ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์การยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส และแอลฟาอะไมเลส ของสารสกัดจากใบสะค้าน (Piper interruptum Opiz.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สะค้าน (Piper interruptum Opiz.) ถือว่าเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีประวัติการใช้ประโยชน์ทางสุขภาพมาอย่างยาวนานตั้งแต่อดีต ในการศึกษานี้ครั้งมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปริมาณสารประกอบพฤกษเคมี ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และประสิทธิภาพในการยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส (α-glucosidase) และแอลฟาอะไมเลส (α-amylase) ของสารสกัดจากใบสะค้านที่เก็บจากอำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง ถูกทำให้แห้ง ก่อนที่จะบดเป็นผงละเอียด และสกัดด้วยเอทานอล 95% โดยวิธีการแช่เป็นเวลา 7 วัน จากนั้นนำสารสกัดไประเหยตัวทำละลายด้วยเครื่อง rotary evaporator เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ฤทธิ์ทางชีวภาพต่อไป
จากการวิเคราะห์ปริมาณสารสำคัญพบว่าสารสกัดมีปริมาณฟลาโวนอยด์รวมและฟีนอลิกรวมอยู่ที่ 269.559 ± 6.979 mgQE/gDW และ 182.836 ± 10.155 mgGAE/gDW ตามลำดับ อีกทั้งสารสกัดที่ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ยังสามารถต้านอนุมูลอิสระด้วยการทดสอบ DPPH ได้ร้อยละ 50.29 ± 2.44 นอกจากนี้ สารสกัดยังแสดงคุณสมบัติที่โดดเด่นในการยับยั้งเอนไซม์ α-glucosidase ได้ในระดับสูงถึงร้อยละ 62.688 ± 0.805 และเอนไซม์ α-amylase ในระดับที่ต่ำกว่าที่ร้อยละ 27.84 ± 0.004 รูปแบบการออกฤทธิ์ที่จำเพาะเจาะจงนี้ถือว่ามีแนวโน้มในการพัฒนาเป็นสารควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เนื่องจากสามารถชะลอการดูดซึมกลูโคสได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหาร เช่น อาการท้องอืด ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของใบสะค้านในการนำไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ธรรมชาติเพื่อการจัดการภาวะน้ำตาลในเลือดสูง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กัณฐิกา เส้นเศษ, นัยนา พลพิทักษ์, รัชฎาวรรณ อรรคนิมาตย์, และ ปราณี ศรีราช. (2025). ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด ปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมด ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และฤทธิ์ต้านการอักเสบของสารสกัดจากสมุนไพรในพิกัดตรีสาร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 27(3), 18–27.
ชวลิต โยงรัมย์, ภานุพันธ์ ศรีปาน, สุวดี โชคชัยศิริ, รัมรดา มีบุญญา, และ อรวรรณ วงศ์อนันต์. (2025). พฤกษเคมีและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของตำรับยาแผนไทย: อัคคินีวคณะ. RMUTP Research Journal Sciences and Technology, 19(1), 39–50.
Akbar, P. N., Jahan, I. A., Hossain, M. H., Banik, R., Nur, H. P., & Hossain, M. T. (2014). Antioxidant capacity of Piper longum and Piper nigrum fruits grown in Bangladesh. World Journal of Pharmaceutical Sciences, 2(9), 931–941.
Azman, N. N. A. N. M. A., Salleh, W. M. N. H. W., Ghani, N. A., Rasol, N. E., & Salihu, A. S. (2024). Chemical constituents from the leaves and stems of Piper ornatum N.E.Br (Piperaceae) and their antioxidant activity. Malaysian Journal of Chemistry, 26(1), 265–270.
Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E., & Berset, C. (1995). Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT - Food Science and Technology, 28(1), 25–30.
Daorueang, D. (2020). Antioxidant activity and effect of Sa-khan (Piper, Piperaceae) on the normal human proximal tubular epithelial cell line. Naresuan University Journal: Science and Technology, 28(4), 29–35.
Gülçin, İ. (2005). The antioxidant and radical scavenging activities of black pepper (Piper nigrum) seeds. International Journal of Food Sciences and Nutrition, 56(7), 491–499.
Kazeem, M. I., Raimi, O. G., Balogun, R. M., & Ogundajo, A. L. (2013). Comparative study on the α-amylase and α-glucosidase inhibitory potential of different extracts of Blighia sapida Koenig. American Journal of Research Communication, 1(7), 178–192.
Kidane, Y., Bokrezion, T., Mebrahtu, J., Mehari, M., Gebreab, Y. B., Fessehaye, N., & Achila, O. O. (2018). In vitro inhibition of α-amylase and α-glucosidase by extracts from Psiadia punctulata and Meriandra bengalensis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2018, Article 2164345.
Kim, Y. M., Jeong, Y. K., Wang, M. H., Lee, W. Y., & Rhee, H. I. (2005). Inhibitory effect of pine extract on α-glucosidase activity and postprandial hyperglycemia. Nutrition, 21(6), 756–761.
Klangprapun, S., Chaweerak, S., & Modteas, S. (2024). Quality and pharmacological activities of herbal raw materials that are components of Tri-Sarn herbal formula. Journal of Traditional Thai Medical Research, 10(1), 117–130.
Krentz, A. J., & Bailey, C. J. (2005). Oral antidiabetic agents: Current role in type 2 diabetes mellitus. Drugs, 65(3), 385–411.
Kuropakornpong, P., Itharat, A., Panthong, S., Sireeratawong, S., & Ooraikul, B. (2020). In vitro and in vivo anti-inflammatory activities of Benjakul: A potential medicinal product from Thai traditional medicine. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2020, Article 4962038. https://doi.org/10.1155/2020/4962038
Maitnork, K., & Konsue, A. (2019). Evaluation on phytochemical constituents and antioxidant activities of various formula from Ko-Klan remedies by aqueous infusion preparation method. ICoFAB2019 Proceedings, 139–143.
Makchuchit, S. (2018). Anti-allergic and anti-inflammatory activities of Prasaprohyai and Benjakul remedies used for allergic rhinitis [Doctoral dissertation, Thammasat University].
Panthong, S., & Itharat, A. (2014). Effect of Piper chaba Hunter, Piper sarmentosum Roxb. and Piper interruptum Opiz. on natural killer cell activity and lymphocyte proliferation. Journal of the Medical Association of Thailand, 97 (Suppl 8), S133–S139.
Singleton, V. L., & Rossi, J. A. (1965). Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents. American Journal of Enology and Viticulture, 16(3), 144–158.
Temrangsee, P., Itharat, A., & Sattaponpan, C. (2019). Inhibitory effect on alpha-glucosidase activity of Benjakul, Soros Benjakul and their plant components. Thammasat Medical Journal, 19(4), 645–653.
Wong, S. P., Leong, L. P., & Koh, J. H. W. (2006). Antioxidant activities of aqueous extracts of selected plants. Food Chemistry, 99(4), 775–783.
Zhishen, J., Mengcheng, T., & Jianming, W. (1999). The determination of flavonoid contents in mulberry and their scavenging effects on superoxide radicals. Food Chemistry, 64(4), 555–559.
