การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน

ผู้แต่ง

  • สดุดี ภูห้องไสย ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • กัญญา จันทร์พล ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น

DOI:

https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i3.2025.277959

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ,, หกล้ม, การป้องกันการหกล้ม, การมีส่วนร่วม, รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพ

บทคัดย่อ

การพลัดตกหกล้มเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญในผู้สูงอายุ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน กลุ่มตัวอย่าง 365 คน เป็นการวิจัยและพัฒนาโดยชุมชนมีส่วนร่วม เก็บข้อมูลภาวะสุขภาพ ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมต่อการหกล้ม ประเมินสมรรถภาพทางกายด้วย Timed Up and Go Test (TUGT) และแบบประเมิน Thai Falls Risk Assessment Test (Thai-FRAT) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติพรรณนาและ Paired t-test

ผลการวิจัย พบว่า การป้องกันการพลัดตกหกล้มสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน ประกอบด้วย3 รูปแบบ ได้แก่ 1) กลุ่มเสี่ยงทุกกลุ่ม 2) กลุ่มเสี่ยงสูง 3) กลุ่มเสี่ยงสูงมาก ผลการประเมินหลังการใช้รูปแบบฯ พบว่า การประเมินสมรรถภาพทางกายด้วย Time Up and Go Test เวลาลดลง จาก 10.13 ± 3.99 เป็น 9.71 ± 4.19 วินาที (p-value < 0.001) และผู้ที่ความเสี่ยงต่อการหกล้มตามแบบประเมิน Thai-FRAT ลดลงจากร้อยละ 24.4 เป็นร้อยละ 18.4 (p-value < 0.001) ซึ่งรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชนที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการลดการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุได้ แต่ยังต้องพัฒนาเพื่อแก้ไขปัจจัยด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดในการป้องกันการหกล้มอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Salari N, Darvishi N, Ahmadipanah M, Shohaimi S, Mohammadi M. Global prevalence of falls in the older adults: a comprehensive systematic review and meta-analysis. J Orthop Surg Res 2022; 17(1): 334.

กรมควบคุมโรค. กองป้องกันการบาดเจ็บ. Fall Facts: การพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/dip/news.php?news=23887&deptcode=

กรมควบคุมโรค. กองป้องกันการบาดเจ็บ. รายงานสรุปผลการประเมินความรอบรู้การป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ 2566. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/Qq5yo

Tantisiri P, Wongwises S, Supapaiboon K, et al. A Model of Health and Environmental Promotion for Fall Prevention in the Elderly in Health Region 7. J Health Sci 2022; 31(2): 292-302. (in Thai).

Appeadu MK. Bordoni B. Falls and Fall Prevention in Older Adults [Internet]. 2023 [cited 2024 Oct 22]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560761/

Boright LE, Arena SK, Wilson CM, McCloy L. The effect of individualized fall prevention programs on community-dwelling older adults: a scoping review. Cureus 2022; 14(3): e23713. doi: 10.7759/cureus.23713.

Kanchan T, et al. Epidemiology of falls and its consequences among older adults in Thailand. J Gerontol 2019; 74(1): e1-e10.

Zidani G, Al-Hajri A, Al-Otaibi F, et al. The effectiveness of community-based fall prevention programs for older adults: a systematic review. J Aging Phys Act 2020; 28(5): 715-28.

Tinetti ME, Baker DI, King M, et al. Effect of a multifactorial intervention on fall-related injuries and hospital admissions among older adults: a randomized controlled trial. JAMA 2019; 321(16): 1598-605.

Chow, S.-C., Shao, J., & Wang, H. (2003). Sample Size Calculations in Clinical Research (2nded.). Chapman & Hall/CRC.; 51 p.

ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์ และกรรณิการ์ เทพกิจ. ผลของโปรแกรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มต่ออัตราการพลัดตกหกล้มในสูงอายุ.วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2560; 35(3): 186-95.

กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ พ.ศ. 2564 กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพ: บริษัท ณจันดา ครีเอชั่น จำกัด; 2564

Department of Disease Control. Thai Falls Risk Assessment Test (Thai-FRAT). [Internet] [cited 2025 Dec 15] Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1318720220921053053.pdf

กาญจนา พิบูลย์, ไพบูลย์ พงษ์แสงพันธ์, พวงทอง อินใจ, มยุรี พิทักษ์ศิลป์. ประสิทธิผลของโปรแกรมป้องกันการหกล้มแบบสหปัจจัยในผู้สูงอายุที่อาศัยในชุมชน [เข้าถึงเมื่อ20 สิงหาคม 2568] เข้าถึงได้จาก: https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/3675

อมาวสี ทองโมทย์. ผลของโปรแกรมการจัดการความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ โรงพยาบาลทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน2024; 9(3): 439-49.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

ภูห้องไสย ส., & จันทร์พล ก. (2025). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 18(3), 252–265. https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i3.2025.277959

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย