การพัฒนาและประเมินคุณภาพแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงทดลอง (Experimental Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู เพื่อทดสอบความคงสภาพของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู และเพื่อประเมินความพึงพอใจในลักษณะของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู โดยผู้วิจัยได้ทำการพัฒนาแผ่นแปะพื้นฐานทั้งหมด 5 สูตร และจากแผ่นแปะจากจากสารสกัดใบพลูทั้งหมด 4 สูตร ซึ่งใช้ตัวยาจากสมุนไพรใบพลูที่สกัดด้วยการหมักกับตัวทำละลายเอทานอล 95% ในความเข้มข้นต่างกันที่ 0.5%, 1%, 1.5% และ 2% จากนั้นทำการทดสอบความคงสภาพของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู ในสภาวะเร่ง (Heating and cooling cycle) และทดสอบความคงสภาพในสภาวะจริง โดยทำการประเมินลักษณะทางกายภาพและเคมี จากนั้นทำการศึกษาระดับความพึงพอใจของอาสาสมัคร จำนวน 30 คน ในการประเมินลักษณะของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู โดยใช้แบบประเมินความพึงพอใจและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม Microsoft Excel หาค่าเฉลี่ย 𝑥̄ และ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน SD จากแบบประเมินความพึงพอใจต่อแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู
ผลการวิจัยพบว่าแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลู สูตรที่ 2 ซึ่งใช้สารก่อเจล HPMC 3% Gelatin 10% โดยน้ำหนัก และมีความเข้มข้นของสารสกัดที่ 1% โดยน้ำหนัก เป็นสูตรตำรับที่ดีที่สุด มีลักษณะทางกายภาพเป็นเนื้อสัมผัสกึ่งแข็ง มีสีน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นที่ดีตามธรรมชาติ ค่า pH เท่ากับ 6 ไม่เกิดการแยกชั้น ไม่มีตะกอน โดยผลการประเมินความพึงพอใจของอาสาสมัคร พบว่า แผ่นแปะจากสารสกัดใบพลูมีความเหมาะสมสามารถนำไปใช้ได้ง่ายและสะดวกในการใช้งาน มีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ด้านกลิ่นที่ดีของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลูมีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านสีที่ดีของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลูมีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ด้านลักษณะไม่มีตะกอนหรือมีการแยกชั้นของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลูมีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด และด้านความยืดหยุ่นของแผ่นแปะจากสารสกัดใบพลูมีระดับความพึงพอใจในระดับมาก ผู้วิจัยจึงเห็นความสำคัญและสนใจในการพัฒนาแผ่นแปะจากสมุนไพรใบพลู เพื่อเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่สามารถลดอาการปวดได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ จงจิตต์, ชุติวัต หยู่ทองอินทร์ และพชรมน สอนเจริญ. (2567). ประสิทธิผลของการใช้สเปรย์สมุนไพรข่า เถาวัลย์เปรียง ขิงและไพล ต่อการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อของผู้ป่วยโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย สกลนคร หลวงปู่แฟ๊บ สุภัทโท. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, 37(1), 68-80.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2563). ตำรับยาและการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน. กระทรวงสาธารณสุข.
กัญจนภรณ์ ธงทอง, เพชรรัตน์ รัตนชมภู, ดวงประกาย จารุฐานันต์, ปภาภัสสร์ ธีระพัฒนวงศ์, ศิรินทิพย์ พรมเสนสา, นันทิกานต์ พิลาวัลย์ และสมบูรณ์ เจตลีลา. (2567). การพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดของสมุนไพรใน ตำรับลูกประคบ. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 4(3). 40-54.
กานต์ วงศาริยะและมัลลิกา ชมนาวัง.(2552). พลูกับคุณประโยชน์ที่ซ่อนอยู่. https://medplant.mahidol.ac.th/publish/newsletter/arc/263-03.pdf.
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2568). ออฟฟิศซินโดรม (Office syndrome). https://drug.pharmacy.psu.ac.th/index.php/article/general-articles.
นรินทร์ทร พันธ์สวัสดิ์, ลัดดาวัลย์ ชูทอง, และ กัญญ์ธศยา อัครศิริฐรัตนา. (2566). การพัฒนาแผ่นแปะ ผิวหนังจากสารสกัดลูกประคบสมุนไพร. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัม, 18(2), 1-14.
นันทิกานต์ พิลาวัลย์, ทัดษอักษร บัวศรี, สิตานันท์ นิลผาย, ปริชาติ พันธ์ชัย, กัญจนภรณ์ ธงทอง, ศิรินทิพย์ พรม เสนสา, ปภาภัสสร์ ธีระพัฒนวงศ์, เพชรรัตน์ รัตนชมภู, และ ศศลักษณ์ เสนสุวรรณ. (2569). การพัฒนา แผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่ดำและการทดสอบความพึงพอใจของอาสาสมัครที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อ หลังส่วนบน. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 20(3). 1-12.
ปัทมา ทองธรรมชาติ, ศุภะลักษณ์ ฟักคำ, อรุณี ยันตรปกรณ์, และ เบญจวรรณ พูนธนานิวัฒน์กุล. (2564). การพัฒนา แผ่นแปะไฮโดรเจลสมุนไพรพอกเข่าบรรเทาอาการปวดเข่าสำหรับผู้มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลบางแม่นาง จังหวัดนนทบุรี. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 4(3). 67-89.
ปาริชาติ อ้นองอาจ และคณะ (2566). ผลการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียของสารสกัดใบพลูต่อเชื้อสเตร็พโตค็อคคัส มิว แทนส์. https://shorturl.asia/i4wir.
พิรุณรัตน์ แซ่ลิ้ม, นูรอามาลีน เด็งซียอ, นูรฮาซีกิน สะอิ, ไมมูณา อิสายะ, สุกาญจนา กำลังมาก, และฮุซนา บือโต. (2567) การพัฒนาแผ่นแปะเจลาตินเกล็ดปลาที่มีส่วนผสมของสารสกัดลูกประคบสมุนไพรไทย. วารสาร วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มรย, 9(1). 30-39.
ศรินรัตน์ โคตะพันธ์ และศุภมาศ จารุจรณ. (2560). โรคออฟฟิศซินโดรมกับศาสตร์การแพทย์แผนไทย. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 13(2), 135-141.
หนึ่งฤทัย สุพรม, ณัฐมน พรมภักดี, ปราณี นางงาม และ ชนนิษฏ์ ชูพยัคฆ์. (2568, กันยายน 17–19). การ เปรียบเทียบพฤกษเคมีและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดใบพลูที่สกัดด้วยหลายวิธีการ [Paper presentation]. การประชุมวิชาการพฤกษศาสตร์พื้นบ้านแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 3, นครศรีธรรมราช, ประเทศไทย.
Choopayak, C., Aranyakanon, K., Prompakdee, N., Nangngam, P., Kongbangkerd, A., & Ratanasut, K. (2022). Effects of Piper betle L. Extract and allelochemical eugenol on rice and associated weeds germination and seedling growth. Plants, 11(23), 3384.