การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ด้วยกิจกรรมทางการแพทย์แผนไทย กรณีศึกษา จังหวัดนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลอง รวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ ในอาสาสมัครผู้สูงอายุกลุ่มเดียวจำนวน 100 คนที่ผ่านเกณฑ์การคัดเข้าจำนวน 7 ข้อและเกณฑ์การออกจากโครงการจำนวน 3 ข้อ ประเมินก่อน-หลังเข้าร่วมการส่งเสริมคุณภาพชีวิตด้วยกิจกรรมทางการแพทย์แผนไทย วัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบระดับความรู้ของผู้สูงอายุก่อนและหลังการอบรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อเปรียบเทียบระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุก่อนและหลังการส่งเสริมคุณภาพชีวิต และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจ ความต้องการนำไปใช้ประโยชน์ และความรู้ที่ได้จากการอบรมเชิงปฏิบัติการกับคุณภาพชีวิต
ผลการวิจัยพบว่าก่อนการศึกษาอาสาสมัครมีคุณภาพชีวิตโดยรวมในระดับปานกลาง เมื่อจบการศึกษาแล้วมีคุณภาพชีวิตโดยรวมในระดับดี มีระดับคะแนนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แรงจูงใจในการเข้าร่วมโครงการ (r=0.430) และความต้องการนำไปใช้ประโยชน์(r=0.502) มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( p<0.05) แต่ความรู้ที่ได้จากการอบรมเชิงปฏิบัติการ ไม่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น (r=0.066, p>0.05)
อย่างไรก็ตามอาสาสมัครสามารถเผยแพร่ความรู้ที่ได้รับจากการฝึกอบรม ขยายเครือข่ายในอัตราส่วนอาสาสมัคร : ผู้ได้รับการเผยแพร่จำนวน 1 ต่อ 30 คน ทั้งยังสามารถรวมกลุ่มกันผลิต น้ำมันนวดสมุนไพร จำนวน 2 ยี่ห้อ เริ่มจำหน่ายในท้องถิ่น การศึกษานี้แสดงให้เห็นได้ว่าผู้สูงอายุสามารถแสดงศักยภาพที่ชัดเจน สามารถต่อยอดการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อจำหน่ายหรือใช้ประโยชน์ในการส่งเสริมสุขภาพและสามารถประยุกต์การศึกษานี้ให้เหมาะสมกับบริบทของชุมชนผู้สูงอายุอื่นๆ ได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2559). รายงานสถานการณ์ ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2558. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). ข้ออมูลผู้สูงอายุ. ค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.dop.go.th.
อุไรรัชต์ บุญแท้ และคณะ. (2560). สภาวะสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ภายใต้การดูแลของเครือข่ายชุมชนร่วมกับครอบครัวเสมือน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 35(3), 175-185.
โสภิชา เรืองผึ้ง. (2561). ความต้องการในโครงการสมาร์ทซิตี้ด้านการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลเมืองแสนสุข จังหวัดชลบุรี สารนิพนธ์ปริญญาตรี ภาควิชาสังคมวิทยา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
นิธิภัทร ชิตานนท์. (2563). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลเสม็ด อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาตรี สาขาวิชาการบริหารงานยุติธรรมและสังคม คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
วิภานันท์ ม่วงสกุล. (2558). การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพังด้วยแนวคิดพฤฒพลัง. วารสารวิจัยสังคม. 38(2), 93-112.
กิตติทัช เขียวฉอ้อน และธีระวัฒน์ จันทึก. (2560). การทำงานเป็นทีมสู่การเพิ่มประสิทธิผลในการทำงาน. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี. 11(1), 355-370.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2557). ชุมชนนักปฏิบัติ ( Community of Practices CoPs ) ค้นเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2565. จาก https://www.nstda.or.th/.
ภักศจีภรณ์ ขันทอง. (2567) การฟื้นฟูผู้สูงอายุสำหรับสำหรับแพทย์แผนไทย. กรุงเทพฯ : ศูนย์หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดารชา เทพสุริยานนท์ และภักศจีภรณ์ ขันทอง. (2017). คุณภาพชีวิตของการออกกำลังกายด้วยท่าฤๅษีดัดตนในผู้สูงอายุบ้านทรายมูล จังหวัดยโสธร. วารสารหมอยาไทยวิจัย. 3(2), 1-5.
พรรณภัทร อินทฤทธิ์. (2560). การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย. วารสารหมอยาไทยวิจัย. 3(2), 35-42.
สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์. (2563). จ.นครศรีธรรมราช ติด 1 ใน 3 จังหวัด ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นพื้นที่ต้นแบบดีเด่นแห่งชาติ ด้านการแพทย์แผนไทย แพทย์พื้นบ้านและแพทย์ทางเลือก ปี 2563 ค้นเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2565. จาก https://nakhonsithammarat.prd.go.th.
จิรัชยา เคล้าดี และคณะ. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารราชพฤกษ์. 15(1), 27-32.
ภิรมย์ กมลรัตนกุล และคณะ. (2542). หลักการทำวิจัยให้สำเร็จ. กรุงเทพฯ : เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นอ พับลิเคชัน จำกัด.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพระนครศรีอยุธยา.(2558). แบบประเมินความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน. ดัชนีบาร์เธลเอดีแอล ค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2565 จาก https://ayo.moph.go.th
กรมสุขภาพจิต.(2559) แบบประเมินคุณภาพชีวิต (WHOQOL – BREF –THAI-1997) ค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2565 จาก https://dmh.go.th.
รัฐพล ประดับเวทย์. (2560). แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีตามแนวคิดอนุกรมวิธานของบลูม. Veridian E-Journal. 10(3), 1051-1065.
สมถวิล วิจิตรวรรณา. (2563). สถิติความสัมพันธ์: เลือกใช้อย่างไร วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 8(2), 1-15.
ยุพิน ทรัพย์แก้ว. (2559). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุด้วยหลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุของศูนย์ความเป็นเลิศด้านการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครศรีธรรมราช. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 26(9), 25-39.
วีรวัฒน์ เข้มแข็ง และคณะ. (2561). การพัฒนาภาพแบบการจัดการความรู้ของกลุ่มผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างทุนทางปัญญาในการจัดการศึกษาตลอดชีวิต. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์. 33(3), 60-70.
พิมพ์วดี โตยิ่ง. (2563). การวิเคราะห์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ กรณีศึกษา ตำบลคลองเกตุ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี. สารนิพนธ์ทวิปริญญาโททางรัฐประศาสนศาสตร์และบริหารธุรกิจ คณะรัฐศาสตร์และคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคาแหง.
