ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการสั่งใช้ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติ ณ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง -

Main Article Content

สุริยนต์ มิ่งขวัญ

บทคัดย่อ

                   ประเทศไทยมีนโยบายในการส่งเสริมการใช้สมุนไพรไทยในระบบสุขภาพ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้ายาและวัตถุดิบจำนวนมากจากต่างประเทศ แต่การใช้ยาสมุนไพรในโรงพยาบาลของรัฐยังมีค่อนข้างน้อย ผู้วิจัยจึงสนใจพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการสั่งใช้ยาสมุนไพร โดยการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (action research) เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการสั่งใช้ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติในผู้ป่วยนอก ระหว่างก่อนพัฒนาโปรแกรมฯ ระหว่างเดือนตุลาคม 2565 - กันยายน 2566(12 เดือน) และช่วงหลังพัฒนาโปรแกรมฯ ระหว่างเดือนตุลาคม 2566 – กันยายน 2567 (12 เดือน) วิเคราะห์ผลด้วย สถิติเชิงพรรณนา โดยแสดงข้อมูลในรูปแจกแจงความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percent) ผลการวิจัยพบว่าหลังพัฒนาโปรแกรมฯ การสั่งใช้ยาสมุนไพรในผู้ป่วยนอกเพิ่มขึ้น ร้อยละ 16.31 และมูลค่ารวมของการสั่งใช้ยาสมุนไพรในผู้ป่วยนอกเพิ่มขึ้น ร้อยละ 90.48 ดังนั้นโปรแกรมส่งเสริมการสั่งใช้ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติที่พัฒนาขึ้นนี้มีประสิทธิผลในการเพิ่มมูลค่าการสั่งใช้ยาสมุนไพรในผู้ป่วยนอก ผู้บริหารหรือคณะทำงานขับเคลื่อนส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรสามารถนำไปปรับใช้เพื่อเพิ่มมูลค่าในการสั่งใช้ยาสมุนไพรในสถานบริการได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มิ่งขวัญ ส. (2025). ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการสั่งใช้ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติ ณ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง: -. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 11(1), 135–148. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ttm/article/view/274912
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.(2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข).สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567,จาก https://spd.moph.go.th/20-year-national-strategy-public-health/.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี.(2568).นโยบายการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2568, จาก https://demo.phoubon.in.th/?page_id=3743.

ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์.(2567).การเลือกใช้ยาสมุนไพรในร้านขายยาตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยเบื้องต้น. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567,จากhttps://www.pharmacycouncil.org/ccpe/index. php?option=seminar_detail&subpage=seminar_detail&id=5607.

ภัทรพล จึงสมเจตไพศาล. (2562). การพัฒนาต้นแบบการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในครัวเรือน (Med Kit) ในประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 28(6), 1092-1103.

ชลทิวา ทองรัตน์ และคณะ. (2568).ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสั่งจ่ายยาสมุนไพรของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขใน หน่วยบริการปฐมภูมิ จังหวัดนนทบุรี. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข.11(1), 103-124. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567,จาก https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/20.500.14594/109407.

ชวัลวลัย เมฆสวัสดิชัย. (2562). การประเมินผลนโยบายส่งเสริมการใช้ยาจากสมุนไพรของสถานพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ในจังหวัดสระบุรี ปีงบประมาณ 2560. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 17 (3) ,516-526.

ปวันรัตน์ กิจเฉลา และวิศรี วายุรกุล.(2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการสั่งจ่ายยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติของแพทย์แผนปัจจุบันในจังหวัดปทุมธานี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 15(2),145-158.

พุทธชาด สังข์ประพันธ์.(2566).ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาสมุนไพร ในหน่วยบริการปฐมภูมิ จังหวัดภูเก็ต .วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ. 3(2), 122-135.

สันทัศน์ ทองงามดี.(2565).การกระจายยาสมุนไพร และผลลัพธ์ การส่งเสริมการใช้ ยาสมุนไพร ในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ จังหวัดพิจิตร จากนโยบายการอุดหนุนยาสมุนไพร ของเขตสุขภาพที่ 3.วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. 3(2), 30-37.

วิชัย โชควิวัฒน .(บรรณาธิการ).(2564).ระบบยาของประเทศไทย 2563.พิมพ์ครั้งที่ 1.นนทบุรี : สำนักพิมพ์สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

ภิลันทน์ สังคง และคณะ. (2566).ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับความรู้เรื่องการใช้ยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติของผู้สั่งจ่ายยาในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ:กรณีศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี.วารสารวิชาการสาธารณสุข. 32(6).

ปัทมา แคสันเทียะ และทิพาพร กาญจนราช. (2564).ปัญหาและข้อเสนอแนะในการทดแทนยาแผนปัจจุบันด้วยยาสมุนไพรในโรงพยาบาลของรัฐ: การศึกษานำร่องจากมุมมองของ บุคลากรทางการแพทย์ของโรงพยาบาลชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารเภสัชกรรมไทย.13(4),837- 46.

พรพรรณ ระวังพันธ์ และคณะ. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการ การบริการด้านการแพทย์แผนไทย จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข.27(2), 280-291.

กระทรวงสาธารณสุข.(2566).ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ(Health Data Center) version 1.11.3.สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2566, จาก https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/18576644ee6ec12c24b8d307535fa140.

รัตนพร เสนาลาด และคณะ.(2564). ผลของการใช้แนวทางการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารเภสัชกรรมไทย.4,933-43.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี. (2567).ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ(Health Data Center) version 1.11.3.สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567, จาก https://hdc.moph.go.th/ubn/public/standard-report-detail/18576644ee6ec12c24b8d307535fa140.