-depth interview guide, the Barthel Index (BI) for activities of daily living, the EQ-5D-5L for health-related quality of life assessment, and a satisfaction questionnaire. Quantitative data were analyzed using paired t-test, while qualitative data were analyzed using content analysis.
Results : The findings revealed that: 1) rehabilitation problems were identified in three aspects: patient and family limitations in knowledge and caregiving burden, lack of continuity and integration in healthcare services, and limited community participation; 2) the developed rehabilitation model consisted of three main components: integration of Thai traditional medicine with modern medicine, family and community participation, and a continuous rehabilitation care system from hospital to community; and 3) after implementation, patients demonstrated a statistically significant improvement in activities of daily living (p < 0.001), particularly in mobility, transfer, and self-care. In addition, health-related quality of life significantly improved across all five dimensions (p < 0.001), especially in pain/discomfort and anxiety/depression.
Conclusion : The integrated Thai traditional medicine rehabilitation model effectively improved functional ability and quality of life among subacute stroke patients. This model has the potential to be implemented in community healthcare settings to enhance stroke rehabilitation outcomes.
References
World Health Organization. Global status report on the prevention and control of stroke 2022. Geneva: World Health Organization; 2023.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2565. นนทบุรี:กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
สถาบันประสาทวิทยา. รายงานประจำปี 2566 สถาบันประสาทวิทยา. กรุงเทพฯ: กรมการแพทย์กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. รายงานประจำปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. มหาสารคาม: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม; 2566.
กรมการแพทย์. แนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.
สมาคมเวชศาสตร์ฟื้นฟูแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. กรุงเทพฯ: สมาคมเวชศาสตร์ฟื้นฟูแห่งประเทศไทย; 2565.
ศูนย์การแพทย์แผนไทยประยุกต์. สถานการณ์การใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล;2565.
สมพร ภัทรพงศกร, และคณะ. ประสิทธิผลของการนวดไทยร่วมกับการประคบสมุนไพรในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2563;18(1):124–139.
วิชัย โชควิวัฒน์,และคณะ. ผลของการออกกำลังกายแบบฤๅษีดัดตนต่อความสามารถในการทรงตัวและการเคลื่อนไหวในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2564;19(2):388–401.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. แนวทางการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก;2564.
โรงพยาบาลนาดูน. รายงานประจำปี 2566 โรงพยาบาลนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. มหาสารคาม:สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม; 2566.
Kemmis S, McTaggart R. Participatory action research. In: Denzin NK, Lincoln YS, editors. Handbook of qualitative research. 2nd ed. Thousand Oaks: Sage Publications; 2000. p. 567–605.
ปิยะภัทร เดชพระธรรม, และคณะ. ความน่าเชื่อถือของแบบประเมินบาร์เธลฉบับภาษาไทยในผู้ป่วยโรคอัมพาตหลอดเลือดสมอง. เวชศาสตร์ฟื้นฟูสาร.2549; 16(1): 1–9.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือการใช้แบบประเมินคุณภาพชีวิต EQ-5D-5L ฉบับภาษาไทย. นนทบุรี :กระทรวงสาธารณสุข; 2563.
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2545.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.นนทบุรี :กระทรวงสาธารณสุข; 2564.
สุทธิศักดิ์ เหล่าวิทวัส, วิมลพรรณ พินิจจันทร์, อรุณรัตน์ ศรีพยัคฆ์. ผลของการนวดไทยร่วมกับการประคบสมุนไพรต่อความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง.
วารสารเทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด. 2563;32(3):251–262.
ประเสริฐ ประสมรักษ์, จิราพร วรวงศ์, สมศักดิ์ ชัยวานิชศิริ. ผลของการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยร่วมกับการแพทย์แผนปัจจุบัน. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2565;20(1):102–113.
Ugur HG, Erci B. The effect ofhome care for stroke patients and education of caregivers on the caregiver burden and quality of life. Acta Clin Croat. 2019;58(2):321-32.
นงลักษณ์ พรหมเพศ, วิเชียร ทวีลาภ, สมควร ไกรพันธ์. การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2564;15(2):45–57.
กรมการแพทย์. แนวทางการดูแลผู้ป่วยต่อเนื่องที่บ้าน. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
Lin SP, Chang CW, Wu CY, Chin CS, Lin CH, Shiu SI, et.al. The Effectiveness of Multidisciplinary Team Huddles in Healthcare Hospital-Based Setting. Journal of Multidisciplinary Healthcare 2022; 15 2241-2247.
สุทธิรัตน์ บุษดี. การพัฒนาระบบการบริการเยี่ยมบ้านและการดูแลต่อเนื่องในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของโรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2565;19(1):193–206.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Mahasarakham Hospital Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
