การเปรียบเทียบประสิทธิภาพการตรวจ Acid Phosphatase Test และ Seminal PSA Rapid Test ในตัวอย่างคดีข่มขืนจากไม้พันสำลี โรงพยาบาลอุดรธานี

บทคัดย่อ

        การตรวจ acid phosphatase test (ACP test) นิยมใช้คัดกรองคราบน้ําอสุจิเบื้องต้นในคดีล่วงละเมิดทางเพศแต่มีข้อจํากัดด้านความจําเพาะ จึงต้องใช้ seminal PSA test เป็นการตรวจยืนยันร่วมด้วย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการตรวจทั้งสองวิธีและประเมินเกณฑ์เวลาเกิดสี ACP test ที่เหมาะสม ศึกษาเชิงวิเคราะห์ในตัวอย่างไม้พันสําลีจากคดีล่วงละเมิดทางเพศ 152 ตัวอย่าง ณ โรงพยาบาลอุดรธานี (พ.ศ. 2567–2568) โดยบันทึกเวลาเกิดสี ACP test เทียบกับผล seminal PSA test ซึ่งเป็นวิธีอ้างอิง เพื่อวิเคราะห์ค่าประสิทธิภาพการวินิจฉัย ผลการศึกษาพบ seminal PSA test ให้ผลบวก 46 ตัวอย่าง (ร้อยละ 30.3) เมื่อใช้เกณฑ์ ACP test ดั้งเดิม (เกิดสี ≤ 60 วินาที) พบว่ามีความไวสูงร้อยละ 91.3 แต่ความจําเพาะต่ําร้อยละ 50.9 ขณะที่การใช้เกณฑ์ใหม่ (≤ 30 วินาที) ช่วยเพิ่มความจําเพาะเป็นร้อยละ 96.2 ความถูกต้องร้อยละ 85.5 และมีอัตราส่วนความน่าจะเป็นของผลบวก (positive likelihood ratio; LR+) สูงถึง 16.03 โดยเวลาเกิดสี ≤ 30 วินาที สัมพันธ์กับผล PSA เป็นบวกถึงร้อยละ 87.5 (p < 0.001) ช่วยลดผลบวกลวงได้อย่างมีนัยสําคัญ สรุปได้ว่า การปรับเกณฑ์เวลาเกิดสี ACP test เป็น ≤ 30 วินาที สามารถเพิ่มความจําเพาะและความถูกต้องในการคัดกรองได้ อย่างไรก็ตาม ACP test เป็นเพียงการตรวจคัดกรองเบื้องต้น จึงยังจําเป็นต้องใช้ seminal PSA test ตรวจยืนยันในทุกกรณี เพื่อความน่าเชื่อถือสูงสุดของผลตรวจทางนิติวิทยาศาสตร์และการตีความในกระบวนการยุติธรรม