ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร

ผู้แต่ง

  • ขวัญฤดี โพธิ์ทอง มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี
  • รศ.ดร.พรรณี บัญชรหัตถกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี
  • วัชราภรณ์ วงศ์สกุลกาญจน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี

DOI:

https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.275977

คำสำคัญ:

พฤติกรรมป้องกันการหกล้ม, การประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ, ปัจจัยที่มีอิทธิพล, หกล้ม

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับพฤติกรรมป้องกันการหกล้ม และความสามารถในการเดินและทรงตัวของผู้สูงอายุ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร 2) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันการหกล้ม กลุ่มตัวอย่างจำนวน 161 คน คัดเลือกด้วยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัย พบว่า พฤติกรรมการป้องกันการหกล้มอยู่ในระดับสูง (equation = 4.08, S.D. = 0.42) พฤติกรรมที่พบมาก ได้แก่ การหยุดกิจกรรมเมื่อรู้สึกวิงเวียน (equation= 4.54) และการเลือกเสื้อผ้าที่เหมาะสม (equation= 4.42) ความสามารถในการเดินและการทรงตัวอยู่ในระดับดีร้อยละ 82 ทำแบบทดสอบ Timed Up and Go ได้ภายใน 20 วินาที ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การรับรู้ (equation = 0.474), สภาพแวดล้อมในบ้าน (equation= 0.222) และรายได้ (equation = 0.268)  ซึ่งสามารถร่วมกันพยากรณ์พฤติกรรมได้ร้อยละ 39.8 (R² = 0.398)

ผลการวิจัยเสนอแนวทางส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการหกล้ม โดยเน้นการสร้างการรับรู้ปรับสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัย และสนับสนุนด้านเศรษฐกิจ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ.2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 5 สิงหาคม. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1696238995-2521_0.pdf

World Health Organization. WHO global report on falls prevention in older age [Internet]. Geneva: WHO; 2021 [cited 2024 Aug 5]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. การป้องกันพลัดตกหกล้ม [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 5 สิงหาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/dip/news.php?news=23843

Department of Older Persons. (2022). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ปี 2564. สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ. https://www.dop.go.th

Sattayaraksa, P., & Khumcha, P. (2023). ความชุกของการหกล้มและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ในผู้สูงอายุไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข; 17(3): 432–445. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/259108

ณัฐชยา พวงทอง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุอำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี [วิทยานิพนธ์]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.

สุภัสสร บุญกรับพวง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ [วิทยานิพนธ์]. อุตรดิตถ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์; 2565.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรสาคร. ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ Health Data Center (HDC) [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 20 มีนาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://skn.hdc.moph.go.th/hdc/main/index.php

Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007; 39(2): 175-91.

Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company; 1997.

กรมอนามัย. (2563). แบบประเมินบ้านสะอาด อนามัยดี ชีวีสมบูรณ์ [ไฟล์ PDF]. สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย. เข้าถึงได้จาก: https://env.anamai.moph.go.th

Podsiadlo D, Richardson S. The timed “Up & Go”: a test of basic functional mobility for frail elderly persons. J Am Geriatr Soc 1991; 39(2): 142-8.

ศศิธร ตันติเอกรัตน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูงในจังหวัดบุรีรัมย์โดยใช้ทฤษฎี Precede Framework. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ 2563; 15(1): 59-73.

Janz NK, Becker MH. The Health Belief Model: A Decade Later. Health Educ Q 1984; 11(1): 1-47.

นัทชา เขตเจริญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2563; 5(2).

World Health Organization. (2021). Step safely: Strategies for preventing and managing falls across the life-course. https://www.who.int/publications/i/item/9789240034913

Phelan, E. A., Mahoney, J. E., Voit, J. C., & Stevens, J. A. (2022). Assessment and management of fall risk in primary care settings. JAMA Internal Medicine, 182(1), 7–16. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2021.5654

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-19

รูปแบบการอ้างอิง

โพธิ์ทอง ข., บัญชรหัตถกิจ พ., & วงศ์สกุลกาญจน์ ว. (2025). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 18(2), 220–233. https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.275977

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย