การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยไตวายเฉียบพลันที่บำบัดทดแทนไตต่อเนื่อง หอผู้ป่วยหนักอายุรกรรมและศัลยกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา
คำสำคัญ:
ภาวะไตวายเฉียบพลัน, การบำบัดทดแทนไตต่อเนื่อง, รูปแบบการดูแล, หอผู้ป่วยหนัก, การวิจัยและพัฒนาบทคัดย่อ
ภาวะไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury: AKI) ในผู้ป่วยวิกฤตที่ต้องได้รับการบำบัดทดแทนไตต่อเนื่อง (CRRT) มีความซับซ้อนและเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนสูง อีกทั้งอัตราการอุดตันของตัวกรองสูงถึงร้อยละ 89.96 และมีอัตราเสียชีวิตร้อยละ 46.67 ประกอบกับพยาบาลบางส่วนยังขาดแนวปฏิบัติที่ชัดเจน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยไตวายเฉียบพลันที่บำบัดทดแทนไตต่อเนื่อง และ (2) เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของการใช้รูปแบบการดูแลดังกล่าว วิธีการดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดหลักฐานเชิงประจักษ์ของ Soukup (2000) แบ่งเป็น 4 ขั้นตอน คือ การวิเคราะห์ปัญหา การพัฒนารูปแบบจากหลักฐานเชิงประจักษ์ การนำรูปแบบไปปฏิบัติ และการประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วย AKI ที่ทำ CRRT จำนวน 60 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 ราย และพยาบาลวิชาชีพ 129 ราย เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมินสมรรถนะพยาบาล และแบบบันทึกข้อมูลการปฏิบัติตามแนวแนวปฏิบัติการพยาบาล (CNPG) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Chi-squared test, Fisher's exact test และ Mann-Whitney U Test ผลการวิจัยพบว่า พยาบาลปฏิบัติตามแนวปฏิบัติ ร้อยละ 100 กลุ่มทดลองมีผลลัพธ์ที่ดีกว่ากลุ่มควบคุม ทั้งอัตราการเสียชีวิตที่ลดลง ร้อยละ 26.67 ต่อ 43.33 (p=.176) การย้ายกลับเข้าหอผู้ป่วยหนักซ้ำใน 72 ชั่วโมง ร้อยละ 0 ต่อ 6.67 (p =.492) และค่ามัธยฐานวันนอนในโรงพยาบาล 5.5 วัน ต่อ 7.0 วัน (p=.294) แม้ผลลัพธ์จะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p>.05) แต่ทิศทางที่ดีขึ้นสะท้อนถึงศักยภาพในการพัฒนาเป็นแนวปฏิบัติมาตรฐาน โดยควรศึกษากลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ขึ้นเพื่อยืนยันผลต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา. (2567). รายงานสรุปผลการดำเนินงานประจำปี 2567. โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา.
ณัฐชัย ศรีสวัสดิ์, สดุดี พีรพรรัตนา, ขจร ตีรณธนากุล, เกื้อเกียรติ ประดิษฐ์พรศิลป์, เกรียง ตั้งสง่า, สมชาย เอี่ยมอ่อง, บรรณาธิการ. (2561). ตำราการบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนื่องในผู้ป่วยวิกฤต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล.
บังอร เขื่อนคำ. (2563). การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยไตวายเฉียบพลันที่ได้รับการบำบัดรักษาด้วยเครื่องไตเทียมแบบต่อเนื่องในหอผู้ป่วยหนักอายุรกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์, 11(2), 45-60.
บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2553). ระเบียบวิธีวิจัยทางพยาบาลศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). ยูแอนด์ไอ อินเตอร์ มีเดีย.
Adhikari, N. K., Fowler, R. A., Bhagwanjee, S., & Rubenfeld, G. D. (2010). Critical care and the global burden of critical illness in adults. The Lancet, 376(9749), 1339-1346.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Centers for Disease Control and Prevention. (2020). Standard precautions for all patient care. U.S. Department of Health & Human Services.
Chen, X., Zhou, J., Fang, M., & Yang, D. (2021). Incidence- and in-hospital mortality-related risk factors of acute kidney injury requiring continuous renal replacement therapy in patients undergoing surgery for acute type A aortic dissection. Frontiers in Cardiovascular Medicine, 8, Article 749592. https://doi.org/10.3389/fcvm.2021.749592
Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155–159.
