นวัตกรรมมือจับสมุนไพรเพื่อการจัดการภาวะมือจิกเกร็งเรื้อรัง

ผู้แต่ง

  • รัชฎาพร พิสัยพันธุ์ คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • นันทิกา มุมา คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • มาริสา พันธ์พิพัฒน์ คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • ภักศจีภรณ์ ขันทอง คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

นวัตกรรมสุขภาพ, ผู้พิการ, สมุนไพร, ภาวะมือจิกเกร็ง

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินความเหมาะสมของนวัตกรรมป้องกันภาวะมือจิกเกร็งเรื้อรังในผู้พิการ ระยะเวลาดำเนินงานตั้งแต่เดือนมิถุนายน – ธันวาคม 2568 แบ่งเป็น 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) สำรวจปัญหาและข้อมูลเบื้องต้น 2) ออกแบบนวัตกรรม 3) ประเมินนวัตกรรมต้นแบบ 4) ปรับปรุงนวัตกรรม และ 5) ประเมินความเหมาะสม กลุ่มตัวอย่างคือเจ้าหน้าที่สถานคุ้มครองและพัฒนาคนพิการบ้านอุบลฮักแพง จำนวน 10 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามประเมินความเป็นไปได้และความเหมาะสมของนวัตกรรม ซึ่งผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ มีค่าดัชนีความสอดคล้องทุกข้อมีค่า IOC ≥ 0.67 และค่าความเชื่อมั่นมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.85 การวิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Wilcoxon Signed-Rank Test กำหนดค่าระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า ต้นแบบนวัตกรรมมือจับสมุนไพรเพื่อจัดการภาวะมือจิกเกร็งเรื้อรังทำให้กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจระดับมากทุกด้าน ยกเว้นความทนทานที่อยู่ในระดับปานกลาง หลังจากปรับปรุงนวัตกรรมแล้ว พบว่ามี 4 ด้านที่มีความพึงพอใจมากที่สุด ได้แก่ การเรียนรู้การใช้งานได้ง่าย ความปลอดภัย การแก้ปัญหาตรงความต้องการ และความสามารถใช้งานได้จริง ส่วนความทนทานยังคงอยู่ระดับปานกลาง เมื่อเปรียบเทียบกับต้นแบบก่อนปรับปรุง กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 5 ด้าน ได้แก่ การเรียนรู้การใช้งานได้ง่าย (p=0.021) การแก้ปัญหาตรงความต้องการ (p=0.020) ความสามารถใช้งานได้จริง (p=0.010) การลดภาระผู้ดูแล (p=0.034) และความพึงพอใจโดยรวม (p=0.008) สรุปได้ว่านวัตกรรมมือจับสมุนไพรสามารถประยุกต์ใช้ในผู้พิการที่มีปัญหามือจิกเกร็งเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังช่วยลดภาระในการดูแลความสะอาดของมือและเล็บผู้พิการด้วย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ. (2568). สถานการณ์คนพิการ 31 ตุลาคม 2568. สืบค้นเมื่อ 17 มกราคม 2569, จาก https://dep.go.th/th/law-academic/knowledge-base/disabled-person-situation

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2567). “ถุงมือสานฝันปันสุขเพื่อเด็กพิการทางสมอง” ผลงานนักเรียนสาธิตจุฬาฯ รางวัลชนะเลิศการประกวดสิ่งประดิษฐ์สำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อ 17 มกราคม 2569, จาก https://www.chula.ac.th/news /166145/

ณัฐรดา บุรุษเลี่ยม. (2568). การบำบัดด้วยน้ำมันหอมระเหย ศาสตร์แห่งกลิ่นเพื่อสุขภาพองค์รวม. วารสารโรงพยาบาลชลบุรี, 50(2), 183-192.

ธนวิชญ์ กิจเดช, จุฑามาศ รัตนา, และ พระรัตนมุนี (ปุณณมี วิสารโท). (2567). Smart Disabled People สร้างสุขให้ผู้พิการด้วยโลกเสมือนจริง. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 1(1), 16-26.

ธันยวัฒน์ รัตนสัค. (2567). การบริหารปกครองแบบร่วมมือในการดำเนินงานศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงองค์การบริหารส่วนตำบลดอยหล่อ. สักทอง : วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 30(1), 17-30.

นคร จันทราช, พระสุภาพร เตชธโร, สิปป์มงคล ป้องภา, พระใบฏีกาสุพจน์ ตปสีโล, และ พูลศักดิ์ หอมสมบัติ. (2568). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้พิการวิถีพุทธในสังคมไทย. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 8(2), 128-143.

พนินทร กองเกตุใหญ่, ธนิน นุตรทัต, ศิรประภา ลิ้มประเสริฐ, และ สุพิชชา สายสิทธิ์. (2563). อุปกรณ์ดามสำหรับผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งจากโรคหลอดเลือดสมอง. เวชบันทึกศิริราช, 13(4), 272-278.

ฟีรดาว เฮ็งตา, อุมนียะห์ กูนา, ยมล พิทักษ์ภาวศุทธิ, สุกาญจนา กําลังมาก. (2567). ลักษณะทางกายภาพและฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากมะกรูดตะไคร้และมะนาว. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 6(4), 57-64.

Borg, W. R., & Gall, M. D. (1989). Educational research: An introduction (5th ed.). Longman.

de Lima, F. D., Servelhere, K. R., Bittar, M. F. R., González-Salazar, C., Martinez, A. R. M., Benaglia, T., ... França, M. C. (2025). Ziclague® (Alpinia Zerumbet oil) in patients with hereditary spastic paraplegia-the randomized controlled ZISPAST trial. Orphanet Journal of Rare Diseases, 20(1), 481. Retrieved from https://doi.org/10.1186/s13023-025-03481-x

Ebrahimi, H., Mardani, A., Basirinezhad, M. H., Hamidzadeh, A., & Eskandari, F. (2022). The effects of Lavender and Chamomile essential oil inhalation aromatherapy on depression, anxiety and stress in older community-dwelling people: A randomized controlled trial. Explore, 18(3), 272-278. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.explore.2020.12.012

Hajihoseini, M., Tahermohammadi, H., Daneshfard, B., Safari, M. S., & Karimi Rouzbahani, A. (2023). Massage with herbal oils as a novel therapeutic approach for cerebral palsy: A medical hypothesis. Traditional and Integrative Medicine, 8(4), 408-418.

Huang, Y.-C., Lin, S.-C., Chen, K.-H., Chen, C.-M., Chang, C.-H., & Lin, C.-H. (2021). Therapeutic efficacy of dynamic hand splints in spastic hemiparetic hands: A randomized controlled single-blind trial. Taiwan Journal of Physical Medicine and Rehabilitation, 49(1), 6. Retrieved from https://doi.org/10.6315/tjpmr.202106_49(1).0006

Jivad, N., Forouzandeh Shahrakei, Z., Khaghani, A., & Setorki, M. (2023). The protective effects of lavender herbal tea on spasticity and ataxia in patients with multiple sclerosis. Future Natural Products, 9(1), 25-30.

Ledoux, E., & Kumar, N. S. (2023). OrthoHand extend: Design, modeling and evaluation of a simple wrist-hand stretching orthosis for neurologically impaired patients. IEEE Transactions and Journals Template, 1-10. Retrieved from https://doi.org/10.36227/techrxiv.170327839.98374610/v1

Mishra, A., Singh, A., & Singh, A. (2025). Evaluation of skeletal muscle relaxant activity of Cymbopogon citratus in mice. International Journal of Current Pharmaceutical Research, 17(4), 52-59. Retrieved from https://doi.org/10.22159/ijcpr.2025v17i4.7000

Mukarram, M., Choudhary, S., Khan, M. A., Poltronieri, P., Khan, M. M. A., Ali, J., ... Shahid, M. (2021). Lemongrass essential oil components with antimicrobial and anticancer activities. Antioxidants, 11(1), 20. Retrieved from https://doi.org/10.3390/antiox11010020

Stilli, A., Cremoni, A., Bianchi, M., Ridolfi, A., Gerli, F., Vannetti, F., . . . Althoefer, K. (2018). AirExGlove—A novel pneumatic exoskeleton glove for adaptive hand rehabilitation in post-stroke patients. In 2018 IEEE International Conference on Soft Robotics (RoboSoft) (pp. 579-584). Retrieved from https://doi.org/10.1109/ROBOSOFT.2018.8405388

Yang, Y.-S., Tseng, C.-H., Fang, W.-C., Han, I.-W., & Huang, S.-C. (2021). Effectiveness of a new 3D-printed dynamic hand-wrist splint on hand motor function and spasticity in chronic stroke patients. Journal of Clinical Medicine, 10(19), 4549. Retrieved from https://doi.org/10.3390/jcm10194549

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

06-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

พิสัยพันธุ์ ร., มุมา น., พันธ์พิพัฒน์ ม., & ขันทอง ภ. (2026). นวัตกรรมมือจับสมุนไพรเพื่อการจัดการภาวะมือจิกเกร็งเรื้อรัง. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 6(2), e280691. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/280691

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย