ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสของตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ขนานที่ 9
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคเบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลกที่ร้ายแรงที่สุดโรคหนึ่ง และเป็นโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติในการเผาผลาญของร่างกาย ก่อให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและวิเคราะห์ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกและ ฟลาโวนอยด์ของสารสกัดตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ขนานที่ 9 และสมุนไพรเดี่ยวในตำรับ โดยการสกัดสมุนไพรด้วยวิธีการหมักด้วยเอทานอล และการสกัดด้วยวิธีการต้มแบบดั้งเดิมสมัยโบราณ ซึ่งได้ทำการทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH, ABTS และ FARP จากการทดสอบพบว่าสารสกัดของตำรับชั้นเอทานอลมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสที่มีค่า IC50 = 474.11 µg/mL ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH พบว่าเหงือกปลาหมอชั้นเอทานอลมีฤทธิ์ดีที่สุด IC50 = 14.73 µg/mL, วิธี ABTS พบว่าทองพันชั่งชั้นน้ำมีฤทธิ์ดีที่สุด IC50 = 22.38 µg/mL และการทดสอบวิธี FARP พบว่าทองพันชั่งชั้นน้ำมีฤทธิ์ดีที่สุดเท่ากับ 157.95 mg Trolox/g extract และ 336.99 mg Fe2+/g extract นอกจากนี้สารประกอบ ฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์สูงสุดที่ 239.96±3.06 mg GAE/g extract, 587.67 mg QE/g extract ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ขนานที่ 9 มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นควรมีการศึกษาถึงผลข้างเคียงและความปลอดภัยของตำรับยาสมุนไพรเพื่อเป็นข้อมูลยืนยันในทางวิทยาศาสตร์ต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Thummajitsakul S, et al. (2023) Comparison of FTIR fingerprint, phenolic content, antioxidant and anti-glucosidase activities among Phaseolus vulgaris L., Arachis hypogaea L. and Plukenetia volubilis L. Electronic Journal of Biotechnology. 61, 14–23.
Lin X, et al. (2020) Global, regional, and national burden and trend of diabetes in 195 countries and territories: an analysis from 1990 to 2025. Scientific Reports 10:14790. Available from Internet: https://doi.org/10.1038/s41598-020-71908-9.
IDF Diabetes Atlas. (2021). Thailand diabetes report 2000-2045. Available from Internet: https://diabetesatlas.org/
Assefa ST, et al. (2019). Alpha glucosidase inhibitory activities of plants with focus on common vegetables. Plants. 9(1), 2. https://doi.org/10.3390/plants9010002
Djeujo FM, et al. (2021). Pharmacology. α-Glucosidase and advanced glycation end products inhibition with Vernonia amygdalina root and leaf extracts: New data supporting the antidiabetic properties. Journal of Pharmacy and Pharmacology. 73(9), 1240–1249.
ไกรสีห์ ลิ้มประเสริฐ. เวชกรรมไทยประยุกต์ ตอนทฤษฎีธาตุและการวินิจฉัยโรค. กรุงเทพฯ : เพจเมคเกอร์, ม.ป.ป.
Magaña-Barajas E, et al. (2021). In vitro α-amylase and α-glucosidase enzyme inhibition and antioxidant activity by capsaicin and piperine from Capsicum chinense and Piper nigrum fruits. Journal of environmental science and health. 56(3), 282-91.
Nutmakul T & Chewchinda S. (2023). Synergistic effect of Trikatuk, a traditional Thai formulation, on antioxidant and alpha-glucosidase inhibitory activities. Heliyon. 9(1), 13063.
Sompong W & Adisakwattana S. (2015). Inhibitory effect of herbal medicines and their trapping abilities against methylglyoxal-derived advanced glycation end-products. BMC Comple-mentary and Alternative Medicine. 15, 1-8.
Thilak B, et al. (2023). Identification of bioactive compounds from the ethnomedicinal plant Senna alata (L.) Roxb. (fabaceae) through in vitro and molecular docking analysis against α-glucosidase enzyme: a diabetic drug target. Plant Science Today. 10(3), 235-249.
Yaowachai W, et al. (2023). In vitro callus induction and evaluation of antioxidant activity of Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz. Biology Methods and Protocols. 8(1), 19.
Shah MA, et al. (2017). α-Glucosidase inhibitory effect of rhinacanthins-rich extract from Rhinacanthus nasutus leaf and synergistic effect in combination with acarbose. Journal of Functional Foods. 36, 325-331.
Olatunji OJ, et al. (2022). New insights on Acanthus ebracteatus Vahl: UPLC-ESI-QTOF-MS profile, antioxidant, antimicrobial and anticancer activities. Molecules. 27(6), 1981.
ชานนท์ นัยจิตร และอนุรักษ์ เชื้อมั่ง. (2559). การประเมินฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ สารประกอบรวมฟีนอลและนิโคตินของสมุนไพรไทย 15 ชนิด. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 24(2), 252-355.
Huu DMN, et al. (2021). Pipercyclobutanamide D, a new member of the cyclobutanamide-type alkaloid, from the roots of Piper nigrum. Journal of Asian Natural Products Research. 23(9), 906-12.
Atanu FO, et al. (2022). Hydroethanolic extracts of Senna alata leaves possess antimalarial effects and reverses haematological and biochemical pertubation in plasmodium berghei-infected mice. Journal of Evidence-Based Integrative Medicine. 27, 1-7.
สิรินภา จิระกิตติเจริญ และคณะ. (2567). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และความสามารถในการต้านเชื้อแบคทีเรีย ของสารสกัดเดี่ยวและสารสกัดผสมจากใบพญายอ ใบกระดูกไก่ดำ และใบหนาดใหญ่. วารสารหมอยาไทยวิจัย. 10(2), 99-103.
รุ่งรวี เต็มศิริฤกษ์กุล. (ไม่ปรากฏ). สมุนไพรเดี่ยวกับสมุนไพรตำรับแตกต่างกันอย่างไร. สืบค้นจาก: https://pharm.tu.ac.th/uploads/pharm/pdf/articles/20230719_002.pdf
Sadeer NB, et al. (2020). The versatility of antioxidant assays in food science and safety—Chemistry, applications, strengths, and limitations. Antioxidants. 9(8), 709.
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ และคณะ. (2063). ฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟ่ากลูโคซิเดสและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของตำรับยารักษาโรคเบาหวาน. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี. 8(1), 2287-0083.
ธนากรณ์ ดำสุด และคณะ. (2560). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และยับยั้งแอลฟ่ากลูโคซิเดสของสารสกัดขนุนอ่อน. ว.วิทย. มข. 45(3), 543-550.