Gameiro, J., Fonseca, J. A., Oliveira, J., Marques, F., Bernardo, J., Costa, C., Neves, J., Gouveia, J., & Lopes, J. A. (2021). Acute kidney injury in hospitalized patients with COVID-19: A Portuguese cohort. Nefrologia, 41(6), 689-698.
Graham, I. D., Logan, J., Harrison, M. B., Straus, S. E., Tetroe, J., Caswell, W., & Robinson, N. (2006). Lost in knowledge translation: Time for a map? Journal of Continuing Education in the Health Professions, 26(1), 13-24. https://doi.org/10.1002/chp.47
Hansrivijit, P., Yarlagadda, K., Puthenpura, M. M., Ghahramani, N., & Thongprayoon, C. (2020). A meta-analysis of clinical predictors for renal recovery and overall mortality in acute kidney injury requiring continuous renal replacement therapy. Journal of Critical Care, 60, 13–22.
Kidney Disease: Improving Global Outcomes Acute Kidney Injury Work Group. (2012). KDIGO clinical practice guideline for acute kidney injury. Kidney International Supplements, 2(1), 1-138.
Lin, J., Zhuang, H. Z., Zhi, Y., Zheng, X. X., Guo, L. L., & Chen, J. H. (2021). Impact of cumulative fluid balance during continuous renal replacement therapy on mortality in patients with septic acute kidney injury: A retrospective cohort study. Frontiers in Medicine (Lausanne), 8, Article 762112. https://doi.org/10.3389/fmed.2021.762112
Liu, C., Peng, Z., Dong, Y., Li, Z., Andrijasevic, N. M., Albright, R. C., Jr., & Kashani, K. B. (2021). Predicting successful continuous renal replacement therapy liberation in critically ill patients with acute kidney injury. Journal of Critical Care, 66, 6–13.
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
Ostermann, M., Zarbock, A., Goldstein, S., Kashani, K., Macedo, E., Murugan, R., Bell, M., Forni, L., Guzzi, L., Joannidis, M., Kane-Gill, S. L., Legrand, M., Mehta, R., Murray, P. T., Pickkers, P., Plebani, M., Prowle, J., Ricci, Z., Rimmelé, T., Rosner, M., … Ronco, C. (2020). Recommendations on Acute Kidney Injury Biomarkers From the Acute Disease Quality Initiative Consensus Conference: A Consensus Statement. JAMA network open, 3(10), e2019209. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.19209
Paškevičius, Ž., Skarupskienė, I., Balčiuvienė, V., Dalinkevičienė, E., Kušleikaitė-Pere, N., Petrulienė, K., & Žiginskienė, E. (2021). Mortality Prediction in Patients with Severe Acute Kidney Injury Requiring Renal Replacement Therapy. Medicina, 57(10), 1076. https://doi.org/10.3390/medicina57101076
Pickkers, P., Darmon, M., Hoste, E., Joannidis, M., Legrand, M., Ostermann, M., Prowle, J. R., Schneider, A. G., & Schetz, M. (2021). Acute kidney injury in the critically ill: An updated review on pathophysiology and management. Intensive Care Medicine, 47(6), 835–850.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2020a). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (11th ed.). Wolters Kluwer.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2020b). Essentials of nursing research: Appraising evidence for nursing practice (10th ed.). Lippincott Williams & Wilkins.
Saad, A., Alsadi, J., Absi, D. A., Almulla, M., Simsekler, M. C., Sadeq, A. A., Omar, F., Basha, M., Khattab, I. M., Khater, N. A., Molesi, A., & Anwar, S. (2024). An integrative risk assessment approach to enhancing patient safety in continuous renal replacement therapy (CRRT). Journal of Safety Science and Resilience, 5, 344-354.
Soukup, S. M. (2000). The Center for Advanced Nursing Practice evidence-based practice model: Promoting the intervention of evidence into nursing practice. Nursing Clinics of North America, 35(2), 301-309.
The Joint Commission. (2017). Inadequate hand-off communication. (Sentinel Event Alert No. 58).
Vincent, J. L., Shehabi, Y., Walsh, T. S., Pandharipande, P. P., Ball, J. A., Slooter, A. J., Backes, D., & Takala, J. (2018). Comfort and patient-centred care without excessive sedation: The ECOLS concept. Intensive Care Medicine, 44, 2147-2156.
World Health Organization. (2020). Patient safety assessment manual (2nd ed.).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล ซึ่งดำเนินการโดยวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการวารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล หรือวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
