ผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพข้อเข่าบนแอปพลิเคชันไลน์ต่อความรู้และ พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมของผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดสุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพข้อเข่าบนแอปพลิเคชันไลน์ตามกรอบแนวคิดแบบจำลองความเชื่อด้านสุขภาพต่อความรู้และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ ระหว่างวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2568 ถึง 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุ จำนวน 32 คน ซึ่งเป็นสมาชิกกลุ่มดอกไม้ดิน ตำบลโพธิ์พระยา อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง โดยกำหนดคุณสมบัติสามารถสื่อสารภาษาไทยและสามารถใช้แอปพลิเคชันไลน์ได้ โดยกำหนดเกณฑ์คัดออกคือผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม และไม่สามารถเข้าร่วมโปรแกรมได้ครบ ทุกข้อคำถามของแบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพข้อเข่าบนแอปพลิเคชันไลน์ และแบบสอบถามพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 โดยแบบทดสอบความรู้มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.75 และแบบสอบถามพฤติกรรมมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่   ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Paired Sample t-test และ Wilcoxon Signed-Rank Test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01

            ผลการวิจัย พบว่า หลังได้รับโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพข้อเข่าบนแอปพลิเคชันไลน์ ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อมของกลุ่มตัวอย่างสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม (Z = -4.79, p < 0.001) และค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม (t = 5.83, p = 0.001) แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพข้อเข่าบนแอปพลิเคชันไลน์เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิผล สามารถเพิ่มศักยภาพการดูแลตนเองของผู้สูงอายุและช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ทั้งยังเป็นรูปแบบการดำเนินงานที่สะดวก เข้าถึงง่าย และสามารถขยายผลไปใช้ในชุมชนอื่นได้