ผลการศึกษาการแช่เท้าด้วยตำรับยาสมุนไพรต่อผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มารับบริการในคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลพนา จังหวัดอำนาจเจริญ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) แบบสามกลุ่มเปรียบเทียบก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบค่าความดันโลหิตก่อนและหลังการทดลอง 2) เปรียบเทียบค่าความดันโลหิตระหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง และ 3) ศึกษาความพึงพอใจต่อการแช่เท้าตำรับสมุนไพร ประกอบด้วย ผิวมะกรูด ตะไคร้หอม เหง้าขมิ้นชัน ใบมะขาม ใบเปล้าใหญ่ พิมเสน และเกลือสินเธาว์ ในกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ที่มีค่าความดันโลหิต ≥140/90 mmHg ที่มารับบริการคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลพนา จังหวัดอำนาจเจริญ จำนวน 150 คน คัดเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์คัดเลือก แบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 50 คน ได้แก่ กลุ่มนั่งพัก 15 นาที กลุ่มแช่เท้าน้ำอุ่น 5 นาที และกลุ่มแช่เท้าสมุนไพร 5 นาที ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มแช่เท้าสมุนไพรมีค่าความดันโลหิตซิสโตลิกลดลงจาก 156.00 mmHg เป็น 133.48 mmHg ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p= 0.029) ขณะที่กลุ่มแช่เท้าน้ำอุ่นมีค่าความดันไดแอสโตลิกลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p= 0.002) แต่กลุ่มนั่งพักไม่พบความแตกต่างที่มีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่าค่าความดันโลหิตซิสโตลิกในกลุ่มแช่เท้าสมุนไพรต่ำกว่ากลุ่มนั่งพักและแช่เท้าน้ำอุ่นอย่างมีนัยสำคัญ (p< 0.001) ความพึงพอใจต่อการแช่เท้าสมุนไพรอยู่ในระดับมาก ดังนั้น การแช่เท้าสมุนไพรด้วยระยะเวลา 5 นาที ในช่วงอุณหภูมิ 38–40°C สามารถช่วยลดค่าความดันโลหิตซิสโตลิกได้อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างความพึงพอใจในระดับสูงแก่ผู้เข้าร่วม เป็นกิจกรรมทางเลือกอีกหนึ่งที่ปลอดภัย สามารถประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงได้ในระดับชุมชนและสถานบริการสุขภาพปฐมภูมิ