ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อยต่อความรู้ ความสามารถในการดูแลตนเอง การรับรู้อาการภายหลังสมองกระทบกระเทือน และการฟื้นหายจากสมองบาดเจ็บในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อย

Main Article Content

เยาวรัตน์ เอมโอฐ
กุสุมา คุววัฒนสัมฤทธิ์
สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษากึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดผลก่อน และหลัง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อย ต่อความรู้ ความสามารถในการดูแลตนเอง การรับรู้อาการภายหลังสมองกระทบกระเทือน และการฟื้นหายจากสมองบาดเจ็บที่คัดเลือกวิธีเฉพาะเจาะจง จำนวน 30 ราย โปรแกรมฯ ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ ขั้นประเมิน ขั้นการให้ความรู้ และขั้นการกำกับและติดตาม เก็บรวบรวมข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามของผู้ป่วยโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดความรู้ แบบวัดความสามารถในการดูแลตนเอง แบบสอบถามอาการหลังบาดเจ็บศีรษะ (The Rivermead Postconcussion Symptom Questionnaire) และแบบประเมินการฟื้นหายจากสมองบาดเจ็บ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Repeated Measures ANOVA  Wilcoxon signed rank test และ Friedman test ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 76.7 อายุเฉลี่ย 30.67 ปี ความรู้หลังได้รับโปรแกรม ฯ สูงกว่าก่อน (Mean 12.27, SD=2.28) ได้รับโปรแกรม และเมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้ก่อน และหลังได้รับโปรแกรมทันที (Mean 16.70, SD=1.93) และในสัปดาห์ที่ 4 (Mean 15.30, SD=1.90) พบว่าคะแนนเฉลี่ยความรู้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<.05 คะแนนเฉลี่ยกลุ่มอาการ PCS ก่อน (Mean 11.03, SD=7.31) และหลังได้รับโปรแกรมฯ สัปดาห์ที่ 2 (Mean 3.30, SD=5.53) และ 4 (Mean 2.50, SD=4.67) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<.05  ส่วนความสามารถในการดูแลตนเอง ในสัปดาห์ที่ 4 (Mean 89.50, SD=12.77) สูงกว่าสัปดาห์ที่ 2 (Mean 58.50, SD=10.99) เมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยในสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 4 ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p>.05 และคะแนนการฟื้นหายภายหลังสมองบาดเจ็บในสัปดาห์ที่ 4 (Mean .47, SD=1.33) สูงกว่าในสัปดาห์ที่ 2 (Mean 2.20, SD=2.70) เมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยในสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 4 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p < .05 ผลการวิจัยเสนอแนะว่าพยาบาลควรใช้โปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเอง ฯ ในการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
เอมโอฐ เ, คุววัฒนสัมฤทธิ์ ก, ชัยวิบูลย์ธรรม ส. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อยต่อความรู้ ความสามารถในการดูแลตนเอง การรับรู้อาการภายหลังสมองกระทบกระเทือน และการฟื้นหายจากสมองบาดเจ็บในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อย. NJPH (วารสาร พ.ส.) [อินเทอร์เน็ต]. 30 ธันวาคม 2020 [อ้างถึง 16 มกราคม 2026];30(3):207-22. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tnaph/article/view/248471
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. Lefevre-Dognin C, Cogné M, Perdrieau V, Granger A, Heslot C, Azouvi P. Definition and epidemiology of mild traumatic brain injury. Neurochirurgie.2020.

2. Gardner RC, Yaffe K. Epidemiology of mild traumatic brain injury and neurodegenerative disease. Mol Cell Neurosci.2015;66(Pt B):75-80.

3. Ahman S, Saveman BI, Styrke J, Bjornstig U, Stalnacke BM. Long-term follow-up of patients with mild traumatic brain injury: a mixed-method study. J Rehabil Med.2013;45(8):758-64.

20. Tangwongchai S, Charernboon T, Phanasathit M, et al. The validity of thai version of the montreal cognitive assessment (MoCA-T). Dement Neuropsychol.2009;3:172.

21. Eyres S, Carey A, Gilworth G, Neumann V, Tennant A. Construct validity and reliability of the Rivermead Post-Concussion Symptoms Questionnaire. Clinical rehabilitation.2005;19(8):878-87.

22. Premsai T. (2003). Follow up study of patient’s adaptation after mild head injury. [Master thesis]. Bangkok: Mahidol University. (in Thai).

23. King NS, Crawford S, Wenden FJ, Moss NEG, Wade DT. The rivermead post concussion symptoms questionnaire: a measure of symptoms commonly experienced after head injury and its reliability.J Neurol 1995;242:587-92.

24. Deethongkham D. Relationship between Post concussion symptoms and functional performance in Patients with mild traumatic brain injury. [Master thesis]. Chonburi: Burapha University.2015. (in Thai).

25. Niramon P, Sucamvang K, Tungamnuay T. Effect of educational program for caregivers on caring of patient with minor head injury. [Master thesis]. Chiang Mai, Chiang Mai University.2005. (in Thai).

26. Komgorm A, Nantachaipan P, Srisupan W, Tawannarit, Tonmuhayakul O & Potjanamart C. Meta-analysis of surgical patient Instruction in Thailand. [Master thesis]. Chiang Mai, Chiang Mai University.2002 (in Thai).

27. Bergman K, Louis S. Discharge instructions for concussion: are we meeting the patient needs? J Trauma Nurs.2016;23(6)327-33. (in Thai).

28. Miller Phillips M, Reddy CC. Managing patients with prolonged recovery following concussion. Phys Med Rehabil Clin N Am. 2016;27(2):455-74.

29. Tummee S. Predicting factors to quality of life in patients with mild traumatic brain injury after discharge from hospital at the first 2 weeks.[Master thesis]. Bangkok: Mahidol university;2015. (in Thai).