กรณีศึกษา: การดำเนินงานด้านโภชนาการของโรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากระบวนการดำเนินงาน ความสำเร็จ ปัญหา และอุปสรรคในการพัฒนาด้านอาหาร โภชนาการ และสุขภาพของเด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านดงเกตุแบบวิจัย การวิจัยแบบกรณีศึกษา

การดำเนินการวิจัย ผู้ให้ข้อมูลเป็นนักเรียนแกนนำ และนักเรียนที่เป็นผู้ร่วมโครงการ ครูผู้เกี่ยวข้อง ผู้บริหารโรงเรียน ผู้ปกครอง ผู้ขายอาหารบริเวณโรงเรียน กรรมการสถานศึกษาและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบ้านดงเกตุ โดยเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จากผู้ให้ข้อมูลแต่ละกลุ่มในการดำเนินงานโครงการเด็กไทยแก้มใสของโรงเรียนบ้านดงเกตุ จำนวนผู้ให้ข้อมูล 18 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ การสังเกตและบันทึกภาคสนาม หลังจากนั้นมีการติดตาม 1 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย โรงเรียนมีกระบวนการดำเนินงานด้านโภชนาการ โดยมีการวางแผนการบูรณาการเชื่อมโยงกับโครงการโรงเรียนเศรษฐกิจพอเพียงที่อยู่ในระหว่างดำเนินการ มุ่งเน้นการขยายผลจากกิจกรรมการเลี้ยงไก่ไข่ และเริ่มพัฒนาระบบสหกรณ์นักเรียนในการส่งต่อผลผลิตให้กับโรงครัวตามโครงการอาหารกลางวัน ปัจจัยความสำเร็จ ได้แก่ นโยบายการสนับสนุนการส่งเสริมสุขภาพที่มีการสื่อสารชัดเจน และบุคลากร ประกอบด้วย ผู้บริหาร บุคลากรทุกระดับ เครือข่ายสถานศึกษา ชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ให้ความสำคัญและมีส่วนร่วมในการส่งเสริมด้านโภชนาการและสุขภาพของนักเรียน ประกอบกับโรงเรียนสามารถจัดการเรียนรู้ให้กับนักเรียนโดยใช้แหล่งประโยชน์ในชุมชนและบูรณาการรายวิชาและกิจกรรมทั้ง 8 ด้านคือ การเกษตรในโรงเรียน สหกรณ์นักเรียนการจัดบริการอาหารของโรงเรียน การติดตามภาวะโภชนาการ การพัฒนาสุขนิสัยของนักเรียน การพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนให้ถูกสุขลักษณะ การจัดบริการสุขภาพ และการจัดการเรียนรู้ เกษตร
โภชนาการ และสุขภาพ ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานคือ พื้นที่การเกษตรในโรงเรียนมีจำกัดมีการโอนย้ายของครู ทำให้การส่งต่อข้อมูลและการดำเนินงานบางช่วงไม่ต่อเนื่อง

ข้อเสนอแนะ ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของชุมชน และการทำงานเชิงบูรณาการของเครือข่าย ในการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลายด้านโภชนาการ ส่งผลให้นักเรียนมีภาวะโภชนาการและคุณภาพชีวิตที่ดี จากความสำเร็จของการดำเนินงาน อันจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน