ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน ของผู้ช่วยเหลือดูแล อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • ชไมพร แพงโท สาขาวิชาเทคโนโลยีทางสุขภาพและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • นิรุวรรณ เทิร์นโบล์ สาขาวิชาเทคโนโลยีทางสุขภาพและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • จินดาวัลย์ วิบูลย์อุทัย สาขาวิชาเทคโนโลยีทางสุขภาพและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • ฤชากร คงมั่น ศูนย์วิจัยเฉพาะทางด้านนโยบายสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

DOI:

https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.273686

คำสำคัญ:

การจัดการมูลฝอยติดเชื้อ, ผู้ช่วยเหลือดูแล, ความรู้, เจตคติ, พฤติกรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์พฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อของผู้ช่วยเหลือดูแล อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง 145 คน เก็บข้อมูลด้วย แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และหาความสัมพันธ์ของตัวแปรด้วยสถิติ Point-Biserial Correlation สถิติ Eta Correlation Coefficient และสถิติ Pearson’s Correlation

ผลการวิจัย พบว่า เป็นเพศหญิง ร้อยละ 95.17 อายุ 30-59 ปี ร้อยละ 74.47 เป็นเกษตรกร ร้อยละ 63.45 เคยจัดการมูลฝอยติดเชื้อด้วยการทิ้งรวมไปกับมูลฝอยชุมชน ร้อยละ 21.46 กำจัดด้วยการเผา ร้อยละ 17.56 และขุดหลุมฝังกลบ ร้อยละ 18.05 มีความรู้ด้านการจัดการมูลฝอยติดเชื้อดี(mean = 15.53, S.D. = 2.53) มีพฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อดี (mean = 3.90, S.D. = 0.49) และมีเจตคติต่อการจัดการมูลฝอยติดเชื้อปานกลาง (mean = 3.62, S.D. = 0.51) การทดสอบความสัมพันธ์พบว่า อาชีพ (r = 0.102, p-value < 0.05) ความรู้ (r = 0.247, p-value < 0.01) และเจตคติ (r = 0.427, p-value < 0.01) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

ดังนั้น ควรจัดอบรมความรู้เกี่ยวกับการจัดการมูลฝอยติดเชื้อที่ถูกต้อง เพิ่มการสื่อสารเชิงบวก เพื่อให้เกิดความตระหนักรู้เกี่ยวกับผลกระทบของการจัดการมูลฝอยติดเชื้อที่ไม่ถูกต้อง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organizatio. Health-care waste. [Internet]. 2024 [cited 15 Feb 2025]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/health-care-waste

กรมควบคุมมลพิษ. รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพ: บริษัท เอพี คอนเน็กซ์ จำกัด; 2566.

อนุ เอี่ยมทอง และเสน่ห์ แสงเงิน. การพัฒนากระบวนการเพิ่มศักยภาพในการจัดการขยะติดเชื้อของบุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตจังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน 2541; 2(2): 1-12.

ประชุมพร กวีกรณ์, นารถฤดี กุลวิเศษณ์ และอํานาจ เหมลา. การพัฒนารูปแบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อ จังหวัดยโสธร. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2560; 5(4): 703-728.

รติรส ตะโกพร. พฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในบ้านเรือน กรณีศึกษา อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี. สารนิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2558.

ประจวบ แสงดาว และวิสาขา ภู่จินดา. การพัฒนารูปแบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน เขตสุขภาพที่ 4. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health 2565; 9(2): 193-207.

ธีร์ดนัย ชาวป่า และสรัญญา ถี่ป้อม. ผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื่อในครัวเรือนของผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง ภายในตำบลบึงกอก อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก. วารสารควบคุมโรค 2565; 48(4): 912-921.

พีรฮาน ดาแลหมัน, มาธิณี เจ๊ะหามะ, อโณชา หลายปัญญา, ประเสริฐ ประสมรักษ์ และกรกวรรษ ดารุนิกร. การพัฒนารูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยติดเชื้อประเภทหน้ากากอนามัย ในสถานการณ์การแพร่ระบาดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 แบบเบ็ดเสร็จ ในชุมชนบ้านโคกเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น 2566; 15(2): 14-27.

กรมอนามัย. รายงานสถานการณ์การจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

Thobile Zikhathile and Harrison Atagana. Challenges Facing Home-Based Caregivers in the Management of Health Care Risk Waste. Int. J. Environ. Res. Public Health 2018; 15(12): 2700. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph15122700

กรมอนามัย. ระบบข้อมูลบุคลากรการดูแลระยะยาวและแผนการดูแลรายบุคคล (Long Term Care: 3C). [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ltc.anamai.moph.go.th/reportzonenum

Krejcie, R. & Morgan, D. Determining sample sizes for research activities. Educational and Psychological Measurement 1970; 30: 607-610. DOI: https://doi.org/10.1177/001316447003000308

BLOOM, Benjamin S. Human characteristics and school learning. McGraw-Hill; 1976.

LIKERT, Rensis. A technique for the measurement of attitudes. Archives of psychology; 1932.

AJZEN, I. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes 1991; 50.2: 179-211. DOI: https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

WHO COMMISSION ON SOCIAL DETERMINANTS OF HEALTH; WORLD HEALTH ORGANIZATION. Closing the gap in a generation: health equity through action on the social determinants of health: Commission on Social Determinants of Health final report. World Health Organization; 2008.

Kultida Bunjongsiri, Pathanin Sangaroon, Araya Prasertchai, Anunya Pradidthaprecha, Worrawit Nakpan, Saruda Jiratkulthana and Pokkamol Laoraksawong. Knowledge, Attitude, and Practice for Managing Infectious Waste Management during COVID-19 Pandemic: A Survey in Thailand. Naresuan University Journal: Science and Technology 2023; 31(2): 56-68.

JANZ, Nancy K.; BECKER, Marshall H. The health belief model: A decade later. Health education quarterly 1984; 11.1: 1-47. DOI: https://doi.org/10.1177/109019818401100101

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-07

รูปแบบการอ้างอิง

แพงโท ช., เทิร์นโบล์ น., วิบูลย์อุทัย จ., & คงมั่น ฤ. (2025). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน ของผู้ช่วยเหลือดูแล อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 18(2), 109–121. https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.273686

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย