ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม

ผู้แต่ง

  • ณัชชา ตระการจันทร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • พรรณงาม วรรณพฤกษ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

กลุ่มติดสังคม, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน พฤติกรรมสุขภาพ ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม

รูปแบบและวิธีการ : การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงสหสัมพันธ์แบบพยากรณ์ของความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน พฤติกรรมสุขภาพ ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม ที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาล  ตำบลขามใหญ่ กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปกลุ่มติดสังคม ที่อาศัยอยู่ในเขตตำบลขามใหญ่ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 90 คน ใช้การสุ่มอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ แบบประเมินคัดกรองผู้สูงอายุตามความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน (Barthel Activities of Daily Living : ADL) แบบสัมภาษณ์ด้านพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ และแบบวัดคุณภาพชีวิตฉบับย่อชุดภาษาไทย (WHOQOL-BREF-THAI) วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ โดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด-ต่ำสุด และวิเคราะห์ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม โดยใช้สถิติเชิงอนุมานด้วยการวิเคราะห์ถดถอยแบบพหุ (Multiple linear regression)

ผลการศึกษา : กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 66.7 อายุอยู่ในช่วง 60–89 ปี ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันคะแนนอยู่ในช่วง 14–20 คะแนน พฤติกรรมสุขภาพในชีวิตประจำวันโดยรวมในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา มีการปฏิบัติอย่างเป็นประจำ (x̅ = 2.83, SD = 5.66) อำนาจการทำนายของความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และพฤติกรรมด้านสุขภาพ สามารถร่วมทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคมได้ร้อยละ 22.6 (R² = 0.226, p < 0.001)

สรุปผลการศึกษา : ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และพฤติกรรมด้านสุขภาพ สามารถร่วมทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคมได้ ควรนำปัจจัยความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และพฤติกรรมด้านสุขภาพไปพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม โดยใช้การมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถานการณ์ผู้สููงอายุุไทยุ พ.ศ. 2565. กรุุงเทพฯ: อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด;2566.

วิพรรณ ประจวบเหมาะ, ชลธิชา อัศวนิรันดร. การเปลี่ยนแปลงทางประชากรและข้อมูลสถิติที่สำคัญ เกี่ยวกับผู้สูงอายุ.ใน: วิพรรณ ประจวบเหมาะ, บรรณาธิการ. รายงานประจำปีสถานการณ์ ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร:พงษ์พาณิชย์เจริญผล; 2565. หน้า 7-28

กรมกิจการผู้สูงอายุ. แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566 – 2580) พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์; 2563.

วุฒิฌาน ห้วยทราย, ศรายุทธ ชูสุทน. ปัจจัยทำนำยคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566; 32(1):63-72.

ชวนนท์ อิ่มอาบ. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2563;39(1):65-77.

กัลยา มั่นล้วน, ดวงรัตน์ เหลืองอ่อน, นฤนาท กาญจนคลอด. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิต ของผู้สูงอายุในอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี. Journal of Roi Kaensarn Academi. 2566; 8(5):347-360.

ยุพยงค์ พาหา. รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัย และพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2567;3(1):1-15.

อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุกลุ่มพฤฒพลัง จังหวัดนครปฐม. วารสารวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 2566;4(2):1-12.

รายงานข้อมูลอำเภอเมืองอุบลราชธานี[อินเทอร์เน็ต]. อุบลราชธานี: 3 หมอรู้จักคุณ กรมสนับสนุน บริการ สุขภาพ; 2568 [วันที่อ้างถึง 30 พฤษภาคม 2568]. ที่มา: https://3doctor.hss.go.th/.

ยุทธนา พูนพานิช, แสงนภา อุทัยแสงไพศาล. รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพโดยชุมชนเพื่อรองรับสังคม ผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2557;23(2):226-238.

Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. Participation place in rural development: Seeking clarity through specicity, world development. New York: Cornell University; 1980.

Cohen J. Statistical power for the behavioral sciences. 2nd ed. New York: Academic Press;1977.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2021.

สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานบริการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในโรงพยาบาลชุมชนและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. นครปฐม:สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2561.

คิดณรงค์ โคตรทอง. การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโดยภาคีผู้สูงอายุในชุมชน บ้านยางเทิง ตำบลไร่น้อย อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี [ปริญญานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2564.

วรพจน์ พรหมสัตยพรตและคณะ. การวัดตัวแปรและการวัดผลในเอกสารประกอบการสอนวิชาหลักการ ทางวิทยาศาสตร์. มหาสารคาม: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2544.

สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล,วนิดา พุ่มไพศาลชัย, และคณะ. เปรียบเทียบ แบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุด 100 ตัวชี้วัด และ 26 ตัวชี้วัด. กรุงเทพฯ: กระทรวง สาธารณสุข; 2541.

Cronbach. Essentials of Psychological Testing. New York: Harper and Row;1997.

ธัญญารัตน์ จีนเฮ็ง. ความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการทำกิจวัตรประจําวัน การสนับสนุนจาก ครอบครัวกับคุณภาพชีวิตและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ อำเภอลับแล จังหวัดอุุตรดิตถ์ [ปริญญานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2562.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

ตระการจันทร์ ณ., & วรรณพฤกษ์ พ. . (2025). ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม . วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 22(3), 97–113. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/276062

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย