การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพระยะยาวในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วม ของภาคีเครือข่าย อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

ผู้แต่ง

  • ณัทณพงศ์ พีรภัคพงศ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชลบุรี

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง, การดูแลสุขภาพระยะยาว, การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพระยะยาวในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ทำการศึกษาระหว่างตุลาคม 2565 - กันยายน 2567 กลุ่มตัวอย่าง 4 กลุ่ม ดังนี้ 1) ภาคีเครือข่ายสำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ 24 คน 2) อสม./CG 325 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ 3) ภาคีเครือข่าย 182 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ และ 4) ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 147 คน สุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้แบบประเมินคุณภาพชีวิต แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ และแบบสอบถามการมีส่วนร่วม ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาช เท่ากับ 0.84, 0.93 และ 0.95 ตามลำดับ และข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ คือ สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการเปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05 ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

               ผลการวิจัยพบว่าการดูแลระยะยาวในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ที่พัฒนาขึ้นมีการดำเนินงานด้วย CO-CARING Model 8 องค์ประกอบ คือ 1) ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม 2) หน่วยงานต่างๆ ร่วมจัดบริการ 3) แผนการดูแลรายบุคคล 4) กระตุ้นการส่วนร่วม 5) สนับสนุนทรัพยากร 6) บูรณาการบริการ 7) มีระบบสื่อสาร และ 8) กำกับ ติดตาม และประเมินผล พบว่าหลังการพัฒนารูปแบบผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.001) และการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการดูแลระยะยาวในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง หลังการพัฒนารูปแบบสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.001) ดังนั้นการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการกำหนดเป้าหมาย และมาตรการร่วมกัน ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงได้รับการดูแลจากกองทุนประกันสุขภาพท้องถิ่นให้ได้รับบริการตามชุดสิทธิประโยชน์ของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และการดูแลทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และการพยาบาลเบื้องต้นชี้ให้เห็นรูปแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มคุณภาพการดูแลระยะยาวของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานจำนวนผู้สูงอายุในเขตพื้นที่รับผิดชอบ จำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). สืบค้นจาก https://hdcservice. moph.go.th

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. (2561). แผนยุทธศาสตรชาติระยะ 20 ป (ด้านสาธารณสุข) พ.ศ. 2560 – 2579. นนทบุรี:กระทรวงสาธารณสุข.

กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ. (2564). สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย. สืบค้นจาก: https://www. dop.go.th/th/know/1/926

กัญญารัตน์ กันยะกาญจน์, ฐิติมา โกศัลวิตร และนฤมล บุญญนิวารวัฒน์. (2562). รูปแบบการดูแลระยะยาวแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดงบังอำเภอ เมือง จังหวัดอุบลราชธานี. มนุษญสัมคมสาร, 7(1), 1-20.

นวรัตน์ บุญนาน และมาวิน ทับแสง. (2563). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุกลุ่มพึ่งพิงเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสำนักงานสาธารณสุขมหาสารคาม, 4(7), 166-179.

ประเสริฐ สาวีรัมย์. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยการพัฒนาความรอบรู้ด้วยหลักสูตร “CG เชี่ยวชาญ” ให้กับผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในเขตอำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์ อนามัยที่ 9, 16(1), 86-100.

เมตตา ลิมปวราลัย. (2563). การพัฒนากระบวนการเพิ่มศักยภาพนักบริบาลชุมชนในการดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(2), 259-265.

ยุทธพล เดชารัตนชาติ และยิ่งศักดิ์ คชโคตร. (2565). รูปแบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(3), 63-80.

ศศินันท์ สายแวว และวรพจน์ พรหมสัตยพรต. (2564). การพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ตำบลนาเจริญ อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 7(4), 197-212.

สุธิดา แจ้งประจักษ์. (2566). การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวของประเทศไทย: มุมมองด้านนโยบาย. วารสารมหาจุฬา นาครทรรศน์, 10(5), 233-243.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชลบุรี. (2565). รายงานรายงานการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. ชลบุรี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชลบุรี.

สำนักอนามัยผู้สูงอายุ. (2567). คู่มือแนวทางทางการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Caregiver) 70 ชั่วโมง ฉบับปรับปรุงปี พ.ศ.2567 กระทรวงสาธารณสุข. นนทบุรี: สำนักอนามัยผู้สูงอายุ.

สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล และคณะ. (2545). เครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลก ชุดย่อฉบับภาษาไทย. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง.

Daniel, W. W. (2010). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (9th ed.). New York; John Wiley and Sons.

Kemmis, S & McTaggart, R. (1988). The Action Research Planner (3rd ed.). Victoria; Deakin University.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

พีรภัคพงศ์ ณ. (2025). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพระยะยาวในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วม ของภาคีเครือข่าย อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 5(3), e277084. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/277084

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย