การประเมินค่าดัชนีปริมาณรังสีและดัชนีความเบี่ยงเบนในการถ่ายภาพเอกซเรย์ทั่วไปด้วยระบบดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทนำ: ค่าดัชนีปริมาณรังสี (Exposure index; EI) และดัชนีความเบี่ยงเบน (Deviation; DI) เป็นตัวชี้วัดสำคัญในการประเมินความเหมาะสมของปริมาณรังสีและคุณภาพของภาพถ่ายรังสีด้วยระบบเอกซเรย์ดิจิทัล วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินการกระจายของค่า EI และ DI จากการถ่ายภาพเอกซเรย์ทั่วไปบริเวณทรวงอก ช่องท้อง อุ้งเชิงกราน และกระดูกสันหลังส่วนเอวด้วยเครื่องเอกซเรย์ดิจิทัล วิธีการศึกษา: รวบรวมข้อมูลผู้ป่วย ข้อมูลเทคนิคการให้รังสี ข้อมูลดัชนีชี้วัด และข้อมูลปริมาณรังสีของผู้ป่วยย้อนหลัง ตามเกณฑ์การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างที่เข้ารับบริการถ่ายภาพด้วยเครื่องเอกซเรย์ทั่วไป ยี่ห้อ Samsung ในช่วงเดือนตุลาคม 2567 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2568 จำนวนทั้งสิ้น 602 ราย วิเคราะห์ผลทางสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่เข้ารับการถ่ายภาพมีช่วงอายุตั้งแต่ 16 - 93 ปี เพศหญิงมากกว่าเพศชาย และมีค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index; BMI) ในช่วง 12.45 – 46.06 โดยพบค่า EI ส่วนใหญ่ในทุกตำแหน่งของการถ่ายภาพต่ำกว่าค่า EI เป้าหมายที่บริษัทผู้ผลิตกำหนด ค่า DI ส่วนใหญ่อยู่ในช่วง -3 ถึง -1 ในทุกตำแหน่งโดยเฉพาะที่ทรวงอก และพบการกระจายของค่า DI กว้างที่ช่องท้อง อุ้งเชิงกราน และกระดูกสันหลังส่วนเอว สรุปผลการศึกษา: ค่า EI และ DI จากการศึกษานี้แสดงถึงการให้ปริมาณรังสีนอกช่วงค่าเหมาะสมโดยยังมีคุณภาพเพียงพอต่อการแปลผลทางคลินิก การนำค่า EI และ DI มาใช้ประเมินความคลาดเคลื่อน ช่วยสะท้อนคุณภาพ ความเหมาะสมของเทคนิคการถ่ายภาพ และความปลอดภัยทางรังสีของผู้ป่วยได้