องค์ประกอบของทักษะผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพสำหรับนักศึกษาพยาบาล  คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์; จตุพล  ยงศร

ผู้แต่ง

คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
จตุพล ยงศร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

ทักษะผู้ประกอบการ, ธุรกิจสุขภาพ, นักศึกษาพยาบาล, การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงของระบบสุขภาพในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้พยาบาลเผชิญความท้าทายทั้งภาระงานที่เพิ่มขึ้นและแนวโน้มการลาออกที่สูง การเป็นผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพจึงเป็นทางเลือกสำคัญ แต่ยังขาดการศึกษาองค์ประกอบทักษะที่ชัดเจนสำหรับนักศึกษาพยาบาลในบริบทไทย การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลทักษะผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพสำหรับนักศึกษาพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กับข้อมูลเชิงประจักษ์ ใช้การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 สังเคราะห์วรรณกรรมและสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ 9 คน ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีจากผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพ 3 กลุ่ม และขั้นตอนที่ 3 วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) เพื่อยืนยันโมเดลที่พัฒนาจากทฤษฎีความสามารถของผู้ประกอบการ กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 3 จำนวน 365 คน เครื่องมือเป็นแบบสำรวจทักษะผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ (Item-Objective Congruence: IOC) อยู่ระหว่าง .67-1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .98 ผลการวิจัยพบว่าองค์ประกอบทักษะผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพประกอบด้วย 9 ด้าน ได้แก่ (1) การบริหารจัดการองค์กร (2) บริหารผลตอบแทนทางธุรกิจ (3) การสื่อสารและประชาสัมพันธ์ (4) วิชาชีพพยาบาล (5) ภาวะผู้นำ (6) ความมุมานะ (7) ความฉลาดทางอารมณ์ (8) ดิจิทัลและสารสนเทศสุขภาพ และ (9) การคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (χ² = 1495.50, df = 895, p = .082, χ²/df = 1.67, GFI = .96, AGFI = .93, CFI = .97, RMSEA = .04, SRMR = .03) ผ่านเกณฑ์ทุกดัชนี ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นกรอบพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างทักษะผู้ประกอบธุรกิจสุขภาพสำหรับนักศึกษาพยาบาลได้

เอกสารอ้างอิง

ธนวัฒน์ นองสุวรรณ. (2567). การวิเคราะห์องค์ประกอบของคุณลักษณะพื้นฐานสำหรับการประกอบการธุรกิจของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 8(1), 1-17.

ภารดี ชาวนรินทร์, ชวนชม ชินะตังกูร, และกมลมาลย์ ไชยศิริธัญญา. (2565). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารคณะพยาบาลศาสตร์สังกัดสถาบันอุดมศึกษาเอกชนในประเทศไทย. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(1), 113-128.

ยุทธ ไกยวรรณ์. (2557). การวิเคราะห์สถิติขั้นสูงด้วย SPSS for Windows (พิมพ์ครั้งที่ 5). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. อารีวรรณ กลั่นกลิ่น, และวาสนา อูปป้อ. (2564). พยาบาลวิชาชีพกับการประกอบอาชีพอิสระในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์, 3(1), 8-18.

Abdullah Al Mamun. (2019). Entrepreneurial knowledge, skills, competencies and performance. Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, 13(1), 29-48.

Adel, H. M., Mahrous, A. A., & Hammad, R. (2020). Entrepreneurial marketing strategy,institutional environment, and business performance of SMEs in Egypt. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 12(5), 727-746.

Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Addison Wesley Longman.

Bae, T. J., Qian, S., Miao, C., & Fiet, J. O. (2014). The relationship between entrepreneurship education and entrepreneurial intentions: A meta-analytic review. Entrepreneurship Theory and Practice, 38(2), 217-254.

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review Psychology, 52, 1-26.

Bird, B. (1995). Toward a theory of entrepreneurial competency. In J.A. Katz & R.H. Brockhaus, Sr.(Eds.), Advances in entrepreneurship, firm emergence, and growth. Vol. 2, pp. 51–72.

Boore, J., & Porter, S. (2011). Education for entrepreneurship in nursing. Nurse Education Today, 31(2), 184-191.

Dehghanzadeh, M. R., Maasoumi, R., & Haghani, S. (2023). Entrepreneurship education in nursing: A systematic review. BMC Nursing, 22(1), 123.

Drennan, J., Naughton, C., Allen, D., Hyde, A., & O'Boyle, K. (2021). Nurse entrepreneurship: Motivations, barriers and enablers. Journal of Advanced Nursing, 77(2), 756-769.

Graneheim, U. H., & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today, 24(2), 105-112.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Kolb, D. A. (1984). Experiential Llearning: Experience as the Ssource of Llearning and Ddevelopment. Prentice Hall.

Mishra, C., & Zachary, R.K. (2014). The theory of entrepreneurship. Entrepreneurship Research Journal, 5(4), 251-268.

Morales-Alonso, G., Pablo-Lerchundi, I., & Vargas-Perez, A. M. (2016). An empirical study on the antecedents of knowledge intensive entrepreneurship. International Journal of Innovation and Technology Management, 13(5), 1640011.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.

Wall, S. (2015). Dimensions of precariousness in an emerging sector of self-employment: A study of self-employed nurses. Gender, Work & Organization, 22(3), 221-236.

Wiklund, J., Nikolaev, B., Shir, N., Foo, M. D., & Bradley, S. (2019). Entrepreneurship and well-being: Past, present, and future. Journal of Business Venturing, 34(4), 579-588.