ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลบึงโขงหลง อำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ

ผู้แต่ง

  • ปรียานุช นามพิกุล วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก
  • เปรมฤดี ศรีสังข์ เปรมฤดี ศรีสังข์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศุภาพิชญ์ แสงอรุณ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิริยา มูลพิศูจน์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก
  • พรนุภา ริกำแง โรงพยาบาลวานรนิวาส อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
  • ยลดา ศรียางนอก ศูนย์บริการสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร
  • ปริญญาพร ศรีแก้ว โรงพยาบาลบึงโขงหลง อำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ

DOI:

https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i2.2026.281357

คำสำคัญ:

คุณภาพชีวิตมิติสุขภาพช่องปาก, ผู้สูงอายุ, สภาวะสุขภาพช่องปาก

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลบึงโขงหลง อำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ ผู้สูงอายุ จำนวน 157 คน แบบสอบถามผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญทั้ง 3 ท่าน ทุกข้อมีค่าความสอดคล้องมากกว่า 0.67 เก็บข้อมูลเดือนสิงหาคม ถึงเดือนตุลาคม 2566 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติเชิงพรรณนาและสถิติอนุมาน กรณีข้อมูล
แจกแจงปกติใช้ สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และกรณีข้อมูลแจกแจงไม่ปกติใช้ สถิติสหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน ใช้การวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกอย่างง่าย

ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุที่ไม่ได้แปรงฟันก่อนเข้านอนทันที มีคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากที่ไม่ดีเป็น 2.63 เท่าของผู้สูงอายุที่แปรงฟันก่อนนอนแล้วเข้านอนทันที (95%CI = 1.10-6.25,
p-value = 0.027) จำนวนฟันคู่สบมีความสัมพันธ์ทางลบในระดับน้อยกับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความผิดพลาดไม่เกินร้อยละ 5 (rs = - 0.204, p-value = 0.010) ควรรณรงค์ให้ผู้สูงอายุแปรงฟันก่อนนอนแล้วเข้านอนทันที และผลักดันนโยบายการใส่ฟันเทียมหรือการรักษารากฟัน เพื่อคงจำนวนฟันคู่สบให้เพียงพอต่อการเคี้ยวอาหาร เพิ่มคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. ก้าวย่างของประเทศไทยสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 9 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30476

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สิทธิและสวัสดิการผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 9 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/1/926

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สถิติจำนวนผู้สูงอายุแยกตามจังหวัด [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 9 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/159

Adulyanon A, Sheiham A. Oral Impacts on Daily Performances. In: Slade GD, editor. Measuring Oral Health and Quality of Life. Chapel Hill: University of North Carolina, Dental Ecology; 1997: 151-60.

จิณห์จุฑา ศุภมงคล. คุณภาพชีวิตของคนไร้ที่พึ่ง. วารสารมหาปชาบดีเถรีปริทรรศน์. 2566; 1(1): 1-9.

Locker D. Measuring oral health: a conceptual framework. Community Dent Health. 1988; 5(1): 3-18.

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2561.

อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์; 2552.

สุเทียน แก้วมะคำ, อารีย์ แก้วมะคำ. คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุติดบ้าน ในอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย. เชียงรายเวชสาร 2561; 10(2): 93-102.

Bloom BS. Learning for mastery. Instruction and Curriculum 1968; 1(2): 1-12.

Best JW. Research in education. 3rd ed. New Jersey: Prentice-Hall; 1977.

อรวรรณ นามมนตรี, กานต์ชนก สมใจ, อสมาภรณ์ บุญข่าย, เสาวนีย์ บุพตา. สุขภาพช่องปากและคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ในเขตตำบลห้วยเหนือ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารทันตาภิบาล 2565; 33(1): 14-27.

ปัณฑิตา เรืองฤทธิ์, กนกวรรณ ปัญญา, ชยา เชียงทอง, บุษยสิทธิ์ พงษ์พิจิตร, วรยุทธ นาคอ้าย. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ ตำบลสิงโตทอง อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ; 7(2): 37-51.

อัยลดา จันทะพา และคณะ. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากและคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้ต้องขังในเรือนจำ จังหวัดขอนแก่น. วารสารทันตภิบาล; 28(1): 101-113.

สุพัตรา วัฒนเสน, กุลธิดา นาคสุต, น้ำทิพย์ หวานนอก, นันทิยา รัมณีย์รัตนากุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารทันตาภิบาล 2565; 31(2): 121-35.

กาญจนา หนูแก้ว, บงกช เหลืองศรีสง่า, ศุภศิลป์ ดีรักษา, วิภาดา จิตรปรีดา, เลยนภา โคตรแสนเมือง, รัฐติภรณ์ ลีทองดี. คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากและพฤติกรรมด้านทันตสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับการสูญเสียฟันของผู้สูงอายุในเขตอำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น 2562; 12(1): 77-93.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-16

รูปแบบการอ้างอิง

นามพิกุล ป., เปรมฤดี ศรีสังข์ เ. ศ., แสงอรุณ ศ., มูลพิศูจน์ ว., ริกำแง พ., ศรียางนอก ย., & ศรีแก้ว ป. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลบึงโขงหลง อำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 19(2), 213–226. https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i2.2026.281357

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย