การศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเมตตากรุณาต่อตนเองของบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ความเมตตากรุณาต่อตนเอง, บุคลากรโรงพยาบาล, บุคลากรทางการแพทย์, บุคลากรสนับสนุนบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาระดับความเมตตากรุณาต่อตนเองและความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยการทำงาน กับระดับความเมตตากรุณาต่อตนเองของบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคาม
รูปแบบและวิธีวิจัย : การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง โดยศึกษาในกลุ่มตัวอย่างบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคาม จำนวน 327 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบวัดความเมตตากรุณาต่อตนเองของบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคาม (α=0.828) และวิเคราะห์ข้อมูลความสัมพันธ์โดยใช้สถิติทดสอบไคสแควร์ กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ p-value<0.05
ผลการศึกษา : กลุ่มตัวอย่างบุคลากรจำนวน 327 คน มีระดับความเมตตากรุณาต่อตนเองในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( x̄ =3.45, S.D.=0.56) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านการให้ความใจดีต่อตนเองมีค่าเฉลี่ยสูงสุดซึ่งอยู่ในระดับสูง ( x̄ =3.59, S.D.=0.61) ขณะที่ด้านการเป็นมนุษย์ธรรมดามีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด (x̄ =3.37, S.D.=0.62) สำหรับผลการทดสอบความสัมพันธ์พบว่า มีเพียงปัจจัยด้านอายุที่มีความสัมพันธ์กับระดับความเมตตากรุณาต่อตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (𝜒²=16.732, p<0.001) ในขณะที่ปัจจัยด้านเพศ การปฏิบัติงาน อายุการทำงาน และชั่วโมงการทำงานต่อสัปดาห์ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุปผลการศึกษา : ภาพรวมความเมตตากรุณาต่อตนเองของบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคามอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเมตตากรุณาต่อตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติมีเพียงปัจจัยเดียว คือ ปัจจัยด้านอายุ โดยกลุ่มบุคลากรช่วงอายุ 30-39 ปี มีสัดส่วนของผู้ที่มีความเมตตากรุณาต่อตนเองในระดับน้อยถึงปานกลาง จำนวนมากกว่ากลุ่มอายุอื่นอย่างชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570). นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2565.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. การกระจายแพทย์ทางภูมิศาสตร์ที่เหมาะสมภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 13 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228
ศรีสวัสดิ์ ว, ระโหฐาน จ. คุณภาพชีวิตการทำงานและความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรสายสนับสนุน โรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ในเขตสุขภาพที่ 6. วารสารพิกุล. 2565;20(2):281-98.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. สุขภาพคนไทย 2566: คำสัญญาของไทยใน "คอป" (COP: Conference of Parties) กับการรับมือ "โลกรวน". นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2566.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. รายงานสถานการณ์ระบบสุขภาพที่พึงประสงค์: ฉบับสังเคราะห์. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2565.
กองบริหารทรัพยากรบุคคล. การวิเคราะห์อัตรากำลังตามภาระงาน สายสนับสนุน รอบที่ 2. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2566.
นิตยา เพ็ญศิรินภา. ภาวะเหนื่อยล้าจากงานของบุคลากรสุขภาพในช่วงโรคโควิด-19 ระบาด. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2564;3(3):1-16.
มารุต ตำหนักโพธิ์. ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ โรงพยาบาลมหาสารคามในช่วงการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย. 2565;12(2):389-403.
ศศิธร โยธะบุรี, ณัฏฐ์วรัตถ์ เอนกวิทย์, ภมรพรรณ์ ยุระยาตร์. ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตของบุคลากรโรงพยาบาลมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2565;19(3):149-64.
กลุ่มงานสุขภาพจิต จิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลมหาสารคาม. รายงานข้อมูลการตรวจคัดกรองสุขภาพจิต การตรวจสุขภาพบุคลากรประจำปี 2568. มหาสารคาม: โรงพยาบาลมหาสารคาม; 2568.
Neff KD. Self-compassion: theory, method, research, and intervention. Annu Rev Psychol. 2023;74:193-218. doi:10.1146/annurev-psych-032420-031047.
Gerber Z, Anaki D. The role of self-compassion, concern for others, and basic psychological needs in the reduction of caregiving burnout. Mindfulness (N Y). 2021;12(3):741-50. doi:10.1007/s12671-020-01540-1.
Neff KD. Self-compassion: stop beating yourself up and leave insecurity behind. 1st ed. New York: HarperCollins; 2011.
Hashem Z, Zeinoun P. Self-compassion explains less burnout among healthcare professionals. Mindfulness (N Y). 2020;11(11):2542-51. doi:10.1007/s12671-020-01469-5.
วรรณกร แพงกระโทก, สงกรานต์ กลั่นด้วง. การคงอยู่ของบุคลากรสายสนับสนุน โรงพยาบาลขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2563;2(2):231-46.
Neff KD, Pisitsungkagarn K, Hsieh YP. Self-compassion and self-construal in the United States, Thailand, and Taiwan. J Cross Cult Psychol. 2008;39(3):267-85. doi:10.1177/0022022108314544.
คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. Self-compassion – ความเมตตากรุณาต่อตนเอง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 13 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/self-compassion
Prudenzi A, Graham CD, Flaxman PE, O'Connor DB. Wellbeing, burnout, and safe practice among healthcare professionals: predictive influences of mindfulness, values, and self-compassion. Psychol Health Med. 2022;27(5):1130-43. doi:10.1080/13548506.2021.1898651.
สมบุญ จารุเกษมทวี. การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวกับโปรแกรมทางจิตวิทยาเชิงบวก (Positive Psychology Interventions). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2564.
Wasson RS, Barratt C, O'Brien WH. Effects of mindfulness-based interventions on self-compassion in health care professionals: a meta-analysis. Mindfulness (N Y). 2020;11(8):1914-34. doi:10.1007/s12671-020-01342-5.
กลุ่มงานทรัพยากรบุคคล โรงพยาบาลมหาสารคาม. ข้อมูลจำนวนบุคลากรตามการปฏิบัติงานจริง. มหาสารคาม: โรงพยาบาลมหาสารคาม; 2568.
ศูนย์อนามัยที่ 11. คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่าง Krejcie & Morgan [อินเทอร์เน็ต]. นครศรีธรรมราช: ศูนย์อนามัยที่ 11; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 1 พ.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://hpc11.go.th/me-working-age/krejcie-morgan/index
Neff KD. The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self Identity. 2003;2(3):223-50. doi:10.1080/15298860309027.
ไพศาล วรคำ. การวิจัยทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 9. มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์; 2561.
สุปราณี แตงวงษ์, อนุรักษ์ เร่งรัด, เสาวพงษ์ ยมาพัฒน์, วัยวุฒฒ์ อยู่ในศิล. บุคลิกภาพห้าองค์ประกอบที่มีอิทธิพลต่อความเมตตากรุณาต่อตนเองของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง ในจังหวัดนครปฐม. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2562;25(2):37-49.
บุณฑริกา สุวรรณเวโช, ขันทอง วัฒนะประดิษฐ์, พระมหาวีระศักดิ์ อภินนฺทเวที. การพัฒนาสันตินวัตกรรมการเสริมสร้างพลังเมตตากรุณาของบุคลากรแพทย์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 2566;11(1):231-42.
Beaumont E, Durkin M, Martin CJH, Carson J. Compassion for others, self-compassion, quality of life and mental well-being measures and their association with compassion fatigue and burnout in student midwives: a quantitative survey. Midwifery. 2016;34:239-44. doi:10.1016/j.midw.2015.11.002.
สวรรญา อินทรสถาพร, อรวรรณ แก้วบุญชู, เพลินพิศ บุณยมาลิก. สมดุลชีวิตและงานและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเหนื่อยล้าของพยาบาลที่ปฏิบัติงานบนหอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2563;13(2):129-43.
Neff KD, Pommier E. The relationship between self-compassion and other-focused concern among college undergraduates, community adults, and practicing meditators. Self Identity. 2013;12(2):160-76. doi:10.1080/15298868.2011.649546.
Wang CXY, Pavlova A, Fernando AT, Consedine NS. Beyond empathy decline: do the barriers to compassion change across medical training? Adv Health Sci Educ Theory Pract. 2022;27(2):521-36. doi:10.1007/s10459-022-10100-2.
Kotera Y, Van Gordon W. Effects of self-compassion training on work-related well-being: a systematic review. Front Psychol. 2021;12:630798. doi:10.3389/fpsyg.2021.630798.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
