ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านอาหาร ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในชุมชนชนบทจังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านอาหาร และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านอาหารในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง  โดยสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอนเพื่อคัดเลือกกลุ่มผู้ป่วยความดันโลหิตสูง   จำนวน 190 ราย ที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตชนบทจังหวัดพะเยา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และ  แบบสอบถามความรอบรู้ด้านอาหาร ได้รับการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่าน โดยค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (I-CVI) ทุกข้อมีค่ามากกว่า 0.60 และค่าความเที่ยงของแบบสอบถามความรอบรู้ด้านอาหาร ได้เท่ากับ 0.95  วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติพรรณนา สถิติไคสแควร์ และ สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของปัจจัยความรอบรู้ด้านอาหาร ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านอาหารอยู่ในระดับปานกลาง  (M = 82.43, SD = 18.09) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าทั้ง 6 ด้านอยู่ในระดับปานกลางทั้งหมด พบ 6 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านอาหารในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในชุมชน ได้แก่ อายุมีความสัมพันธ์ทางลบในระดับต่ำ (r(188) = -.383, p <.001), รายได้มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำ (r(188) = .311, p <.001), ค่าดัชนีมวลกายมีความสัมพันธ์ทางลบในระดับต่ำ (r(188)  = -.162, p = .025), ระดับการศึกษา (χ²(4) = 15.35, p = .004), อาชีพ (χ²(2) = 25.03, p <.001 ), และ บุคคลที่ประกอบอาหารให้รับประทาน (χ²(2) = 7.73, p = .021)  ดังนั้นบุคลากรทางสาธารณสุขควรส่งเสริมกิจกรรมที่สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงมีความรอบรู้ในการบริโภคอาหารเพิ่มขึ้น นำสู่พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสมกับโรคของตนเอง